Thông tư số 57/2026/TT-NHNN quy định về trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền đối với các đối tượng báo cáo theo quy định của Luật Phòng, chống rửa tiền số 14/2022/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 23/2026/QH16 (Luật Phòng, chống rửa tiền) thuộc trách nhiệm quản lý nhà nước về tiền tệ, hoạt động ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Ngân hàng Nhà nước).
Một trong những quy định đáng chú ý của Thông tư là quy định kết hợp giám sát tuân thủ và giám sát trên cơ sở rủi ro phù hợp với đặc điểm, mức độ rủi ro của các nhóm đối tượng giám sát, nguồn lực và thực tiễn công tác giám sát. Đồng thời, kết hợp giữa hoạt động giám sát từ xa và thanh tra, kiểm tra tại chỗ; tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin, đảm bảo sự phối hợp giữa đơn vị thực hiện giám sát với các đơn vị có chức năng thanh tra, kiểm tra trong việc xây dựng và triển khai kế hoạch thanh tra, kiểm tra hàng năm về nội dung phòng, chống rửa tiền.
Trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền
Thông tư quy định trình tự, thủ tục giám sát hoạt động phòng, chống rửa tiền gồm 3 bước:
Bước 1: Thu thập, tổng hợp, xử lý tài liệu, thông tin, dữ liệu.
Bước 2: Thực hiện các nội dung giám sát tuân thủ, giám sát trên cơ sở rủi ro.
Bước 3: Lập báo cáo giám sát, đề xuất các biện pháp áp dụng trong giám sát.
Giám sát tuân thủ
Đối với giám sát tuân thủ, đơn vị thực hiện giám sát thực hiện giám sát tuân thủ các nội dung sau đây đối với các đối tượng giám sát:
Xem xét, theo dõi, đánh giá, phân tích, nhận định về việc tuân thủ chế độ thông tin, báo cáo theo quy định tại các điều 15, 25, 26, 34, 36, 37 Luật Phòng, chống rửa tiền, các văn bản quy định chi tiết và các quy định về chế độ thông tin, báo cáo liên quan.
Xem xét, theo dõi, đánh giá, phân tích, nhận định về quy định nội bộ của đối tượng giám sát theo quy định tại Điều 24 Luật Phòng, chống rửa tiền và các văn bản quy định chi tiết có liên quan.
Giám sát việc tuân thủ các chỉ đạo, yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với đối tượng giám sát về phòng, chống rửa tiền (nếu có).
Giám sát trên cơ sở rủi ro
Về giám sát trên cơ sở rủi ro, Thông tư nêu rõ, đơn vị thực hiện giám sát thực hiện đánh giá, phân tích, nhận định về mức độ rủi ro của đối tượng giám sát theo các nội dung sau:
1. Nội dung đánh giá rủi ro rửa tiền bao gồm:
Đánh giá rủi ro cấu trúc là việc đánh giá rủi ro rửa tiền từ quy mô hoạt động và mô hình tổ chức của đối tượng giám sát.
Đánh giá rủi ro cố hữu là việc đánh giá rủi ro rửa tiền từ khách hàng; sản phẩm, dịch vụ cung cấp cho khách hàng; cách thức phân phối sản phẩm, dịch vụ và khu vực địa lý.
Đánh giá cơ chế kiểm soát, phòng ngừa rủi ro rửa tiền là việc đánh giá rủi ro từ công tác quản trị, điều hành trong công tác phòng, chống rửa tiền; việc ban hành, thực hiện các chính sách, quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền và các thông tin liên quan khác (nếu có).
2. Định kỳ, đơn vị thực hiện giám sát yêu cầu và hướng dẫn đối tượng giám sát cung cấp tài liệu, thông tin, dữ liệu thuộc nội dung đánh giá rủi ro rửa tiền quy định tại khoản 1 nêu trên để đánh giá, phân tích, chấm điểm và xếp loại mức độ rủi ro rửa tiền, cụ thể như sau:
Thông tin để phục vụ đánh giá rủi ro cấu trúc bao gồm: Giấy phép hoạt động, tổng tài sản, cơ cấu tổ chức quản lý; mạng lưới hoạt động trong nước và nước ngoài; thông tin về ngân hàng mẹ của chi nhánh ngân hàng nước ngoài; thông tin về công ty mẹ, công ty con (nếu có).
