Từ đêm 23 đến 28-1, không khí lạnh tăng cường đã tác động trực tiếp đến thời tiết Quảng Ninh gây mưa nhỏ. Trời rét đậm, rét hại, nhiệt độ toàn tỉnh giảm sâu dưới 10oC, thậm chí có nơi nhiệt độ giảm xuống chỉ còn 0oC gây mưa tuyết và băng giá. Đây là đợt rét kéo dài và giảm sâu nhất kể từ nhiều năm nay, gây thiệt hại đối với sản xuất nông nghiệp. Trước tình hình đó, các ngành, đơn vị, địa phương đã và đang tích cực triển khai các biện pháp ứng phó nhằm giảm thiểu thấp nhất thiệt hại và giúp người nông dân khắc phục hậu quả.
Trao đổi với chúng tôi, Ông Nguyễn Hữu Giang, Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: Ngành nông nghiệp đã có Công điện khẩn số 01 ngày 18-1-2016 về phòng chống đói, rét cho gia súc trong vụ Đông Xuân 2016. Bên cạnh đó, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, Sở NN&PTNT đã thực hiện nghiêm túc trực ban và liên tục bố trí các đoàn về tận các thôn, bản kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn các hộ dân triển khai các biện pháp phòng, chống đói, rét cho đàn gia súc. Đặc biệt quan tâm chỉ đạo, vận động, hướng dẫn đồng bào tại những điểm thường xảy ra tình trạng trâu, bò bị chết rét trong những năm trước đây tại Hải Hà, Ba Chẽ, Bình Liêu. Qua kiểm tra, đoàn công tác của ngành nông nghiệp cũng đã khuyến cáo, đề nghị chính quyền các địa phương cần tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, vận động người dân thực hiện tốt các biện pháp che chắn chuồng trại, dự trữ thức ăn tinh cho trâu, bò; không thả trâu bò khi nhiệt độ xuống thấp. Đồng thời theo dõi chặt chẽ diễn biến của thời tiết, chủ động thông báo tới người dân, hạn chế thấp nhất những thiệt hại do rét đậm, rét hại gây ra. Trước đó, bộ phận chuyên môn của ngành nông nghiệp cũng đã tập huấn cho bà con cách dự trữ thức ăn cho gia súc như xây các cây rơm, trồng cỏ, ủ chua thức ăn… để chủ động đủ nguồn thức ăn cho gia súc trong thời tiết giá lạnh.
Đợt rét đậm, rét hại này cũng trùng với thời điểm nông dân nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh đang gieo cấy trà lúa xuân chính vụ và xuống giống nhiều loại cây màu. Theo báo cáo của các địa phương, hiện nay toàn tỉnh gieo cấy được trên 4.600ha, trong đó cấy được trên 1.100ha lúa xuân sớm, 3.500ha cây rau màu và gieo 190ha mạ xuân muộn. Ngành nông nghiệp cũng đã hướng dẫn bà con che phủ bạt, nilon, rắc tro giữ ấm cho mạ để đảm bảo có mạ gieo cấy sau khi đợt rét đậm, rét hại kết thúc. Bên cạnh đó, khuyến cáo bà con nông dân không ra đồng gieo cấy khi nhiệt độ dưới 15oC; không bón thúc đạm, gieo hạt giống nếu nhiệt độ dưới 18oC.
