Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho Vùng mỏ và ngành Than. Khắc ghi lời dạy của Người, những năm qua, cán bộ, đảng viên, công nhân ngành Than đã cụ thể hóa việc học và làm theo Bác bằng những phong trào thi đua gắn với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh. Từ các công trường, phân xưởng, tinh thần ‘Kỷ luật và Đồng tâm’, ý thức trách nhiệm và tinh thần đổi mới, sáng tạo tiếp tục lan tỏa, trở thành động lực để ngành Than vượt khó, nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững.
Thi đua làm theo lời Bác
Với những người gắn bó với ngành Than, lời căn dặn của Bác: “Ngành sản xuất than cũng như quân đội đánh giặc” luôn là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm của người thợ mỏ đối với sản xuất và đất nước. Trải qua nhiều giai đoạn phát triển, tinh thần ấy tiếp tục được các thế hệ thợ mỏ gìn giữ, bồi đắp, trở thành động lực để vượt qua khó khăn, giữ vững nhịp sản xuất.
Trong những dấu ấn sâu đậm về tình cảm của Bác dành cho thợ mỏ, Mỏ Đèo Nai là một địa chỉ đặc biệt. Ngày 30/3/1959 trở thành dấu mốc đặc biệt trong lịch sử Mỏ Đèo Nai, nay thuộc Công ty CP Than Đèo Nai - Cọc Sáu, khi mỏ vinh dự là đơn vị duy nhất trong ngành Than được đón Bác Hồ về thăm. Tại tầng 10 Công trường Than Đèo Nai, Bác căn dặn cán bộ, công nhân phải phát huy vai trò làm chủ, "thi đua tăng gia sản xuất, thực hành tiết kiệm”. Người cũng nhấn mạnh: "Thi đua để đoàn kết, đoàn kết để thi đua”.
Những lời căn dặn giản dị nhưng sâu sắc ấy đã trở thành động lực để nhiều thế hệ thợ mỏ Đèo Nai thi đua lao động. Ngay trong Kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965), Mỏ liên tục hoàn thành vượt mức kế hoạch, đạt sản lượng than cao trong Vùng mỏ Quảng Ninh. Từ lời Bác dạy trên tầng than Đèo Nai năm ấy, tinh thần thi đua được tiếp nối qua các thế hệ, trở thành một phần trong truyền thống của những người thợ mỏ.
Đến hôm nay, học và làm theo Bác ở Công ty CP Than Đèo Nai - Cọc Sáu được thể hiện bằng những việc làm cụ thể trong mỗi ca sản xuất, từ nâng cao trách nhiệm, tiết kiệm vật tư, bảo vệ thiết bị đến tăng năng suất, bảo đảm an toàn. Những việc làm đó càng có ý nghĩa trong điều kiện khai thác ngày càng khó khăn, yêu cầu về công nghệ, năng suất và bảo vệ môi trường ngày càng cao. Năm 2026, với kế hoạch khai thác 2,1 triệu tấn than, Công ty CP Than Đèo Nai - Cọc Sáu tập trung điều hành sản xuất ổn định, tăng cường cơ giới hóa, tự động hóa; kiểm soát ranh giới mỏ và thực hiện đồng bộ các giải pháp bảo vệ môi trường.
Ước 9 tháng đầu năm, sản lượng khai thác của Công ty đạt hơn 1,65 triệu tấn, tương đương gần 80% kế hoạch năm. Cùng với duy trì nhịp độ sản xuất, Công ty đang đẩy nhanh Dự án khai thác cụm mỏ Cọc Sáu - Đèo Nai. Dự án khai thác lộ thiên đến mức -345m, trữ lượng trên 31 triệu tấn than nguyên khai. Khi đi vào khai thác, dự án có công suất 2,7 triệu tấn than nguyên khai/năm, góp phần duy trì sản xuất ổn định, bảo đảm việc làm cho hơn 3.500 lao động.
Từ Đèo Nai, nơi Bác từng về thăm và căn dặn những người thợ mỏ thi đua sản xuất, thực hành tiết kiệm, tinh thần học và làm theo Người đã lan tỏa, được cụ thể hóa bằng nhiều phong trào, mô hình trong toàn ngành Than. Trong đó, phong trào xây dựng hình ảnh ‘Người thợ mỏ - Người chiến sĩ’ với hệ giá trị ‘Đạo đức - Bản lĩnh - Trí tuệ’ được triển khai từ năm 2019 đã tạo sức lan tỏa rộng khắp. Qua 5 năm triển khai, riêng tại Đảng bộ Than Quảng Ninh đã có 15.122 cá nhân được xây dựng, tôn vinh hình ảnh “Người thợ mỏ - Người chiến sĩ”; 435 mô hình tập thể, cá nhân được xây dựng tại cơ sở, 165 mô hình cấp Đảng bộ Than Quảng Ninh và 10 mô hình cấp tỉnh. Các mô hình đều gắn với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh, qua đó khơi dậy tinh thần trách nhiệm, sáng tạo, thúc đẩy nhiều sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, giải pháp nâng cao năng suất, bảo đảm an toàn lao động và an ninh trật tự.
Sức lan tỏa của các phong trào thi đua đã góp phần tạo động lực để cán bộ, công nhân toàn ngành đồng lòng vượt khó. Trong nhiệm kỳ 2020-2025, dù chịu tác động của đại dịch Covid-19, biến động kinh tế thế giới và yêu cầu ngày càng cao về chuyển đổi năng lượng, phát triển xanh, các đơn vị vẫn phát huy tinh thần "Kỷ luật và Đồng tâm”, duy trì ổn định sản xuất, bảo đảm việc làm và thu nhập cho người lao động.
