Công tác xây dựng chiến lược và quy hoạch được cấp ủy, chính quyền tỉnh Quảng Ninh xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong năm 2012. Đây là chủ trương lớn, cũng là nhiệm vụ đòi hỏi sự tham gia của cả hệ thống chính trị tỉnh Quảng Ninh nhằm tạo sự đột phá trong tiến trình phát triển của tỉnh. Công tác xây dựng chiến lược và quy hoạch, nhất là quy hoạch nguồn nhân lực đóng vai trò rất quan trọng đối với việc thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Từ bản quy hoạch phát triển nhân lực đầu tiên của đất nước
Ngày 22-7-2011, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1216/2011/TTg phê duyệt Quy hoạch phát triển nhân lực Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020; đây là lần đầu tiên Việt Nam có một bản quy hoạch đầy đủ về phát triển nguồn nhân lực.
Bản Quy hoạch này đã xác định mục tiêu tổng quát: “Chỉ ra được nhu cầu về số lượng, cơ cấu và trình độ nhân lực, đảm bảo nhu cầu nhân lực thực hiện thành công đường lối công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát triển nhanh những ngành, lĩnh vực mà Việt Nam có lợi thế so sánh quốc tế; đồng thời nêu ra các giải pháp phát triển nhân lực, hình thành đội ngũ nhân lực chất lượng cao theo chuẩn khu vực và từng bước tiến tới chuẩn quốc tế”. Theo quy hoạch, từ nay đến năm 2020, nước ta sẽ có khoảng 30,5 triệu lao động qua đào tạo, chiếm khoảng 55% trong tổng số 55 triệu người làm việc trong nền kinh tế, trong đó đào tạo sơ cấp nghề khoảng gần 24 triệu người, trung cấp nghề khoảng gần 12 triệu người, cao đẳng nghề hơn 3 triệu người, bậc đại học khoảng 5 triệu người, bậc trên đại học khoảng 300 nghìn người. Dự kiến đến năm 2020, Việt Nam sẽ có 259 trường đại học và 314 trường cao đẳng, 310 trường trung cấp nghề, 1.050 trung tâm dạy nghề; từ nay đến năm 2015 sẽ thành lập thêm 70 trường đại học, 88 trường cao đẳng. Theo dự báo, giai đoạn này Việt Nam cần khoảng 2.135 nghìn tỷ đồng đầu tư cho phát triển nhân lực, chiếm 12% tổng vốn đầu tư toàn xã hội.
Quy hoạch xác định rõ mục tiêu và các giải pháp cụ thể để phát triển nhân lực các ngành, lĩnh vực chủ yếu như: khu vực công nghiệp - xây dựng, khu vực dịch vụ, khu vực nông, lâm, ngư nghiệp và một số ngành, lĩnh vực kinh tế đặc thù (tài nguyên, môi trường, du lịch, ngân hàng, tài chính, công nghệ thông tin, năng lượng hạt nhân, lao động đi làm việc ở nước ngoài); nguồn nhân lực theo một số chủ thể tham gia phát triển như: cán bộ lãnh đạo, đội ngũ công chức, viên chức, đội ngũ doanh nhân, đội ngũ cán bộ khoa học, công nghệ, đội ngũ giáo viên, giảng viên, đội ngũ cán bộ y tế, đội ngũ cán bộ văn hóa, thể thao, đội ngũ cán bộ tư pháp, nhân lực để phát triển các ngành kinh tế biển, nhân lực của các lực lượng vũ trang. Quy hoạch cũng xác định rõ số lượng, mục tiêu đào tạo nguồn nhân lực cho từng vùng kinh tế - xã hội như: vùng Trung du và miền núi phía Bắc, vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng Bắc Trung bộ và Duyên hải miền Trung, vùng Tây Nguyên, vùng Đông Nam bộ, vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Đến yêu cầu xây dựng quy hoạch nguồn nhân lực Quảng Ninh
Quảng Ninh được ví là “Đất nước Việt Nam thu nhỏ”, với đầy đủ các lợi thế và tiềm năng cho sự phát triển, đang xác định phát triển theo hướng chuyển dịch từ tăng trưởng nóng sang tăng trưởng xanh. Chính vì vậy, việc xây dựng quy hoạch và chiến lược phát triển là nhiệm vụ rất quan trọng. Năm 2012 là năm được tỉnh Quảng Ninh chọn là năm xây dựng chiến lược, quy hoạch và khoa học công nghệ. Tỉnh ủy Quảng Ninh đã tổ chức hội nghị quán triệt, triển khai công tác xây dựng chiến lược, quy hoạch và khoa học công nghệ đến đội ngũ cán bộ chủ chốt của tỉnh, các huyện, thị xã, thành phố, các sở, ngành trực thuộc tỉnh; thành lập ban chỉ đạo công tác lập quy hoạch ở cấp tỉnh, cấp huyện và các sở, ngành; xin chủ trương của Thủ tướng Chính phủ cho phép thuê tư vấn nước ngoài lập một số quy hoạch của tỉnh, gồm có Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, Quy hoạch xây dựng đô thị và hạ tầng kỹ thuật, Quy hoạch sử dụng đất và tài nguyên, Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực. Hiện nay đang có nhiều tập đoàn tư vấn lớn, tầm cỡ quốc tế, có kinh nghiệm và uy tín đăng ký tham gia xây dựng các quy hoạch của Quảng Ninh.
