Từ thành công của mô hình chính quyền điện tử, hiện Quảng Ninh đang hướng tới xây dựng một chính quyền số, bước tiến cao hơn của chính quyền điện tử. Trong mô hình chính quyền số, toàn bộ dữ liệu công dân, hành chính, điều hành của chính quyền được tích hợp và thực hiện trên nền tảng dữ liệu lớn, số hóa triệt để, giúp tiết kiệm thời gian, tiền bạc, bộ máy vận hành… Tức là chính quyền số cho phép nâng cao hơn nữa tính minh bạch và khả năng tương tác giữa người dân, doanh nghiệp với chính quyền.
Trước thềm xuân mới Canh Tý 2020, phóng viên Trung tâm Truyền thông tỉnh đã phỏng vấn Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ (VPCP) Mai Tiến Dũng (ảnh) về hướng đi này của Quảng Ninh.
- Xin Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP chia sẻ về những nỗ lực, giải pháp của Chính phủ thời gian qua để xây dựng một chính phủ kiến tạo, phục vụ nhân dân?
+ Ngay từ đầu nhiệm kỳ Chính phủ khóa XIV, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trong đó, cải cách thủ tục hành chính (TTHC), cắt giảm điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ pháp luật được coi là giải pháp hữu hiệu, không tốn kém nhưng lại tạo dư địa cho tăng trưởng. Song song với cải cách là việc ứng dụng mạnh mẽ chính phủ điện tử, hướng tới chính phủ số, nền kinh tế số, xã hội số để theo kịp với xu thế thời đại, nhất là trong bối cảnh cuộc cách mạng 4.0 đang diễn ra mạnh mẽ.
Tính từ năm 2014 đến nay là năm thứ 6 liên tiếp Chính phủ ban hành nghị quyết chuyên đề về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Từ năm 2018 đến nay, hầu như không phiên họp Chính phủ nào Thủ tướng không đề cập tới yêu cầu tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh. Thậm chí là Thủ tướng đã đặt câu hỏi trực tiếp tới các thành viên Chính phủ và liên tục nhấn mạnh yêu cầu không nâng cơ học các điều kiện đầu tư kinh doanh từ thông tư lên nghị định, kiên quyết cắt bỏ các điều kiện kinh doanh bất hợp lý, loại bỏ các giấy phép con; quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh phải minh bạch, rõ ràng, dễ hiểu, dễ thực hiện. Tổ công tác của Thủ tướng cũng đã rất quyết liệt trong công tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra, không ngại “va chạm”, “dám làm” và làm nhiều việc khó, nhằm thúc đẩy việc thực hiện nhiệm vụ Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao.
Từ năm 2018 đến nay, để cắt giảm các điều kiện kinh doanh không hợp lý, Chính phủ đã ban hành 31 nghị định, cắt giảm 3.451 điều kiện kinh doanh không hợp lý trên tổng số 6.191 điều kiện kinh doanh hiện hành (đạt 111% so với mục tiêu), giúp tiết kiệm hơn 5,9 triệu ngày công/năm, tương đương gần 894 tỷ đồng/năm. Các bộ đã trình cấp có thẩm quyền ban hành và ban hành theo thẩm quyền 21 văn bản quy phạm pháp luật để cắt giảm 6.776/9.926 danh mục dòng hàng, cắt giảm và đơn giản hóa 30/120 thủ tục kiểm tra chuyên ngành, tiết kiệm hơn 12 triệu ngày công, tương đương 5.442,8 tỷ đồng/năm. Tổng chi phí xã hội tiết kiệm được từ cải cách kiểm tra chuyên ngành và cắt giảm điều kiện kinh doanh vào khoảng hơn 18 triệu ngày công, tương đương hơn 6.300 tỷ đồng/năm.
Đặc biệt chỉ sau 1 tuần kể từ ngày Thủ tướng Chính phủ chính thức khai trương Cổng Dịch vụ công quốc gia vào ngày 9/12/2019, với 8 dịch vụ công thì đã có 3,2 triệu lượt truy cập, 10.419 tài khoản đăng ký, 524 cuộc gọi đến tổng đài, 8.690 hồ sơ được đồng bộ trạng thái, trong đó 1.698 hồ sơ thực hiện trên Cổng.
- Với sự chỉ đạo quyết liệt của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP có thể nói rõ hơn kết quả của các bộ, ngành, địa phương trong nỗ lực nâng cao chất lượng giải quyết TTHC?
+ Cho đến thời điểm này, công tác cải cách TTHC của các bộ, ngành, địa phương đã tiếp tục tạo sự chuyển biến về nhận thức và hành động trong bộ máy hành chính, nhất là vai trò của người đứng đầu. Việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức giải quyết TTHC theo mô hình trung tâm phục vụ hành chính công (PVHCC) đã phát huy hiệu quả, nhiều nơi áp dụng dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả xử lý công việc của các cơ quan hành chính nhà nước.