Trong nhiệm kỳ, các đơn vị trực thuộc khai thác hơn 170 triệu tấn than nguyên khai; doanh thu toàn Tập đoàn đạt trên 900.000 tỷ đồng; năng suất lao động tăng bình quân gần 8%/năm. Năm 2025, thu nhập bình quân của người lao động đạt trên 19,5 triệu đồng/người/tháng. Những kết quả đó cho thấy việc học và làm theo Bác đã được cụ thể hóa trong phong trào thi đua lao động, góp phần nâng cao năng suất, bảo đảm an toàn và hiệu quả sản xuất, tạo nền tảng để ngành Than thực hiện các nhiệm vụ mới.
Tạo động lực phát triển trong giai đoạn mới
Phát huy những kết quả đạt được, năm 2026, ngành Than tiếp tục gắn việc học tập và làm theo Bác với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh và chăm lo đời sống người lao động. Với chủ đề “Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về phát triển kinh tế gắn liền với bảo đảm an sinh xã hội, nâng cao đời sống nhân dân”, ngay từ đầu năm, các đơn vị đã đăng ký xây dựng 189 mô hình tập thể, cá nhân làm theo lời Bác. Các phong trào thi đua được cụ thể hóa trong từng ca sản xuất, từ nâng cao năng suất, bảo đảm an toàn, tiết kiệm chi phí đến phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật.
Đồng chí Nguyễn Huy Nam, Bí thư Đảng ủy Than Quảng Ninh, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, nhấn mạnh, trong giai đoạn mới, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh tiếp tục phải gắn chặt với nhiệm vụ sản xuất, kinh doanh; khơi dậy tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt khó, đổi mới, sáng tạo của cán bộ, công nhân, người lao động, tạo động lực thực hiện các mục tiêu đề ra. Tinh thần thi đua ấy đang được cụ thể hóa bằng việc đẩy mạnh tái cơ cấu gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng và ứng dụng khoa học, công nghệ. Các đơn vị tập trung sắp xếp, tổ chức sản xuất theo hướng tinh gọn, hiệu quả; đẩy mạnh cơ giới hóa, tự động hóa, tin học hóa và chuyển đổi số trong sản xuất, quản lý. Qua đó, từng bước nâng cao năng suất, hiệu quả sản xuất, kinh doanh, giảm khối lượng công việc thủ công, nặng nhọc, cải thiện điều kiện làm việc và tạo nền tảng để ngành Than phát triển bền vững.
Bên cạnh đổi mới công nghệ, việc triển khai các dự án trọng điểm mở thêm dư địa phát triển cho ngành Than trong những năm tới. TKV tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án, công trình với tổng vốn gần 6.000 tỷ đồng. Trong đó có Dự án khai thác hầm lò phần mở rộng mỏ Hà Ráng có công suất 900.000 tấn/năm, vốn trên 1.400 tỷ đồng; Dự án khai thác cụm mỏ Cọc Sáu - Đèo Nai công suất 2,7 triệu tấn/năm, khoảng 2.074 tỷ đồng; Dự án khai thác hầm lò khu Tân Yên - mỏ Đông Tràng Bạch công suất 450.000 tấn/năm, 1.111 tỷ đồng; Nhà máy sàng tuyển than Nam Mẫu công suất 2,5 triệu tấn/năm, 1.019 tỷ đồng và Nhà tập thể công nhân hầm lò Công ty CP Than Núi Béo đầu tư 299 tỷ đồng. Khi hoàn thành, các công trình sẽ góp phần nâng cao năng lực khai thác, chế biến, bảo đảm nguồn than lâu dài và cải thiện điều kiện làm việc, sinh hoạt cho người lao động.
Phát triển sản xuất cũng được đặt trong yêu cầu ngày càng cao về bảo vệ môi trường. Các đơn vị triển khai đồng bộ các giải pháp cải tạo, phục hồi môi trường gắn với khai thác; tăng cường trồng cây hoàn nguyên, xử lý nước thải, giảm bụi, giảm phát thải và ứng dụng công nghệ thân thiện với môi trường. Các tiêu chí ‘Sáng - Xanh - Sạch’ ngày càng được thể hiện rõ tại các khai trường, nhà máy, hướng tới mô hình sản xuất xanh, phát triển bền vững, hài hòa giữa phát triển công nghiệp than với bảo vệ môi trường sinh thái Vùng mỏ.
Cùng với đẩy mạnh phong trào thi đua, đổi mới công nghệ, TKV tập trung đầu tư phát triển và bảo vệ môi trường, qua đó giữ vững nhịp độ sản xuất, kinh doanh trong năm 2026. Mặc dù còn nhiều khó khăn, Tập đoàn đã chủ động điều hành linh hoạt, tăng cường quản trị chi phí, thực hành tiết kiệm và đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm. Nhờ đó, hoạt động sản xuất, kinh doanh duy trì ổn định, nhiều chỉ tiêu đạt kết quả tích cực. Dự kiến 9 tháng năm 2026, sản lượng than sạch tại Quảng Ninh đạt 28,2 triệu tấn, bằng 80,1% kế hoạch năm; cả năm ước đạt 36,9 triệu tấn, cao hơn gần 2 triệu tấn so với kế hoạch năm. Trong 9 tháng, TKV ước nộp ngân sách nhà nước tại Quảng Ninh hơn 14.000 tỷ đồng, bằng 85% kế hoạch năm; cả năm dự kiến đạt 16.400 tỷ đồng.
Phát huy truyền thống “Kỷ luật và Đồng tâm”, thi đua làm theo lời Bác tiếp tục là động lực để thợ mỏ đoàn kết, sáng tạo, hăng say lao động, góp sức xây dựng ngành Than phát triển bền vững, đồng hành cùng TP Quảng Ninh trên chặng đường phát triển mới.