Đối với lĩnh vực thuỷ sản, ngành cũng chủ động tổ chức các đoàn đi kiểm tra và kịp thời khuyến cáo người nuôi các biện pháp phòng chống rét. Hiện diện tích thuỷ sản đang nuôi là trên 8.200ha và gần 8.500 ô lồng bè nuôi cá biển, chiếm khoảng 40% tổng diện tích nuôi trồng thuỷ sản toàn tỉnh, còn lại đều đã cơ bản thu hoạch xong trước đợt rét đậm, rét hại tháng 1-2016. Ông Nguyễn Duy Chinh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ sản cho biết: Ngay sau khi nhận được công điện của UBND tỉnh, Chi cục Thuỷ sản đã xây dựng công văn chỉ đạo hướng dẫn và thông báo tới các cơ quan quản lý thuỷ sản cấp huyện, các cơ sở nuôi trồng, sản xuất, kinh doanh giống thuỷ sản trong tỉnh. Đồng thời cử cán bộ làm công tác thống kê, nắm vững tình hình phòng chống rét cho vật nuôi thuỷ sản tại các địa phương. Cùng với đó, Chi cục đã cử lãnh đạo, cán bộ tham gia cùng đoàn công tác của Sở NN&PTNT tới các địa phương kiểm tra chỉ đạo phòng chống rét, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Qua kiểm tra ở một số địa phương vẫn còn tình trạng nhiều ao nuôi chưa có các biện pháp phòng chống rét khoa học, đoàn đã kịp thời hướng dẫn người nuôi triển khai các biện pháp chống rét cho vật nuôi thuỷ sản.
Cùng với ngành nông nghiệp, các địa phương cũng tích cực vào cuộc. Bên cạnh kiểm tra, vận động, hướng dẫn bà con thực hiện tốt các biện pháp chống rét, nhiều địa phương cũng đã chủ động hỗ trợ bạt giúp người dân che chắn chuồng trại, bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Đơn cử tại Hải Hà, huyện đã cấp cho 45 hộ nghèo xã Quảng Sơn 250m2 bạt; 20 hộ dân Quảng Thành 800m2 bạt để người dân che chắn chuồng trại chăn nuôi. Đồng thời tuyên truyền, nhắc nhở các hộ chăn nuôi trên địa bàn theo dõi diễn biến tình hình thời tiết, chủ động che chắn chuồng trại chăn nuôi, thắp điện sưởi ấm cho đàn gia cầm tránh rét. Dự trữ nguồn thức ăn như rơm, rạ khô cho trâu, bò trong vụ Đông Xuân 2015-2016.
Bên cạnh đó, bản thân đa số các hộ nông dân cũng chủ động triển khai các biện pháp bảo vệ sản xuất, nhằm giảm thiểu tối đa thiệt hại kinh tế cho gia đình. Bà Phạm Thị Duyên, thôn Tân Tiến, xã Tân Bình, Đầm Hà, cho biết: “Gia đình tôi hiện đang nuôi hơn 100 con lợn thịt, 4 con bò và 12 con lợn nái. Trước tình hình thời tiết xấu, rét đậm, rét hại tăng cường, gia đình tôi đã chủ động quây bạt quanh chuồng trại, phủ đệm lót nền chuồng bằng rơm, trấu. Những ngày thời tiết quá lạnh, chúng tôi đã đốt than củi ngay trước cửa chuồng và thắp bóng điện hồng ngoại giữ ấm cho vật nuôi. Về thức ăn, đun nước ấm pha cám, bột ngô và nấu cháo loãng ấm cho gia súc ăn”. Do đã được khuyến cáo, nhiều bà con nhân dân đã biết rút kinh nghiệm của những năm trước. Tuy nhiên, vẫn còn hiện tượng một số người dân còn chủ quan, đặc biệt là thói quen chăn thả gia súc thiếu khoa học của đồng bào dân tộc thiểu số đã khiến 255 con gia súc bị chết do rét, trong đó thiệt hại nặng nề nhất là tại huyện Bình Liêu (theo số liệu thống kê đến 16h ngày 26-1).
Theo dự báo, từ ngày 28-1, nhiệt độ sẽ ấm dần, các hoạt động sản xuất nông nghiệp cũng sẽ trở lại bình thường. Toàn tỉnh tập trung cho sản xuất vụ xuân. Ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục chủ trì, phối hợp với các địa phương để giúp bà con ổn định sản xuất sau đợt mưa rét; thực hiện thống kê chính xác các thiệt hại, lập biên bản xác nhận cụ thể để có phương án hỗ trợ cho những hộ gia đình, cá nhân bị thiệt hại trước Tết Bính Thân năm 2016.
Phương Thuý
