Quảng Ninh: Đặc sản nhiều nhưng thương hiệu ít

Quảng Ninh có khoảng 45-50 nông phẩm, đặc sản cần xây dựng thương hiệu (dưới hình thức nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận hoặc chỉ dẫn địa lý). Tuy nhiên, tính đến thời điểm này, mới chỉ có duy nhất 1 nhãn hiệu tập thể cho sản phẩm hoa của huyện Hoành Bồ, còn lại chưa có nhãn hiệu chứng nhận hay chỉ dẫn địa lý của sản phẩm nông sản nào của Quảng Ninh được đăng ký bảo hộ.

Nguyên nhân của hiện trạng trên là do việc xây dựng thương hiệu cho các nông sản theo hình thức chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể còn mới, lại đòi hỏi yêu cầu cao về chuyên môn và chi phí lớn. Mặt khác, theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ thì quyền sở hữu đối với chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận sử dụng cho các đặc sản địa phương là UBND các tỉnh và các tỉnh phải thực hiện bảo hộ, phát triển đối với các chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận sử dụng cho các đặc sản ở địa phương. Trong khi đó, Quảng Ninh lại chưa có cơ chế chính sách để có thể sử dụng ngân sách địa phương thực hiện bảo hộ và phát triển đối với các chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận sử dụng cho các đặc sản địa phương mình. Cùng với đó là do các đơn vị, hợp tác xã đa số ở quy mô vừa và nhỏ, mà việc xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông sản dưới hình thức chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể thì đòi hỏi yêu cầu cao về chuyên môn, cũng như chi phí đầu tư phải lớn...

Trước thực trạng trên “Chương trình xây dựng và phát triển cho sản phẩm nông nghiệp của tỉnh giai đoạn 2012-2015” đã được ban hành ngày 13-2-2012, nhằm tạo dựng quản lý và phát triển thương hiệu cho các sản phẩm nông nghiệp đặc thù của tỉnh. Theo đó, UBND tỉnh giao Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì, phối hợp với các ngành, các địa phương thực hiện việc đăng ký quyền sở hữu công nghiệp đối với các sản phẩm nông nghiệp Quảng Ninh. Dự kiến trong năm 2012 tỉnh sẽ xây dựng 12 sản phẩm được bảo hộ thương hiệu và đến năm 2015 thì 100% các địa phương có yêu cầu xây dựng và phát triển thương hiệu cho các sản phẩm nông sản được xác định; phấn đấu xây dựng và phát triển chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể cho ít nhất khoảng 20 đến 25 nông sản của tỉnh, 25 đến 30 hợp tác xã, làng nghề truyền thống. Điều này thể hiện sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo tỉnh cũng như quyết tâm vào cuộc của các cơ quan chức năng. Theo lãnh đạo Sở KH&CN thì Sở đã tổ chức các đoàn công tác tới các mô hình xây dựng thương hiệu thành công của các tỉnh bạn để học tập, rút kinh nghiệm. Đồng thời làm việc với các cơ quan tư vấn, tiến hành khảo sát các vùng nguyên liệu nông sản đặc sản Quảng Ninh để tiến hành tư vấn, hướng dẫn việc xây dựng dự án phát triển thương hiệu phù hợp từng loại sản phẩm nông sản đặc thù và thẩm định các dự án.

Bên cạnh sự quyết tâm của các cơ quan chức năng, các cơ sở, đơn vị xây dựng thương hiệu nông sản cũng đã nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng phát triển thương hiệu; từ đó đã chủ động xây dựng chiến lược phát triển thương hiệu cho sản phẩm của mình. Ông Trần Việt Hùng, Phó Giám đốc Công ty CP Thông Quảng Ninh, cho biết: “Trong kế hoạch năm 2012, Công ty chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp với các nhà khoa học nghiên cứu đổi mới công nghệ, xây dựng hệ thống dây chuyền chế biến sản phẩm nhựa thông đạt trình độ tiên tiến và đồng bộ, nâng cao năng suất chất lượng cho sản phẩm thông Quảng Ninh, phấn đấu đạt mục tiêu đứng thứ 2 thế giới về sản lượng (sau Trung Quốc). Vì vậy, việc đăng ký thương hiệu là hết sức cần thiết, bởi một khi đăng ký xây dựng được thương hiệu thì khách hàng nước ngoài nói đến sản phẩm nhựa thông Việt Nam là biết ngay đến sản phẩm thông Quảng Ninh...”.

Ông Hùng còn cho biết thêm, để làm được điều này, ngoài sự chủ động của Công ty, rất cần sự quan tâm hỗ trợ của tỉnh và các ngành chức năng tạo điều kiện cho đơn vị được hỗ trợ phát triển thương hiệu về quyền sở hữu trí tuệ ngay trong năm 2012 này.

Cũng như vậy, chị Nguyễn Thị Thoan, chủ cửa hiệu chả mực Thoan (Hạ Long) tâm sự: “Đối với chúng tôi, việc đảm bảo chất lượng sản phẩm, để sản phẩm có chỗ đứng trong lòng người tiêu dùng chính là chiến lược kinh doanh bền vững. Chúng tôi mong muốn sản phẩm của mình có chỗ đứng xứng đáng trên thị trường nên hàng năm chúng tôi vẫn tham gia các hội chợ thương mại để quảng bá thương hiệu, nhằm mở rộng thị trường. Năm 2012 này, chúng tôi sẽ được tỉnh hỗ trợ để phát triển quyền sở hữu trí tuệ về chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm “Chả mực Hạ Long”. Chúng tôi thực sự rất phấn khởi, vì như vậy thương hiệu “Chả mực Hạ Long” được tạo lập, phát triển và giá trị thương mại của sản phẩm sẽ được tăng cao hơn nữa”.

Với sự quyết tâm vào cuộc của chính quyền, các cơ quan chức năng và sự đồng lòng của người dân, doanh nghiệp, chắc chắn rằng Chương trình phát triển thương hiệu nông sản Quảng Ninh sẽ mang lại những kết quả tốt. Qua đó, đời sống của người dân tham gia sản xuất vì thế cũng được nâng lên, góp phần thực hiện thành công công cuộc xây dựng nông thôn mới của tỉnhn

Thu Hương (Sở KH&CN)