Đối với Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực Quảng Ninh, yêu cầu đặt ra là phải đảm bảo nguồn nhân lực để thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; quy hoạch phải có tầm nhìn dài hạn, bước đi thích hợp, đảm bảo tính hài hòa, cân đối nguồn nhân lực giữa các ngành, lĩnh vực, vùng, miền. Việc xây dựng quy hoạch nguồn nhân lực phải ưu tiên tập trung cho các ngành công nghiệp, thương mại, dịch vụ, sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp với hàm lượng khoa học công nghệ cao trong sản phẩm, những ngành kinh tế biển có lợi thế. Đối với công nghiệp, cần quan tâm đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuật có tay nghề cao phục vụ các ngành công nghiệp đóng tàu, cơ khí, chế tạo máy, công nghiệp – dịch vụ cảng biển… Về thương mại, cần quan tâm đào tạo đội ngũ nhân lực am hiểu luật pháp, nhất là luật pháp quốc tế, biết ngoại ngữ, đủ phẩm chất và khả năng hội nhập kinh tế quốc tế, đáp ứng yêu cầu để Quảng Ninh trở thành cửa ngõ giao thương giữa Trung Quốc với ASEAN.
Về nhân lực các ngành dịch vụ, cần quan tâm đào tạo nguồn nhân lực cho ngành du lịch – ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, nhất là nhân lực cho du lịch biển đảo, du lịch văn hóa, tâm linh, nhân lực phục vụ cho các trung tâm du lịch lớn của tỉnh; quan tâm đào tạo nhân lực trong lĩnh vực tài chính, tiền tệ, bảo hiểm, chuẩn bị cho việc Quảng Ninh trở thành một trong những trung tâm tài chính lớn của đất nước. Cần có cơ chế khuyến khích đào tạo, thu hút nguồn nhân lực ngành y có tay nghề cao, phục vụ du lịch nghỉ dưỡng kết hợp khám chữa bệnh; đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác khoa học, công nghệ đáp ứng yêu cầu để Quảng Ninh trở tỉnh đi đầu trong ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ sản xuất và đời sống.
Để việc xây dựng và thực hiện quy hoạch nguồn nhân lực được tiến hành đồng bộ và hiệu quả, các ngành, địa phương của tỉnh cần chủ động tổ chức khảo sát, đánh giá thực trạng và dự báo nhu cầu, sự biến động của nguồn nhân lực, nhất là sự dịch chuyển về cơ học giữa các vùng, miền, lĩnh vực, từ các khu vực ngoài tỉnh đến Quảng Ninh trong những năm tới. Công tác tuyên truyền để cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động hiểu rõ về vai trò của nguồn nhân lực, chính sách phát triển nguồn nhân lực cần được đẩy mạnh. Cần lấy ý kiến rộng rãi của các tầng lớp nhân dân đối với dự thảo các bản quy hoạch, trong đó có quy hoạch nguồn nhân lực. Đề nghị tỉnh ban hành các cơ chế khuyến khích phát triển nhân lực, nhất là về môi trường làm việc, thu nhập, bảo trợ xã hội, nhà ở, điều kiện sinh sống và đề xuất với Trung ương ban hành các cơ chế, chính sách cho các ngành, lĩnh vực, địa bàn đặc thù của tỉnh...
Với những bước đi đúng hướng và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, chắc chắn năm 2012 sẽ là năm đánh dấu bước ngoặt quan trọng của tỉnh Quảng Ninh trong tiến trình phát triển, nhất là trong việc hoạch định, xây dựng quy hoạch, chiến lược phát triển, trong đó có quy hoạch nguồn nhân lực.
Nguyễn Đức Thành (Huyện Cô Tô)
