Ngay từ khi bắt tay vào việc xây dựng Đề án “Nghiên cứu, xây dựng hệ thống tiêu chí tỉnh Quảng Ninh cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2015”(về trước cả nước 5 năm), Quảng Ninh gặp không ít khó khăn, bởi Quảng Ninh là địa phương đầu tiên xây dựng bộ tiêu chí này. Trong khi đó, nước ta lại chưa có hệ thống tiêu chí tỉnh công nghiệp. Song với những nỗ lực của mình, Quảng Ninh đã hoàn thiện đề án. Và chắc chắn rằng, đích đến trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại đã nằm trong tầm tay.
Từ những gam màu sáng
Chỉ tính riêng quý I-2015, giá trị sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh đạt 8.024 tỷ đồng, tăng 9% cùng kỳ. Khu vực kinh tế nhà nước đạt 4.960 tỷ đồng, tăng 2,9% cùng kỳ, khu vực kinh tế ngoài nhà nước ước đạt 1.210 tỷ đồng, tăng 1,7% cùng kỳ. Trong khi đó, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) lại có sự tăng trưởng vượt bậc với mức tăng 37% so với cùng kỳ, đạt 1.853 tỷ đồng. Những con số trên cho thấy sự tham gia của các doanh nghiệp FDI đã và đang làm khởi sắc bức tranh công nghiệp Quảng Ninh.
Điển hình như tháng 11-2014, Tập đoàn Texhong (Trung Quốc) đã khởi công Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh hạ tầng KCN Texhong Hải Hà với tổng mức đầu tư 4.520 tỷ đồng. Như vậy, cùng với Công ty Dệt may Texhong Ngân Long (TP Móng Cái), Tập đoàn Texhong đã trở thành doanh nghiệp đi tiên phong tạo bước đột phá trong phát triển ngành dệt may của tỉnh. Đặc biệt, ngày 3-12-2014, tại KCN Cái Lân (TP Hạ Long), Công ty TNHH Xay lúa mì VFM-WILMAR, thuộc liên doanh Tập đoàn Quốc tế Wilmar - Singapore và Tập đoàn FFM (Malaysia) đã tổ chức khánh thành Dự án Nhà máy xay lúa mì VFM-Wilmar với tổng vốn đăng ký đầu tư trên 988 tỷ đồng, quy mô 500 tấn lúa mì/ngày. Mới đây nhất, Công ty TNHH Yazaki Hải Phòng Việt Nam (thuộc Tập đoàn Yazaki - Nhật Bản) đã tổ chức lễ khánh thành nhà máy sản xuất hệ thống dây dẫn và các cụm thiết bị điện ô tô tại KCN Đông Mai (TX Quảng Yên) với tổng mức đầu tư là 35 triệu USD công suất tối đa đạt 2,76 triệu bộ sản phẩm/năm. Tiếp đó, đầu năm 2015, Tổ máy số 1, Nhà máy Nhiệt điện Mông Dương 2 do Công ty TNHH Điện lực AES-TKV Mông Dương làm chủ đầu tư đã được khánh thành với công suất 560MW. Nhà máy gồm 2 tổ máy có tổng công suất là 1.120MW, vốn đầu tư khoảng 2 tỷ USD. Khi vận hành cả 2 tổ máy, ước tính, mỗi năm nhà máy sẽ sản xuất khoảng 7,6 tỷ kWh điện và sẽ được chuyển giao cho phía Việt Nam sau 25 năm khai thác. Phải khẳng định rằng, hoạt động của các doanh nghiệp FDI đóng góp phần quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nói chung và ngành công nghiệp Quảng Ninh nói riêng.
Đến hành trình về đích
Được sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo tỉnh và sự chủ động, nỗ lực của bộ phận soạn thảo do Sở Công Thương chủ trì, Đề án “Nghiên cứu, xây dựng hệ thống tiêu chí tỉnh Quảng Ninh cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2015” đã được hoàn thành và ban hành vào ngày 25-4-2012. Theo Đề án, hệ thống tiêu chí của Quảng Ninh đến năm 2015 cơ bản thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại gồm 18 tiêu chí, chỉ tiêu (gọi tắt là tiêu chí) và được chia thành 3 nhóm. Nhóm thứ nhất gồm 6 tiêu chí kinh tế, nhóm thứ hai gồm 9 tiêu chí văn hoá - xã hội và chất lượng cuộc sống, nhóm thứ ba gồm 3 tiêu chí về môi trường.
