Chất lượng vật tư là một trong những yếu tố quan trọng trong sản xuất nông nghiệp. Tuy nhiên, vấn đề quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp cho đến nay vẫn còn rất nhiều khó khăn vướng mắc. Bản thân các cơ quan chức năng cũng chưa có chế tài cụ thể nào cho tất cả những hành vi vi phạm về chất lượng vật tư nông nghiệp trong sản xuất cũng như trong kinh doanh mặt hàng này. Còn đối với người sản xuất, vì những mục tiêu trước mắt, có thể chất lượng vật tư nông nghiệp cũng đã bị xem nhẹ.
Trong sản xuất nông nghiệp việc đầu tư phân bón có ý nghĩa rất quan trọng để tăng năng suất cây trồng. Nếu sử dụng phân bón đảm bảo chất lượng và đúng liều lượng thì chắc chắn sẽ cho ra những nông sản chất lượng cao. Tuy nhiên, trước tình hình giá phân bón các loại tăng cao như thời gian qua, đã khiến cho người nông dân thêm gánh nặng. Để đảm bảo sản xuất nhiều hộ nông dân không ngần ngại sử dụng phân bón không rõ nguồn gốc xuất xứ. Qua tìm hiểu được biết, các loại phân bón này chủ yếu có xuất xứ từ Trung Quốc nhưng lại không ghi rõ nhãn mác hàng hoá cũng như hạn sử dụng. Ưu điểm của các loại phân bón này là kích thích tăng trưởng và hạn chế sâu bệnh; rút ngắn thời gian thu hoạch rau màu… Tuy nhiên, chất lượng hàng nông sản có sử dụng các loại thuốc không rõ nguồn gốc này đến đâu thì ít có cơ quan nào bỏ thời gian để kiểm chứng được. Ngoài phân bón, quản lý mặt hàng máy móc thiết bị phục vụ canh tác trong nông nghiệp hiện cũng đang bị bỏ không. Qua tìm hiểu được biết, đến thời điểm này, toàn tỉnh vẫn chưa có bất kỳ một đợt kiểm tra nào về chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ của các loại sản phẩm này. Còn khảo sát trên thị trường thì có thể thấy, mặt hàng này quả thật vô cùng đa dạng về chủng loại, mẫu mã. Trong đó, không hiếm những sản phẩm không hề có xuất xứ, nguồn gốc. Chỉ được cơ sở kinh doanh giới thiệu chung chung là hàng của Trung Quốc, Đài Loan... Xét về độ bền của các loại máy móc này thì kém hơn hàng có nhãn mác cùng loại, nhưng về giá lại có thể rẻ hơn từ 10-30%, do vậy, nhu cầu tiêu dùng loại máy móc này trong nông nghiệp vẫn vô cùng lớn.
Mặc dù công tác quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp thời gian qua đã được các ngành chức năng chú trọng, tuy nhiên, hiệu quả của việc quản lý này vẫn chưa phù hợp với tình hình thực tế. Công tác quản lý chất lượng hầu hết các loại vật tư nông nghiệp hiện đều gặp lúng túng. Thực tế vật tư nông nghiệp là hàng giả, hàng kém chất lượng vẫn tồn tại trên thị trường và rất khó khăn để kiểm soát. Nguyên nhân chính là do loại hình vật tư phong phú, phần lớn cơ sở kinh doanh mặt hàng này lại nhỏ lẻ và phân tán nên để nắm được và quản lý cơ sở này không phải là điều dễ dàng đối với các cơ quan chức năng trên địa bàn. Thêm vào đó, lực lượng thanh tra chuyên ngành trong lĩnh vực này hiện nay vẫn thiếu, chưa đáp ứng được với nhu cầu thực tế.
Theo thông tư 14/2011/TT-BNNPTNT ngày 29-3-2011 Quy định việc kiểm tra, đánh giá cơ sở sản xuất, kinh doanh vật tư nông nghiệp, sản phẩm nông - lâm - thuỷ sản thì đối với tất cả các mặt hàng vật tư nông nghiệp, các địa phương phải tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát về chất lượng; tăng cường xử lý các vi phạm về chất lượng mặt hàng này… Tuy nhiên, đến nay, việc thực hiện thông tư trên địa bàn tỉnh vẫn chưa thực hiện được triệt để. Cụ thể, từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng vẫn chưa có cuộc kiểm tra riêng về vật tư nông nghiệp một cách toàn diện. Trong đó, quản lý máy móc thiết bị phục vụ sản xuất nông nghiệp gần như bị bỏ ngỏ, không kiểm soát nổi. Do đó, người kinh doanh vẫn mặc nhiên kinh doanh bất cứ loại hàng hoá gì khi có nhu cầu; còn người nông dân, cứ giá rẻ thì mua… Theo đại diện Sở NN&PTNT tỉnh thì muốn thực hiện được tinh thần của Thông tư 14, cần thiết phải cụ thể hơn các văn bản hướng dẫn thực hiện Thông tư này. Ví dụ như ngay từ khi cấp giấy phép kinh doanh cho đơn vị kinh doanh thực phẩm nông sản cần phải kèm theo điều kiện sản phẩm phải bảo đảm các tiêu chí theo yêu cầu bởi hiện nay mới chỉ là khâu hậu kiểm...
Quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp là một vấn đề không hề dễ dàng, do đó, nhất thiết cần sự quan tâm vào cuộc sát sao hơn nữa của các cấp, ngành trên địa bàn. Điều này rất quan trọng đối với việc duy trì sản xuất nông nghiệp một cách bền vững và hiệu quả. Đây cũng là một tiêu chí cần thiết để xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn hiện nay.
Vân Du
