Trưng bày, triển lãm không chỉ là việc trưng bày vật thể mà còn kể chuyện qua không gian, ánh sáng, phương tiện truyền thông và trải nghiệm người xem. Tổ chức tốt các triển lãm sẽ góp phần quảng bá văn hóa nghệ thuật của tỉnh, đồng thời bổ trợ cho chiến lược phát triển du lịch văn hóa.
Theo đánh giá của nhà nghiên cứu mỹ thuật Phan Cẩm Thượng, Hội Mỹ thuật Việt Nam, Quảng Ninh là một trong số những tỉnh đứng đầu về các hoạt động sáng tác và triển lãm. Sở dĩ có được điều này vì Quảng Ninh có đông đảo lớp các hoạ sĩ gạo cội và cũng từng đón nhiều hoạ sĩ nổi tiếng ở trung ương về với công nhân mỏ thực tế, xây dựng phong trào, tổ chức các lớp vẽ công nhân. Nhiều hoạ sĩ đã sáng tác những bức tranh có thể nói là để đời về Vùng mỏ.
Thời gian qua, các triển lãm ở Quảng Ninh diễn ra thuận lợi với nhiều tác phẩm có chất lượng tốt vì lực lượng sáng tạo mỹ thuật, nhiếp ảnh ngày càng gia tăng về số lượng và chất lượng. Trong các lĩnh vực mỹ thuật và nhiếp ảnh, đã hình thành các gallery, các triển lãm của các tác giả như: Đỗ Kha, Đỗ Giang, Vũ Tiến Dũng, Nghiêm Vinh, Tùng Lâm, Nguyễn Viết Quang, Nông Quốc Hiệp, Nguyễn Thị Thiền.
Các nghệ sĩ cũng có nhiều tác phẩm tham gia trưng bày, đoạt giải cao trong các cuộc thi về mỹ thuật, nhiếp ảnh trong nước. Số lượng tác phẩm đoạt giải thưởng từ cấp tỉnh trở lên tăng theo cấp số cộng. Ngoài những tác phẩm đoạt giải, có rất nhiều tác phẩm được trưng bày, triển lãm tại các cuộc thi từ cấp khu vực. Các triển lãm ở nhiều cấp độ đã tạo cơ hội để các nghệ sĩ đóng góp tác phẩm, được nhìn nhận chuyên môn và được lan tỏa.
Hơn nữa, Quảng Ninh có công trình tiêu biểu về kiến trúc và mỹ thuật như Bảo tàng tỉnh, Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh có thể giới thiệu, triển lãm, quảng bá, tôn vinh các tác phẩm. Trong sự phát triển nhanh của kinh tế du lịch, các hoạt động trưng bày, triển lãm đang trở thành công cụ quan trọng để định vị bản sắc địa phương, quảng bá hình ảnh và thu hút công chúng. Cùng với lợi thế về cảnh thiên nhiên và văn hóa, Quảng Ninh có tiềm năng lớn để phát triển các không gian trưng bày sáng tạo, hấp dẫn.
So với trước, cách tổ chức trưng bày của Quảng Ninh đang có xu hướng tích hợp các phương tiện kỹ thuật số, tương tác, ứng dụng VR, phim tư liệu, clip, robot thông tin. Bên cạnh đó là việc kết hợp trưng bày hiện vật, hình ảnh, mô hình, sản phẩm thực tế, sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương, sản phẩm công nghiệp chế tạo… để tạo sự chân thực, kết nối giữa trưng bày và tiêu dùng trải nghiệm. Các triển lãm đều có chủ đề rõ ràng giúp người xem dễ tiếp cận theo mạch. Không gian thiết kế đẹp, xu hướng mở, ánh sáng, màu sắc và vật liệu được đầu tư tốt để tạo ấn tượng.
Một điều nổi bật khác là các triển lãm thường kể chuyện địa phương trong câu chuyện quốc gia. Nội dung không đơn thuần là cách phô diễn thành tích mà kết nối với dòng chảy đổi mới của cả nước. Cách lựa chọn nội dung, các hiện vật, hình ảnh, video được sắp xếp theo mạch tuyến từ lịch sử - hiện tại - tương lai, tạo thành một lộ trình thưởng lãm. Điều này cũng giúp người xem không chỉ nhìn thấy Quảng Ninh như một đơn vị hành chính mà cảm nhận được bản sắc vùng đất trong bức tranh chung của đất nước.
Một xu hướng đáng chú ý nữa là các triển lãm chuyển từ trưng bày “tĩnh” sang các hình thức có tương tác, trải nghiệm. Đó là sự tận dụng công nghệ VR/AR/360, trạm tương tác số, mô hình robot thông tin, phim tài liệu, clip ngắn, trình chiếu đa màn hình, bổ sung hình ảnh động, âm thanh ánh sáng để kể chuyện sinh động hơn. Mô hình sa bàn, bản đồ tương tác, vật liệu bản địa… làm tăng độ liên kết thực tế giữa trưng bày và ngoài đời thực. Cùng với đó là không gian trải nghiệm, không gian “check-in” tương tác ảnh, mạng xã hội. Sự kết hợp này cho thấy Quảng Ninh không chỉ dừng lại ở việc truyền tải thông tin, mà hướng tới kích hoạt cảm xúc, tạo dấu ấn cá nhân cho người xem.
Một trong những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu mà Nghị quyết số 17-NQ/TU ngày 30/10/2023 của BCH Đảng bộ tỉnh "về xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Quảng Ninh trở thành nguồn nội sinh, động lực cho phát triển nhanh, bền vững" xác định cho đến năm 2030 là huy động các nguồn lực đầu tư, nâng cấp trang thiết bị hiện đại cho không gian triển lãm nghệ thuật, trong đó có không gian triển lãm mỹ thuật, nhiếp ảnh tại Cung Quy hoạch, Hội chợ và Triển lãm tỉnh; không gian trưng bày các tác phẩm nghệ thuật đương đại, phát triển các nội dung trưng bày khác tại Bảo tàng Quảng Ninh; xây dựng, mở rộng không gian trưng bày nghệ thuật tại các trung tâm văn hóa - thể thao các cấp.