Chặng đường 4 năm không phải là dài song với những cố gắng, nỗ lực của Quảng Ninh đích đến tỉnh công nghiệp đã rất gần. Đến nay, Quảng Ninh đã đạt được 11 chỉ tiêu, 4 chỉ tiêu dự báo đạt và 3 chỉ tiêu phấn đấu cao. Cụ thể, 11 tiêu chí (tính theo tỷ lệ %) đã đạt là: GDP bình quân đầu người (USD/người); tỷ trọng VA/GO; tỷ lệ bác sĩ/10.000 dân; tỷ trọng hàng CNXK/kim ngạch XK; tỷ lệ dân đô thị (so với tổng dân số); tỷ lệ lao động qua đào tạo/tổng lao động; tỷ lệ lao động trình độ cao/tổng lao động; tỷ lệ hộ nghèo (theo tiêu chuẩn mới)/(tổng số dân); tỷ lệ che phủ rừng; tỷ trọng chất thải rắn công nghiệp được xử lý, tái chế; lượng nước sinh hoạt (lít/người/ngày đêm). Bốn tiêu chí dự báo đạt là: Cơ cấu kinh tế (%/GDP); giá trị sản phẩm công nghệ cao và sản phẩm ứng dụng công nghệ cao (%GDP); chỉ số phát triển con người (HDI); tỷ lệ đầu tư cho nghiên cứu và triển khai ứng dụng (%/GDP). Ba tiêu chí phải phấn đấu cao là: Tốc độ tăng trưởng GDP bình quân; tỷ lệ lao động nông nghiệp/tổng số lao động; chỉ số mức chênh lệch giàu nghèo (GINI). Điển hình như, tiêu chí tỷ lệ hộ nghèo (theo tiêu chuẩn mới, Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg ngày 30-1-2011 của Thủ tướng Chính phủ) đến năm 2015 tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm xuống dưới 5%.
Thực tế cho thấy, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn tỉnh đều giảm dần qua các năm. Năm 2011, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh là 4,89%, năm 2012 tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 3,52%; năm 2013 giảm xuống còn 2,42%; năm 2014 giảm còn 1,75%; dự kiến đến 2015 giảm còn 0,2%. Như vậy, tiêu chí chỉ tiêu về tỷ lệ hộ nghèo đã đạt so với kế hoạch đề ra. Hay như tiêu chí về cơ cấu kinh tế (%/GDP theo giá hiện hành), theo dự báo tiêu chí này sẽ đạt. Bởi thực tế cho thấy, tăng trưởng kinh tế của tỉnh trong thời gian qua đã có sự đóng góp đáng kể của ngành dịch vụ, tiến tới giảm dần sự phụ thuộc vào công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp khai thác than.
Cơ cấu kinh tế của tỉnh Quảng Ninh đã chuyển dịch đúng hướng, tuy nhiên, tốc độ chuyển dịch chưa đạt kế hoạch và tiêu chí Quảng Ninh cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2015. Cụ thể, tỷ trọng nông nghiệp giảm từ 5,9% năm 2011 xuống còn 5,8% năm 2014 (kế hoạch đề ra 4-5%); công nghiệp luôn duy trì trong khoảng 50-55% (kế hoạch đề ra 53-54%); dịch vụ tăng mạnh từ 34,9% năm 2011 lên 44,2% năm 2014 (kế hoạch đề ra 43-45%). Từ kết quả trên cho thấy, chuyển dịch cơ cấu kinh tế Quảng Ninh đã đi đúng hướng và nhanh hơn với mục tiêu đặt ra theo hướng nâng cao tỷ trọng ngành dịch vụ, giảm dần tỷ trọng ngành công nghiệp và xây dựng của tỉnh Quảng Ninh, đúng với định hướng xây dựng Quảng Ninh cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2015.
Hiện, Quảng Ninh vẫn còn 3 chỉ tiêu cần phấn đấu cao. Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, đồng chí Phạm Quang Thái, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Đối với các chỉ tiêu cần phấn đấu cao, tỉnh đã phân công nhiệm vụ, tiêu chí cụ thể cho từng sở, ban, ngành chức năng góp phần thực hiện hệ thống tiêu chí tỉnh công nghiệp. Cùng với đó, tỉnh cũng đề nghị Thủ tướng Chính phủ sớm ban hành Bộ tiêu chí tỉnh công nghiệp ở Việt Nam để áp dụng triển khai thực hiện. Ngoài chính sách ưu đãi đầu tư do Chính phủ quy định, tỉnh sẽ tiếp tục ban hành một số chính sách ưu đãi riêng trong lĩnh vực đào tạo nghề, công nghệ cao, chế biến nông - lâm sản; bảo vệ môi trường, phát triển du lịch… Song song với đó, hiện nay tỉnh đang xây dựng cơ chế nhằm huy động và kết hợp các nguồn lực để nâng cao hiệu quả cho đầu tư phát triển cho các ngành then chốt. Với những nỗ lực, quyết tâm cao, chắc chắn Quảng Ninh sẽ trở thành tỉnh công nghiệp hiện đại vào năm 2015 như kế hoạch đã đề ra.
| Hệ thống tiêu chí của Quảng Ninh đến năm 2015 cơ bản thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại gồm 18 tiêu chí, chỉ tiêu (gọi tắt là tiêu chí) và được chia thành 3 nhóm. Nhóm thứ nhất gồm 6 tiêu chí kinh tế, nhóm thứ hai gồm 9 tiêu chí văn hoá - xã hội và chất lượng cuộc sống, nhóm thứ ba gồm 3 tiêu chí về môi trường. |
Cao Quỳnh