Thông tin để phục vụ đánh giá rủi ro cố hữu bao gồm:
Rủi ro rửa tiền từ khách hàng bao gồm thông tin về số lượng khách hàng, số lượng tài khoản, tổng giá trị giao dịch phân theo: Mức độ rủi ro rửa tiền của khách hàng do đối tượng giám sát phân loại, khách hàng cá nhân/khách hàng tổ chức, khách hàng cư trú/khách hàng không cư trú, ngành nghề kinh doanh.
Rủi ro rửa tiền từ sản phẩm, dịch vụ bao gồm thông tin về số lượng khách hàng và tổng giá trị giao dịch của khách hàng phân theo các sản phẩm, dịch vụ có mức độ rủi ro cao về rửa tiền.
Rủi ro rửa tiền từ cách thức phân phối sản phẩm, dịch vụ bao gồm thông tin về số lượng khách hàng, số lượng giao dịch và tổng giá trị giao dịch thực hiện qua từng kênh phân phối: giao dịch trực tiếp, giao dịch điện tử từ xa hoặc kênh khác.
Rủi ro rửa tiền từ khu vực địa lý gồm thông tin về số lượng khách hàng và tổng giá trị các giao dịch có liên quan đến quốc gia, vùng lãnh thổ có rủi ro cao về rửa tiền hoặc các khu vực địa lý trong nước có rủi ro cao về rửa tiền.
Thông tin để phục vụ đánh giá cơ chế kiểm soát, phòng ngừa rủi ro tại đối tượng giám sát bao gồm: Thông tin về quản trị, điều hành trong công tác phòng, chống rửa tiền; thông tin về việc ban hành và tổ chức thực hiện các chính sách, quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền; thông tin về việc phân công, sắp xếp nhân sự thực hiện công tác phòng, chống rửa tiền; thông tin về việc thực hiện đánh giá, cập nhật rủi ro rửa tiền hằng năm, việc xây dựng và ban hành chính sách kiểm soát rủi ro rửa tiền; thông tin về quy trình giám sát giao dịch và cơ chế báo cáo giao dịch đáng ngờ; thông tin về hoạt động đào tạo, bồi dưỡng về phòng, chống rửa tiền; thông tin về công tác kiểm soát, kiểm toán nội bộ về phòng, chống rửa tiền; thông tin về việc theo dõi và tình hình khắc phục các phát hiện kiểm toán (nếu có).
Đơn vị thực hiện giám sát thực hiện giám sát trên cơ sở rủi ro theo nội dung đánh giá, phương pháp, công cụ chấm điểm rủi ro do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định đối với các nhóm đối tượng giám sát khác nhau trong từng thời kỳ để đánh giá, phân tích, chấm điểm và xếp loại mức độ rủi ro rửa tiền.
Đơn vị thực hiện giám sát báo cáo Thống đốc Ngân hàng Nhà nước kết quả xếp loại đối tượng giám sát theo các mức độ rủi ro; xem xét, phân bổ nguồn lực giám sát và đề xuất áp dụng các biện pháp giám sát theo quy định tại Chương VI Thông tư này tương ứng với mức độ rủi ro rửa tiền đã được xác định đối với đối tượng giám sát.
Đơn vị thực hiện giám sát thực hiện kết hợp với các nguồn tài liệu, thông tin, dữ liệu sẵn có và các nguồn tài liệu, thông tin, dữ liệu khác (nếu có) để xác định đối tượng, tần suất, nội dung, quy mô giám sát, kiểm tra phục vụ việc xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất.
Thông tư số 57/2026/TT-NHNN có hiệu lực thi hành từ ngày 01/12/2026.
