Phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm: Chặn nguy cơ từ vận chuyển, giết mổ

Trong những tháng đầu năm, tình hình dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm diễn biến hết sức phức tạp. Dịch tai xanh trên đàn lợn, long móng lở mồm trên đàn gia súc và dịch cúm gia cầm đã xuất hiện tại nhiều địa phương trong tỉnh, từ Đông Triều đến Móng Cái.

Hàng nghìn con gia súc, gia cầm và các sản phẩm từ gia súc, gia cầm buộc phải tiêu huỷ do dịch bệnh đã gây thiệt hại lớn cho người chăn nuôi. Cũng theo đánh giá của ngành Nông nghiệp, tốc độ phát triển chăn nuôi ở thời điểm những tháng đầu năm đã giảm mạnh so với cùng kỳ. Nguyên nhân được xác định là do sự biến động của thị trường giá cả, đặc biệt là tình hình dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm đã gây tâm lý e ngại đầu tư cho chăn nuôi ở một bộ phận lớn người dân và các doanh nghiệp. Hiện nay, toàn tỉnh có trên 400.900 con gia súc các loại, trong đó đàn lợn có hơn 300.800 con; đàn gia cầm có hơn 2 triệu con các loại.

Thực hiện kế hoạch tiêm phòng đợt II năm 2012 cho đàn gia súc, gia cầm, tính đến 15-11-2012, toàn tỉnh đã tiêm 178.274 liều vắcxin long móng lở mồm gia súc, đạt 88,62% KH; 83.171 liều vắc xin tụ huyết trùng trâu bò, đạt 68,74% KH; tiêm phòng cho lợn 304.164 liều, đạt 149,83% KH; vắc xin cúm gia cầm 1.533.582 liều, vắc xin dại 39.186 liều, đạt 68,75% KH. Ngành Thú y đã cấp cho các địa phương 26.143 lít hoá chất để tổ chức phun khử trùng tiêu độc môi trường ổ dịch cúm gia cầm và những nơi có nguy cơ cao.     

Trong khi ngành Thú y chưa kiểm soát được dịch bệnh thì việc nhập lậu gia súc, gia cầm qua biên giới kéo theo nguy cơ gieo rắc mầm bệnh là rất lớn, đặc biệt là cúm gia cầm. Tình hình buôn bán con giống gia súc, gia cầm trôi nổi từ các địa phương tỉnh ngoài vào Quảng Ninh vẫn diễn ra nhưng không kiểm soát được do không có chốt kiểm dịch nội địa. Đây cũng chính là nguy cơ, nguyên nhân phát sinh dịch bệnh trên gia súc gia cầm. Một bộ phận không nhỏ người chăn nuôi còn chủ quan, không chủ động phòng bệnh bằng vắc xin cho gia súc gia cầm nuôi nên khi dịch xảy ra đã gây thiệt hại lớn. Theo nhận định của ngành chức năng, mặc dù đã tăng cường kiểm tra song hàng ngày vẫn có hàng chục xe ô tô vận chuyển gia súc, gia cầm vào địa bàn tỉnh; 40-50% gia súc, gia cầm được vận chuyển vào địa bàn tỉnh không có giấy chứng nhận kiểm dịch, trong đó không loại trừ tình trạng người chăn nuôi bán chạy gia súc, gia cầm đã mắc bệnh. Việc vận chuyển gia súc vào địa bàn Quảng Ninh chủ yếu theo Quốc lộ 18 (Bắc Ninh - Hải Dương - Quảng Ninh), Quốc lộ 10 (Hải Phòng - Quảng Ninh) và từ Móng Cái về. Trong khi Quốc lộ 10 đã có Trạm kiểm dịch tại Cầu Đá Bạc, Quốc lộ 18 có trạm kiểm dịch tại Sao Đỏ (Hải Dương) nên việc thành lập trạm kiểm dịch động vật tại Quảng Ninh chỉ được thành lập khi đã công bố dịch trên địa bàn toàn tỉnh, nên đã gây khó khăn cho ngành thú y trong công tác kiểm soát dịch bệnh. Một khó khăn rất lớn hiện nay đó là việc kiểm soát giết mổ gia súc, gia cầm trên địa bàn. Theo quy hoạch, đến năm 2020, toàn tỉnh sẽ có 23 lò giết mổ gia súc, gia cầm tập trung… nhưng hiện nay mới chỉ có 4 điểm giết mổ có đủ điều kiện, song vẫn hoạt động cầm chừng. Theo tính toán, bình quân mỗi ngày có khoảng 1.500 con gia súc và 2-3 tấn gia cầm được giết mổ, tiêu thụ tại các chợ trên địa bàn toàn tỉnh nhưng các điểm giết mổ tập trung có kiểm soát của cơ quan thú y mới chỉ đáp ứng được từ 20-25%. Trong khi đó, khâu kiểm soát, kiểm dịch tại các chợ lại không kiểm soát được tận gốc, nguy cơ phát tán mầm bệnh là rất cao.

Để thực hiện tốt công tác phòng chống dịch bệnh gia súc, gia cầm trên địa bàn, ngành chức năng cần quan tâm thực hiện tốt hơn nữa từ khâu quản lý chăn nuôi đến kiểm soát vận chuyển, giết mổ gia súc, gia cầm.

Hữu Việt