Quản lý chất lượng nông - lâm - thuỷ sản: Cần sự liên kết phối hợp

Mặc dù hàng năm tỉnh đều tổ chức các đoàn kiểm tra liên ngành các cơ sở nuôi trồng, chế biến sản phẩm nông - lâm - thuỷ sản, tiến hành lấy mẫu đất, nước, sản phẩm để xét nghiệm kiểm soát các dư lượng chất độc hại trong động vật nuôi và cây trồng. Tuy nhiên, việc thanh kiểm tra này mới chỉ giải quyết được phần ngọn, vấn đề quan trọng là làm thế nào quản lý chặt được từ gốc để có sản phẩm nông sản thực sự sạch từ đồng ruộng tới bữa ăn.

Chặt ở góc riêng

Đánh giá về thực trạng các cơ sở trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng, chế biến thuỷ sản, giết mổ gia súc, gia cầm trên địa bàn tỉnh hiện nay, đồng chí Trần Đức Diên, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: Hiện nay ngành đã có quy hoạch phát triển vùng sản xuất rau an toàn và dự án đảm bảo an toàn thực phẩm trong sản xuất, sơ chế, bảo quản, chế biến nông sản thực phẩm. Đến nay toàn tỉnh có 5 địa phương có nhà lưới sản xuất rau an toàn là Yên Hưng, Hoành Bồ, Cẩm Phả, Hải Hà, Móng Cái. Người sản xuất đều đã được tham gia các lớp tập huấn về kỹ thuật sản xuất rau quả an toàn, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách nên nhận thức của họ đã được nâng lên rất nhiều. Toàn tỉnh hiện có 20 trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm quy mô công nghiệp, công tác quản lý giết mổ có nhiều chuyển biến tích cực, số lượng gia súc, gia cầm được kiểm soát tăng. Tỉnh cũng đã có quy hoạch phát triển nuôi trồng thuỷ sản chỉ rõ từng vùng nuôi, đối tượng nuôi cụ thể. Để quản lý tốt trên lĩnh vực nông - lâm - thuỷ sản, ngành đã có các chi cục chuyên môn như: Chi cục bảo vệ thực vật sẽ quản lý trên lĩnh vực thuốc bảo vệ thực vật; chi cục thú y quản lý trên lĩnh vực chăn nuôi, giết mổ gia súc, gia cầm và thú y thuỷ sản; chi cục nuôi trồng thuỷ sản quản lý trên lĩnh vực nuôi trồng thuỷ sản, các cơ sở nuôi, sản xuất con giống thuỷ sản.

Để tăng cường quản lý chất lượng nông - lâm - thuỷ sản trong thời gian qua theo từng lĩnh vực quản lý, các đơn vị đã tập trung công tác thanh kiểm tra, hướng dẫn người chăn nuôi, trồng trọt các biện pháp sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn, phân bón, quy trình kỹ thuật để đảm bảo an toàn sản phẩm nông sản. Năm 2010 các đơn vị trong ngành NN&PTNT đã tổ chức lấy 661 mẫu để kiểm tra, phân tích các chỉ tiêu an toàn thực phẩm nông - lâm - thuỷ sản; trong 9 tháng đầu năm 2011 tiến hành lấy gần 30 mẫu đất, nước, nông sản. Riêng Chi cục quản lý chất lượng nông lâm sản và thuỷ sản dù mới được thành lập nhưng đã tổ chức được hàng chục lượt thanh kiểm tra chuyên ngành tại các địa bàn trọng điểm sản xuất nông lâm thuỷ sản ở Móng Cái, Hải Hà, Tiên Yên, Yên Hưng, Hoành Bồ, Uông Bí, Đông Triều; tiến hành lấy các mẫu nông sản, đất, nước để làm xét nghiệm.

Thiếu sự liên kết phối hợp

Dù đã có quy hoạch vùng sản xuất, nhưng trên thực tế hiện nay diện tích sản xuất trên địa bàn tỉnh vẫn rất manh mún, chưa có nhiều mô hình sản xuất chuyên canh. Sản xuất rau màu thì chủ yếu theo quy mô hộ gia đình nên thời vụ canh tác, cơ cấu cây trồng không thống nhất, cơ sở hạ tầng vùng sản xuất chậm được đầu tư, nguồn nước tưới chủ yếu là nước giếng và sông ngòi chưa được phân tích, kiểm định đánh giá. Trong chăn nuôi do phần lớn là theo quy mô gia trại hộ gia đình, cơ sở hạ tầng cũng không được đảm bảo, người chăn nuôi vẫn còn tình trạng sử dụng hoá chất kích thích tăng trưởng. Trong nuôi trồng, khai thác, chế biến thuỷ sản, việc quản lý con giống, thuốc thú y, chế phẩm sinh học chưa được chặt chẽ, ao nuôi chưa được vệ sinh khử trùng thường xuyên, nhất là việc quản lý an toàn thực phẩm trên các tàu khai thác, cơ sở chế biến, sơ chế kinh doanh thuỷ sản hầu như chưa quản lý được. Đồng chí Nguyễn Văn Vui, Chi cục phó Chi cục Quản lý chất lượng nông - lâm sản và thuỷ sản cho biết: Công tác quản lý chất lượng nông - lâm - thuỷ sản đã được tỉnh rất quan tâm chỉ đạo tổ chức thực hiện từ nhiều năm nay, vì vậy bước đầu đã quản lý được từ cơ sở, tuy nhiên do thực trạng các vùng nuôi, trồng cũng như nhận thức của người sản xuất chưa được cao nên chất lượng nông - lâm - thuỷ sản vẫn còn là nỗi lo của người tiêu dùng. Chúng ta đã có cả hệ thống các đơn vị thực hiện quản lý trên lĩnh vực này, tuy nhiên đang thiếu sự liên kết, phối hợp giữa các đơn vị với nhau, giữa các đơn vị với chính quyền địa phương, với chính người sản xuất, các đơn vị chế biến. Chưa huy động được sự tham gia của các lực lượng xã hội, nhất là các hội, hiệp hội, doanh nghiệp lớn vào lĩnh vực này. Chính từ những hạn chế này nên chúng ta chưa tiếp cận được phương thức quản lý theo chuỗi hành trình. 

Các đơn vị chuyên ngành về quản lý chất lượng đã có, hệ thống văn bản pháp luật được ban hành, sửa đổi, bổ sung kịp thời giúp cho việc quản lý dựa trên tiêu chuẩn, quy chuẩn, ban chỉ đạo liên ngành về vấn đề này được thành lập từ cấp tỉnh xuống xã, thanh tra chuyên ngành cấp tỉnh cũng đã được thành lập, mạng lưới kiểm nghiệm chất lượng bước đầu được hình thành ở các địa phương, ý thức của người sản xuất cũng đã được nâng cao hơn rất nhiều trong việc sử dụng các loại vật tư phục vụ cho quá trình sản xuất. Như vậy các điều kiện cần đều đã có chỉ còn là sự phối hợp tổ chức thực hiện để công tác quản lý chất lượng nông - lâm - thuỷ sản ngày càng tốt hơn.

Lan Hương