Đến nay, đã có 54/63 địa phương tổ chức trung tâm PVHCC cấp tỉnh, tỷ lệ giải quyết đúng hẹn đạt 95,8%. Trong đó có nhiều địa phương đã tổ chức tốt các giải pháp để nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trong giải quyết TTHC. Tôi ví dụ như tỉnh Quảng Ninh đã giải quyết TTHC tại trung tâm PVHCC theo nguyên tắc “5 tại chỗ”; tỉnh Đồng Nai, TP Đà Nẵng phát huy hiệu quả Tổng đài dịch vụ công giải đáp cho người dân, doanh nghiệp; hay nhiều địa phương đã phối hợp với zalo hỗ trợ người dân thực hiện TTHC và theo dõi kết quả giải quyết; Bộ KH&ĐT phối hợp với Bộ Tài chính nghiên cứu, thực hiện liên thông đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế đối với hợp tác xã… Tuy nhiên, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, như một số bộ, ngành chưa thực hiện nghiêm việc công bố, công khai đúng quy định; còn tình trạng chậm, muộn trong giải quyết TTHC, yêu cầu thêm thành phần hồ sơ ngoài quy định; chưa sát sao trong việc xem xét, xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân, doanh nghiệp, dẫn đến có những phản ánh, kiến nghị chưa được xử lý đúng thời hạn, hoặc nội dung trả lời chưa thấu đáo nên người dân, doanh nghiệp tiếp tục gửi phản ánh.
- Trong chuyến công tác tại Quảng Ninh cuối năm 2019, Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP đã rất ấn tượng với kết quả của Quảng Ninh trong giải quyết TTHC và cho rằng Quảng Ninh xứng đáng là mô hình mẫu để xây dựng một chính quyền số. Bộ trưởng có thể nói rõ hơn về những ấn tượng này cũng như đánh giá của Chính phủ với cách làm của Quảng Ninh.
+ Quảng Ninh trong những năm qua đã có nhiều kết quả nổi bật, những điểm sáng trong công tác điều hành, cải cách kinh tế, từ đó tạo nên những kết quả tích cực về tăng trưởng kinh tế. Tôi rất ấn tượng với tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2019 của Quảng Ninh (tăng 12,1%), vượt chỉ tiêu nghị quyết và kịch bản đề ra và đạt mức tăng trưởng cao nhất trong 10 năm trở lại đây.
Cho đến nay, Quảng Ninh vẫn là địa phương có nhiều mô hình tiên phong, sáng tạo đi đầu cả nước, trọng tâm là cải cách TTHC với mô hình thí điểm thành lập các trung tâm PVHCC, một mô hình rất sáng tạo và đột phá, được nhiều tỉnh, thành đến nghiên cứu, học tập kinh nghiệm và nhân rộng cả nước. Có thể nói Quảng Ninh đã đạt được những kết quả hết sức thuyết phục, như: 76% TTHC được giải quyết ngay tại trung tâm, 99,98% hồ sơ TTHC trong năm 2019 được giải quyết đúng hạn và trước hạn; 99,82% người dân đánh giá là hài lòng.
Đặc biệt, tháng 12/2019 Quảng Ninh đã kết nối Cổng Dịch vụ công, Hệ thống một cửa điện tử của tỉnh với Cổng Dịch vụ công Quốc gia. Đây là những bước đi thể hiện sự sẵn sàng của Quảng Ninh trong quá trình hướng tới một chính quyền số.
Trong hoạt động quản lý điều hành, Quảng Ninh cũng là một trong những địa phương đi đầu trong ứng dụng CNTT khi là tỉnh đầu tiên kết nối liên thông văn bản 4 cấp với VPCP từ năm 2017 và là địa phương triển khai rất tốt việc gửi, nhận văn bản điện tử có ứng dụng chữ ký số, từ đó giúp tiết kiệm chi phí hành chính. Tôi cũng đã đi thăm Trung tâm Điều hành thành phố thông minh của tỉnh Quảng Ninh, phải nói là rất ấn tượng. Việc Quảng Ninh đưa vào vận hành Trung tâm Điều hành thành phố thông minh có thể đánh giá là sự đổi mới mạnh mẽ, mở ra cơ hội phát triển trên cơ sở phân tích dữ liệu, giúp lãnh đạo tỉnh có đủ thông tin và ra những quyết định kịp thời, giúp quản lý được đa dạng các vấn đề.
Những kết quả trên là nền tảng vững chắc cho xây dựng chính quyền số tại Quảng Ninh.
- Có phải xuất phát từ những kết quả trên mà Quảng Ninh trở thành một trong 3 địa phương được Thủ tướng chọn làm thí điểm các dịch vụ công trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia, thưa Bộ trưởng?
+ Khi lựa chọn địa phương để báo cáo Thủ tướng Chính phủ cho thí điểm triển khai kết nối Cổng Dịch vụ công Quốc gia, VPCP đánh giá dựa trên nhiều yếu tố. Trong đó, ưu tiên mức độ sẵn sàng kết nối và sự quyết tâm, ủng hộ của lãnh đạo địa phương trong việc áp dụng những mô hình mới, hiệu quả. Với 80% TTHC trong tỉnh được cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 3, 4 và tỷ lệ hồ sơ trực tuyến phát sinh là 38% trong năm 2019, cao gần gấp đôi chỉ tiêu được đề ra tại Nghị quyết số 17/NQ-CP của Chính phủ, có thể nói, việc lựa chọn Quảng Ninh là rất phù hợp với các mục tiêu mà Cổng Dịch vụ công Quốc gia đang hướng đến. Khi chúng tôi trao đổi về vấn đề này với lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh cũng nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ của lãnh đạo tỉnh để hướng đến việc phục vụ người dân, doanh nghiệp được tốt hơn.
Trong xu thế cách mạng công nghiệp 4.0 và quyết tâm của Chính phủ xây dựng, phát triển Chính phủ điện tử, tôi tin tưởng rằng với kinh nghiệm triển khai, sự chỉ đạo đúng đắn của các cấp ủy đảng và chính quyền, Quảng Ninh sẽ tiếp tục có những bước đột phá mới trong xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, vì nhân dân phục vụ.
- Xin cảm ơn Bộ trưởng, Chủ nhiệm VPCP về cuộc trò chuyện này!
Hoàng Nga (Thực hiện)
