Ngày 31-8-2011, Cục Sở hữu trí tuệ đã cấp chứng nhận Nhãn hiệu tập thể cho hoa Hoành Bồ. Đây là cơ hội rất lớn để người trồng hoa Hoành Bồ có thể tiếp tục khẳng định và phát triển thương hiệu hoa Hoành Bồ trên thị trường. Tuy nhiên, từ thời điểm đó đến nay, người trồng hoa Hoành Bồ vẫn chưa tận dụng và khai thác triệt để lợi thế này.
Những năm gần đây, sản phẩm hoa Hoành Bồ đã bước đầu chiếm lĩnh được thị trường các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh và một số tỉnh lân cận với nhiều loại hoa đẹp, chất lượng cao. Hoa được trồng nhiều ở thị trấn Trới, xã Lê Lợi, Quảng La v.v.. Và đã trở thành “cây làm giàu” của nhiều hộ gia đình. Năm 2010, xác định được tầm quan trọng của việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm hoa của địa phương, huyện Hoành Bồ đã chi trên 580 triệu đồng cho đề án “Quảng bá nhãn hiệu tập thể cho sản phẩm hoa Hoành Bồ”.
Ngày 31-8-2011, Cục Sở hữu trí tuệ đã cấp chứng nhận Nhãn hiệu tập thể cho hoa Hoành Bồ. Nhãn hiệu này được giao cho các xã viên Hợp tác xã (HTX) Rau, hoa Đồng Chè sở hữu để dán tem, nhãn mác lên các sản phẩm hoa do chính các xã viên trồng. Khi các sản phẩm được dán tem, nhãn mang tên “Hoa Hoành Bồ” cũng đồng nghĩa với việc sản phẩm “Hoa Hoành Bồ” được nhà nước bảo hộ nếu có vi phạm, tranh chấp, làm giả, làm nhái. Nhưng ngược lại, tất cả các hộ dân trồng hoa thuộc HTX cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt một loạt các quy định, quy chế quản lý chất lượng sản phẩm, từ khâu mua giống, chăm sóc, thu hái đến việc sử dụng tem, nhãn mác, quảng bá sản phẩm…
Việc Cục Sở hữu trí tuệ cấp nhãn mác tập thể cho hoa Hoành Bồ chính là đã chứng nhận thương hiệu cho sản phẩm này. Đây được xem là lợi thế rất lớn để hoa Hoành Bồ tiếp tục chiếm lĩnh và mở rộng thị trường, nâng giá thành sản phẩm, tăng doanh thu cho người nông dân. Thế nhưng trên thực tế, kể từ sau khi được cấp chứng nhận tập thể đến nay, việc phát triển thương hiệu cho hoa Hoành Bồ vẫn còn nhiều điều đáng nói.
Về tìm hiểu tại HTX Rau, hoa Đồng Chè, chúng tôi nhận thấy người trồng hoa chưa tạo được sự thay đổi cho thương hiệu hoa Hoành Bồ. Cụ thể, vụ hoa phục vụ Tết Nhâm Thìn năm 2012 vừa qua, số xã viên HTX “gắn mác” hoa Hoành Bồ cho sản phẩm hoa của mình khi bán ra chỉ chiếm khoảng 30% (HTX có 42 hộ xã viên). Đáng nói nữa là giá bán giữa hoa có nhãn mác và hoa không có nhãn mác là tương đương nhau. Nói đúng hơn là hoa nào có chất lượng hơn thì giá cao, chứ không phụ thuộc vào việc có dán nhãn hiệu hay không.
Trao đổi về vấn đề này, ông Lê Thế Phước, Chủ nhiệm HTX cho biết: “Việc xây dựng nhãn hiệu đã thành công, nhưng để phát triển được thương hiệu hoa Hoành Bồ của HTX nói riêng, của cả vùng hoa Hoành Bồ nói chung thì còn rất khó khăn. Đơn cử như HTX chúng tôi, còn rất nhiều xã viên chưa hiểu hết được tầm quan trọng cũng như giá trị của Nhãn hiệu tập thể mà Cục Sở hữu trí tuệ vừa cấp. Số tem, nhãn mác đã in ra, dù là miễn phí (vì vẫn còn nằm trong kinh phí của dự án - PV) nhưng nhiều hộ không có nhu cầu sử dụng. Đó là chưa kể việc sản xuất hoa của các hộ vẫn theo tính tự phát, chưa mang tính tập thể, ai thích trồng loại gì, số lượng bao nhiêu tuỳ ý. Hơn nữa, quy trình sản xuất, chăm bón cũng chưa thể và chưa có ai giám sát chặt chẽ được”.
Còn ông Phạm Văn Luyến, Phó phòng Kinh tế hạ tầng huyện Hoành Bồ khẳng định: “Huyện đã đứng ra tổ chức, chi kinh phí để xây dựng thành công Nhãn hiệu tập thể. Khi xây dựng xong, giao cho tập thể nào thì tập thể đó chịu trách nhiệm bảo vệ, khai thác, phát triển nhãn hiệu đó. Hoa Hoành Bồ đã có thương hiệu chính thức để cung cấp sản phẩm ra thị trường, nhằm phân biệt với những sản phẩm hoa có nguồn gốc khác. Đây là thuận lợi lớn nhằm khẳng định uy tín, danh tiếng của sản phẩm. Việc xây dựng được Nhãn hiệu tập thể còn có tác dụng tập hợp tất cả các hộ gia đình sản xuất nhỏ lẻ thành một tổ chức tập thể có quyền lợi chung nhằm phát huy sức mạnh tập thể trong sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, tăng thu nhập cho từng hộ gia đình. Thương hiệu hoa Hoành Bồ có phát triển hay không phụ thuộc phần lớn vào chính những người đang sản xuất ra nó”.
Rõ ràng, cánh cửa để xây dựng, phát triển thương hiệu hoa Hoành Bồ đã mở rộng. Nhưng người trồng hoa, nhất là các xã viên HTX Rau, hoa Đồng Chè đang có nguy cơ để vuột mất. Hơn bao giờ hết, người trồng hoa Hoành Bồ cần được tuyên truyền để nhận thức rõ hơn về quyền lợi thiết thực này.
Hoàng Nhi
