Sáng 24/8, tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, với 464/476 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành (bằng 92,8% tổng số đại biểu Quốc hội), Quốc hội đã thông qua Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.
Các công trình, dự án triển khai từ tháng 3/2025 đến trước 18/5/2026 được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù
Theo Nghị quyết, cơ chế đặc thù được áp dụng đối với các dự án, công trình, hạng mục công trình đã được tổ chức triển khai, thi công xây dựng từ tháng 3/2025 đến trước ngày 18/5/2026, trước khi hoàn thiện thủ tục theo quy định của pháp luật.
Phạm vi áp dụng gồm các dự án thuộc danh mục phục vụ Hội nghị APEC 2027 tại Quyết định số 948/QĐ-TTg; các công trình, hạng mục thuộc dự án đối ứng thực hiện trên quỹ đất thanh toán cho nhà đầu tư Dự án Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC theo hợp đồng xây dựng-chuyển giao; hoạt động khai thác, thu hồi khoáng sản, đổ và tiếp nhận chất thải từ hoạt động xây dựng phục vụ các dự án này.
Trước đó, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tóm tắt Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết của Quốc hội, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, quy định nêu trên nhằm bảo đảm xác định cụ thể và đầy đủ danh mục các dự án, công trình được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù, xử lý vướng mắc theo ý kiến chỉ đạo của cấp có thẩm quyền. Do vậy, Chính phủ đề nghị không ban hành danh mục kèm theo Nghị quyết của Quốc hội.
Tuy nhiên, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, hoàn thiện đầy đủ các dự án, công trình áp dụng Nghị quyết để báo cáo Quốc hội tại Văn bản số 622. Trên cơ sở dự án, công trình thuộc danh mục này, Chính phủ, các bộ, ngành và Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang sẽ thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo dõi, kiểm tra, thanh tra trong quá trình triển khai Nghị quyết, bảo đảm áp dụng Nghị quyết đối với các dự án, công trình thuộc phạm vi được cấp có thẩm quyền cho chủ trương, tuyệt đối không mở rộng phạm vi áp dụng hoặc tạo tiền lệ trong việc xử lý các trường hợp tương tự, phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền, bảo đảm tính linh hoạt, phát huy tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm.
Chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, quản lý; bổ sung cơ chế kiểm soát
Về cơ chế kiểm tra, giám sát, hậu kiểm đối với dự án, công trình được áp dụng cơ chế đặc thù. Bộ trưởng Tài chính cho hay, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý, hoàn thiện quy định về vấn đề trên theo hướng bổ sung cơ chế kiểm soát, có sự phối hợp giữa tỉnh An Giang và các bộ, ngành để xử lý vấn đề đổ thải, tiếp nhận chất thải phát sinh trong quá trình xây dựng; xử lý vấn đề thu hồi, khai thác khoáng sản, tổ chức thẩm định, nghiệm thu công trình, dự án nhằm bảo đảm tuyệt đối an toàn về môi trường, phòng cháy, chữa cháy, an toàn lao động và lợi ích của Nhà nước.
“Việc áp dụng cơ chế đặc thù để miễn, giảm một số thủ tục thực chất là nhằm chuyển từ phương thức tiền kiểm sang hậu kiểm, hoàn toàn không bỏ qua hay buông lỏng quản lý, vì cơ chế này được áp dụng khi đáp ứng được đầy đủ các điều kiện, tiêu chí chặt chẽ, không nhằm mục đích thay đổi hoặc miễn nghĩa vụ của chủ đầu tư, nhà đầu tư, nhà thầu theo quy định của pháp luật hiện hành”, Bộ trưởng Tài chính nói.
Về trách nhiệm của Chính phủ, các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang khi thi hành Nghị quyết, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã chỉ đạo rà soát, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết để làm rõ trách nhiệm thi hành Nghị quyết của Chính phủ, các bộ, ngành và tỉnh An Giang, bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của cơ quan, đơn vị theo quy định của Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, đồng thời thể hiện rõ vai trò, trách nhiệm của Chính phủ, cơ quan của Chính phủ trong việc đồng hành, phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027.
Nghị quyết này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.
