Trung tâm Khoa học và Sản xuất lâm nông nghiệp (KH&SXLNN) Quảng Ninh có nhiệm vụ nghiên cứu và ứng dụng các thành tựu KHCN tiên tiến vào sản xuất lâm, nông nghiệp... Nhiều năm nay, nhờ đẩy mạnh phong trào thi đua lao động giỏi - lao động sáng tạo, Trung tâm luôn là một trong những đơn vị dẫn đầu thi đua ngành NN&PTNT tỉnh.
Phát huy tinh thần sáng tạo
Tinh thần lao động sáng tạo, bước đi đúng hướng và những điều kiện được trang bị, là cơ sở để Trung tâm đạt được những thành tựu trong nghiên cứu triển khai nhân giống cây trồng bằng công nghệ nuôi cấy mô. Hàng năm Trung tâm sản xuất, nuôi trồng trên 10 triệu cây giống mô-hom các loại, 50 tấn khoai tây giống sạch bệnh, 10 vạn sản phẩm hoa lan Hồ điệp quy mô công nghiệp và hoa cao cấp; thiết kế và trồng cây phủ xanh các bãi thải khai thác than, cải thiện cảnh quan môi trường...
Thạc sĩ Trần Thị Doanh, Phó Giám đốc, Chủ tịch Công đoàn Trung tâm cho biết: Ở Trung tâm, sự sáng tạo không thể có được do chỉ đạo, mà người làm khoa học phải có sự đam mê đặc biệt, phải bắt tay vào nghiên cứu, từ cái khó mới bật ra được những sáng kiến. Và đó chính là cách đào tạo hiệu quả nhất ở đơn vị. Trong mọi chương trình nghiên cứu và sản xuất của Trung tâm, yếu tố con người luôn giữ vai trò quan trọng hàng đầu. Bởi vậy, Công đoàn và chuyên môn đã tập trung đầu tư cho đào tạo nguồn nhân lực; đồng thời phát động, tổ chức tốt các phong trào thi đua, như “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo”; “Doanh nghiệp giỏi - Cơ quan văn hoá”... trong CBCNVC.
Tiến sĩ Lê Văn Toán, Giám đốc Trung tâm khẳng định: “Khoa học là đổi mới, sáng tạo, là dấn thân, là tiên phong. Vì vậy, Trung tâm luôn đưa phong trào “Lao động giỏi - Lao động sáng tạo” vào hoạt động thi đua, nhằm đẩy mạnh sáng tạo trong công tác khoa học, tạo thành phong trào chủ đạo, duy trì thường xuyên, trở thành điểm sáng. Đồng thời đưa ứng dụng KHCN vào sản xuất”.
Với quan điểm này đã giúp cho Trung tâm luôn là một trong những cánh chim đầu đàn trong thi đua lao động sản xuất của ngành NN&PTNT tỉnh. Trung tâm đã đoạt giải nhì Vifotec toàn quốc lĩnh vực công nghệ sinh học (năm 2008); nhiều cá nhân được nhận bằng lao động sáng tạo của Tổng LĐLĐ Việt Nam, như Tiến sĩ Lê Văn Toán (2011), Thạc sĩ Trần Thị Doanh (2009)...
