Trước thềm mỗi năm học mới thì việc chọn lớp, chọn trường cho con em luôn là mối quan tâm đặc biệt của các bậc phụ huynh, nhất là ở các đô thị. Vì để tiện cho việc đưa đón, vì muốn con được học ở trường điểm, lớp chọn nên không ít phụ huynh đã tìm mọi cách để con em được học ở lớp, ở trường mà theo họ là tốt nhất. Nhân dịp chuẩn bị khai giảng năm học mới 2016-2017, phóng viên Báo Quảng Ninh đã có cuộc trò chuyện với đồng chí Ngô Văn Hợi, Phó Giám đốc Sở GD-ĐT Quảng Ninh về vấn đề học trái tuyến và công tác phòng chống tình trạng chạy lớp, chạy trường.
- Thưa đồng chí, việc chọn trường, chọn lớp, học trái tuyến trong giai đoạn hiện nay cần được nhìn nhận như thế nào?
+ Nguyện vọng của các bậc phụ huynh là cho con em mình có được môi trường học tập, rèn luyện tốt nhất là hoàn toàn chính đáng. Tuy nhiên, do nhận thức và những nhu cầu khác nhau của các phụ huynh dẫn đến tình trạng ở đâu đó việc chọn trường, chọn lớp một cách thái quá là không cần thiết. Việc phụ huynh lựa chọn các trường mà theo họ tốt hơn là một vấn đề xã hội ở nhiều địa phương chứ không chỉ riêng ở Quảng Ninh. Quan điểm của Đảng, Nhà nước và của ngành GD-ĐT là tạo cho học sinh có môi trường học tập, rèn luyện tốt nhất để các em phát huy được năng lực của bản thân. Tuy nhiên, cũng cần phải thực hiện tốt các quy định về phân vùng, phân tuyến tuyển sinh để đảm bảo quy hoạch về GD-ĐT được thực hiện hiệu quả.
- Theo quy định thì trên địa bàn tỉnh việc phân tuyến, phân vùng tuyển sinh của trường học các cấp như thế nào?
+ Theo phân cấp quản lý, UBND cấp huyện là đơn vị ban hành quy định phân tuyến tuyển sinh cho giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông. Trên cơ sở điều tra về dân số, hằng năm UBND cấp huyện sẽ có sự phân tuyến tuyển sinh cụ thể, nhưng phải đảm bảo nguyên tắc tất cả các trẻ trong độ tuổi phổ cập đều được đến trường. Tuỳ theo dân số và điều kiện trường, lớp mà từng huyện, thị xã, thành phố có những quy định cụ thể về phân vùng tuyển sinh khác nhau. Những năm gần đây, theo chỉ đạo của UBND tỉnh, việc phân tuyến không còn xơ cứng như trước nữa. Theo đó, học sinh ở phường A nhưng nhà lại ở gần trường của phường B hơn, nếu trường của phường B có thể thì tiếp nhận để học sinh đó được đi học thuận tiện hơn. Hay để khắc phục tình trạng phường A có quá nhiều học sinh mà quy mô trường lớp không đáp ứng được, trong khi phường B có ít học sinh thì cần tiếp nhận cả học sinh của phường A để đảm bảo yêu cầu phổ cập. Quan điểm của tỉnh và của Sở GD-ĐT là tạo điều kiện thuận lợi nhất cho học sinh trong việc lựa chọn môi trường học tập.
- Như vậy là ở Quảng Ninh chưa có chủ trương cho tuyển sinh trái tuyến?
+ Đúng vậy! Tỉnh Quảng Ninh chưa có chủ trương cho phép các trường học tuyển sinh trái tuyến và vì thế không cho phép các trường thu tiền trái tuyến như một số địa phương khác đã làm. Nhà báo và các bậc phụ huynh nếu phát hiện ra thì đề nghị thông báo cho Sở GD-ĐT để chúng tôi xử lý theo quy định.
- Tuy chưa có chủ trương nhưng với những trường hợp đặc biệt, nếu tiếp nhận được thì các trường có nên tạo điều kiện để học sinh được học trái tuyến không?
+ Theo tôi thì các trường nên tạo điều kiện, giải quyết cho những phụ huynh, học sinh có nguyện vọng, có lý do chính đáng. Tất nhiên là chỉ giải quyết nhu cầu này sau khi đã tiếp nhận hết những học sinh đúng tuyến có nguyện vọng học ở trường mình. Tuy nhiên, việc xét tuyển học sinh không đúng tuyến phải theo ý kiến chỉ đạo của UBND cấp huyện và cơ quan quản lý giáo dục cấp trên trực tiếp của nhà trường để đảo bảo yêu cầu quản lý chung trên địa bàn và phải thực hiện công khai, minh bạch, tránh tình trạng tiêu cực chạy lớp, chạy trường, gây bức xúc trong dư luận.
