Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1 vừa qua tăng 0,46% so với tháng trước và tăng 5,22% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng của CPI trong tháng đầu năm cho thấy, việc thực hiện nhiệm vụ điều hành giá, kiểm soát lạm phát năm nay sẽ gặp nhiều áp lực hơn năm 2016.
Tháng đầu năm, chỉ số giá nhóm giao thông tăng cao nhất với 3,21%, chủ yếu do tác động của giá xăng, dầu được điều chỉnh tăng tại thời điểm 20-12-2016 và hai lần điều chỉnh trong tháng 1-2017. Nhóm thuốc và dịch vụ y tế tăng 1,01% (dịch vụ y tế tăng 1,3%); đồ uống và thuốc lá tăng 0,78% do nhu cầu tiêu dùng cho Tết Nguyên đán tăng lên; nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 0,57% do giá ga điều chỉnh tăng 21 nghìn đồng/bình từ ngày 1-1-2017 và nhu cầu sửa chữa nhà ở tăng cao trong những tháng cuối năm. Nhóm giáo dục tăng 0,47%, trong đó dịch vụ giáo dục tăng 0,55% do có sáu tỉnh, thành phố thực hiện lộ trình tăng học phí theo Nghị định số 86/2015/NÐ-CP ngày 2-10-2015 của Chính phủ. So với cùng kỳ năm trước, CPI tháng 1-2017 tăng 5,22%.
Ðánh giá các nguyên nhân làm tăng CPI, Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết, giá một số hàng hóa, dịch vụ (dịch vụ y tế, dịch vụ giáo dục, nước sinh hoạt...) đã được điều chỉnh tăng theo lộ trình thị trường. Vì vậy, năm 2017 tiềm ẩn khả năng lạm phát tăng cao. Ðó là do tác động theo độ trễ của những chính sách tháo gỡ khó khăn cho sản xuất, kinh doanh và việc điều chỉnh giá theo lộ trình đối với các dịch vụ y tế và dịch vụ giáo dục cuối năm 2016 cũng như việc tiếp tục thực hiện lộ trình thị trường đối với giá dịch vụ y tế áp dụng cho các đối tượng không thuộc bảo hiểm xã hội chi trả năm 2017. Theo Bộ Tài chính, chỉ tiêu tốc độ tăng CPI đề ra là 4%, thấp hơn so với năm 2016, nhiều yếu tố dự báo gây sức ép lên mặt bằng giá, cho nên công tác quản lý điều hành giá trong năm 2017 dự báo sẽ gặp nhiều thách thức hơn. Ðầu tiên, đó là việc điều hành chính sách tiền tệ (ảnh hưởng đến lạm phát cơ bản) vừa phải bảo đảm mục tiêu kiểm soát lạm phát, đồng thời phải hỗ trợ tăng trưởng kinh tế trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP năm 2017 ở mức cao, dư địa chính sách tài khóa bị hạn chế do phải giảm thâm hụt ngân sách để bảo đảm trần nợ công ở mức 65% GDP.
Bên cạnh đó, việc tăng mức lương cơ sở và lương tối thiểu vùng, giá xăng, dầu thế giới có khả năng tiếp tục tăng, biến động mang tính thời điểm về cung cầu của các mặt hàng thiết yếu; diễn biến về nhu cầu thế giới đối với các hàng hóa xuất khẩu của nước ta,... sẽ tác động đến mặt bằng giá cả trong nước, và không loại trừ xu hướng tăng giá vượt đáy của các loại hàng hóa trên thị trường thế giới. Cục trưởng Quản lý giá Nguyễn Anh Tuấn phân tích, việc tiếp tục thực hiện lộ trình giá thị trường đối với một số hàng hóa, dịch vụ quan trọng như giá dịch vụ khám, chữa bệnh, giáo dục, nước sinh hoạt..., các nhóm dịch vụ chuyển từ phí sang giá theo Luật Phí và lệ phí nếu tính đúng, tính đủ chi phí đối với một số dịch vụ không được hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cũng sẽ có tác động nhất định lên mặt bằng giá.
Kiến nghị các biện pháp quản lý, điều hành và bình ổn giá, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho biết, để thực hiện được mục tiêu tốc độ tăng CPI bình quân năm 2017 khoảng 4% như Nghị quyết của Quốc hội đề ra, cần nhất là tiếp tục điều hành, giữ ổn định lạm phát cơ bản dưới 2%; bám sát diễn biến kinh tế vĩ mô, sử dụng đồng bộ, linh hoạt các công cụ của chính sách tiền tệ. Mức độ tăng trưởng tín dụng phải đi đôi với kiểm soát chất lượng tín dụng, nhất là ở một số ngành, lĩnh vực có yếu tố rủi ro; quản lý có hiệu quả hơn thị trường ngoại hối; phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa; tăng cường quản lý ngân sách nhà nước, tập trung chống thất thu, triệt để tiết kiệm, kiên quyết cắt giảm các khoản chi chưa thật cần thiết.
Với vai trò cơ quan quản lý nhà nước, Bộ Tài chính cho rằng, điều cốt yếu là các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp cần tiếp tục triển khai thực hiện nghiêm túc, quyết liệt và có hiệu quả Nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội năm 2017 của Quốc hội, các Nghị quyết phiên họp thường kỳ của Chính phủ và các văn bản chỉ đạo có liên quan. Riêng Bộ Tài chính sẽ tiếp tục tăng cường thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực giá nói chung. Các bộ quản lý chuyên ngành UBND cấp tỉnh cũng cần tăng cường hơn nữa trách nhiệm quản lý nhà nước đối với hàng hóa dịch vụ chuyên ngành lĩnh vực giá trên địa bàn địa phương. Ðó mới là cái gốc quan trọng của công tác quản lý giá cả thị trường. Chính vì thế, phương hướng quản lý, công tác điều hành giá năm 2017 cần được tiến hành hết sức chặt chẽ và phối hợp bài bản ngay từ đầu năm.
Theo SÔNG TRÀ/nhandan.com.vn