Những thành công nổi bật
Thời gian qua, đội ngũ cán bộ kỹ thuật của Trung tâm đã nghiên cứu, triển khai thành công một số đề tài khoa học được đánh giá cao. Điển hình là các đề tài cấp bộ như: “Bước đầu xây dựng công nghệ nhân giống vô tính đối với một số loài cây lâm nghiệp, cây ăn quả chủ yếu ở Quảng Ninh”; “Nghiên cứu phát triển công nghệ nhân nhanh 3 giống bạch đàn nhập nội từ Trung Quốc (GLGU9, GLSE9, GLU4) có năng suất cao, kháng bệnh tốt bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật”. Cùng với đó, các dự án cấp bộ được nghiên cứu thành công, như Dự án “Nâng cao năng lực sản xuất cây giống của phòng nuôi cấy mô”, nhằm mở rộng đối tượng sản xuất cây giống nuôi cấy mô cho các loài cây lâm - nông nghiệp khác và nâng công suất sản xuất của dây chuyền lên 4-5 triệu cây/năm, được Hội đồng Khoa học của Bộ KHCN&MT đánh giá xuất sắc. Đặc biệt là Dự án “Hoàn thiện, triển khai công nghệ vi nhân giống trong sản xuất công nghiệp cây giống bạch đàn U6 và một số dòng bạch đàn Urô có triển vọng khác tại Quảng Ninh”, trong 3 năm đã sản xuất được 21 triệu cây, trong khi trước đó cùng thời gian này chỉ sản xuất được từ 9-15 triệu cây, đem lại doanh thu hàng năm cho Trung tâm từ 2,5-4 tỷ đồng, đồng thời tạo nhiều việc làm cho người dân trong và ngoài tỉnh. Giải pháp này của Thạc sĩ Trần Thị Doanh đã đoạt huy chương vàng tại Hội chợ Tuần lễ xanh Quốc tế - Việt Nam năm 2002, giải nhất Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Quảng Ninh lần thứ nhất năm 2007, giải nhì Sáng tạo KHCN Việt Nam năm 2008. Bên cạnh đó, Dự án “Hoàn thiện công nghệ nhân giống và sản xuất thử nghiệm một số loài lan bản địa” và đề tài cấp nhà nước “Khai thác và phát triển nguồn gen thông nhựa ở các tỉnh miền Bắc” cũng đem lại hiệu quả kinh tế cao.
Cùng với những đề tài, dự án cấp bộ và nhà nước, Trung tâm còn có nhiều đề tài, dự án cấp tỉnh được nghiên cứu thành công. Tiêu biểu là các đề tài: “Bước đầu xây dựng công nghệ nhân giống vô tính đối với một số loài cây lâm nghiệp, cây ăn quả chủ yếu ở Quảng Ninh” đã được Hội đồng Khoa học của tỉnh đánh giá loại khá; trong 5 năm (1998-2002) đã xây dựng được quy trình nhân giống vô tính cho một số loài cây và ứng dụng sản xuất được gần 10 triệu cây giống mô hom các loại, trong đó cây bạch đàn mô U6 là trên 6 triệu cây. Các đề tài “Ứng dụng công nghệ thuỷ canh để sản xuất rau sạch tại Quảng Ninh”; “Tiếp nhận chuyển giao công nghệ nhân giống, nuôi trồng và điều khiển ra hoa cho 3 loài lan: Hồ điệp, Đai châu và Cát lan”; “Nghiên cứu nhân giống cây dó bầu bằng phương pháp nuôi cấy mô”; “Nghiên cứu nhân giống bằng phương pháp nuôi cấy mô và sản xuất hoa cẩm chướng”; “Thu nhập, lưu giữ nguồn gen và ứng dụng công nghệ sinh học trong bảo tồn và phát triển một số loài lan quý ở Quảng Ninh” đã được nghiên cứu và ứng dụng vào sản xuất. Dự án “Nâng cao năng lực sản xuất cây giống lâm, nông nghiệp bằng công nghệ nuôi cấy mô của tỉnh năm 2008”, Trung tâm được đầu tư 1 nhà màng nuôi trồng lan Hồ điệp diện tích 1.000m2 của Đài Loan với trang thiết bị hiện đại, có thể điều khiển được nhiệt độ, ánh sáng phù hợp cho từng giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây lan; năm 2009, Trung tâm đã nhân giống, nuôi trồng và điều khiển ra hoa thành công cho 1,2 vạn cây lan Hồ điệp vào đúng dịp tết. Giải pháp này của Tiến sĩ Lê Văn Toán và nhóm tác giả đã đoạt giải nhất Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Quảng Ninh lần thứ III năm 2011. Từ thực tế nghiên cứu ứng dụng, sản xuất của Trung tâm đang mở ra hướng phát triển các loại cây lâm nông trên địa bàn tỉnh mang lại hiệu quả kinh tế cao, gắn với xúc tiến đầu tư tăng trưởng xanh và bền vững.
Thanh Hằng