- Vậy thực trạng việc học sinh các cấp học trái tuyến trên địa bàn tỉnh những năm qua ra sao?
+ Nếu không tìm hiểu kỹ thì có người sẽ nghĩ tình trạng học trái tuyến diễn ra phổ biến. Nhưng tôi khẳng định vấn đề không phải như vậy. Lấy ví dụ như ở bậc học THPT, theo quy định của UBND TP Hạ Long, những trường nằm ở khu vực giáp ranh 2 trường THPT thì có thể thi vào một trong hai trường. Chẳng hạn như học sinh Trường THCS Trần Quốc Toản thì có quyền thi vào Trường THPT Vũ Văn Hiếu hoặc Trường THPT Hòn Gai, tuỳ theo nguyện vọng và vị trí gia đình của các em. Hay có những trường hợp gia đình đã chuyển hộ khẩu về nơi có trường mà học sinh được tiếp nhận rồi nhưng nhà em đó thì vẫn ở nơi khác, dẫn đến tình trạng bị hiểu nhầm là học trái tuyến...
- Vậy Sở GD-ĐT đã xử lý kỷ luật trường hợp nào vi phạm quy định về phân tuyến tuyển sinh chưa?
+ Quá trình thực hiện, một số đơn vị thực hiện chưa tốt, chúng tôi đã phê bình nhắc nhở, chứ xử lý kỷ luật thì chưa.
- Theo đồng chí thì những hệ luỵ của tình trạng học trái tuyến quá nhiều là gì?
+ Đó là quy hoạch về GD-ĐT sẽ bị phá vỡ. Quan điểm là tạo điều kiện cho học sinh nhưng tôi cho rằng không được để xảy ra nhiều nếu không sẽ có tình trạng như ở một vài thành phố lớn mà báo chí đã phản ánh là có những trường thì học sinh đổ xô vào trong khi trường bên cạnh lại không có học sinh. Từ đó dẫn đến tình trạng bên thì lãng phí về nhân lực, cơ sở vật chất và ngược lại thì bên kia lại quá tải.
- Để hạn chế tình trạng học sinh trái tuyến dẫn đến những tiêu cực, theo đồng chí cần phải làm gì?
+ Tôi cho rằng cần phải nâng cao chất lượng dạy học, đầu tư cơ sở vật chất ở các trường một cách tương đối đồng đều để tạo sự công bằng nhất định trong giáo dục. Thời gian qua, tỉnh Quảng Ninh đã ban hành nhiều cơ chế chính sách để thực hiện điều này. Đó là việc tạo điều kiện để các doanh nghiệp đầu tư xây dựng các trường học, nâng cao chất lượng các trường ngoài công lập. Đến nay toàn tỉnh đã có 6 trong tổng số 21 trường THPT ngoài công lập đạt chuẩn quốc gia, trong đó có những trường ngoài công lập chất lượng cao thu hút được nhiều học sinh tham gia học, hạn chế tình trạng học sinh đổ xô vào các trường công có chất lượng tốt. Ở các trường công thì cần thực hiện tốt việc luân chuyển giáo viên, để tạo sự tương quan về đội ngũ tương đối giữa các trường. Rồi khi có những dự án lớn, chúng tôi cũng sẽ ưu tiên triển khai ở những trường ngoài trung tâm để tạo sự công bằng giữa các trường
- Nhân dịp năm học mới, đồng chí muốn nhắn nhủ gì đến các phụ huynh và học sinh?
+ Chúng ta đang triển khai mạnh mẽ định hướng đổi mới căn bản và toàn diện GD-ĐT, trong đó thực hiện chuyển từ dạy học chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh. Vì thế, việc các bậc phụ huynh cố tìm những trường dạy tốt theo tiêu chuẩn cũ không còn phù hợp nữa. Tôi cho rằng tất cả các trường đều phải chuyển từ dạy kiến thức là chính sang việc tổ chức các hoạt động để học sinh phát huy được năng lực cả trong và ngoài giờ học. Đánh giá của ngành đã khác và sẽ rất khác trong những năm tới đây. Trước chúng ta đánh giá bằng lượng kiến thức mà học sinh tiếp thu được nên phụ huynh, học sinh hay tìm đến những trường có các thầy cô dạy học sinh có kết quả thi tốt. Hiện nay đánh giá của ngành thiên về sự vận dụng kiến thức đã học được. Vì thế, các bậc phụ huynh cần thay đổi định hướng, mục đích học tập cho con em mình và quan tâm nhiều hơn tới việc phối hợp cùng nhà trường để giáo dục con em phát triển tốt năng lực và phẩm chất của các cháu.
- Trân trọng cảm ơn đồng chí!
Ngọc Hà (thực hiện)
