Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh là một trong những nội dung quan trọng được đưa ra xem xét tại kỳ họp này, được đông đảo cử tri và nhân dân trong tỉnh theo dõi, quan tâm.
Quảng Ninh với tiềm năng, lợi thế sẵn có về tài nguyên thiên nhiên và vị trí địa chiến lược quan trọng, là cơ hội thuận lợi để phát triển kinh tế tổng hợp, toàn diện, hiện đại, có khả năng hội nhập quốc tế sâu rộng hơn. Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, tình hình phát triển hệ thống đô thị tỉnh đã bộc lộ những tồn tại, nếu không được quy hoạch kịp thời sẽ gây lãng phí tài nguyên, ảnh hưởng không nhỏ tới sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và của Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ giai đoạn tới. Do vậy, việc nghiên cứu, lập Quy hoạch xây dựng vùng làm cơ sở lập Quy hoạch chung lõi đô thị tỉnh và quy hoạch chung xây dựng các đô thị khác trên địa bàn tỉnh là rất cần thiết.
Chủ trương phát triển của tỉnh trong vùng phải bám sát định hướng chuyển đổi phương thức phát triển từ “nâu” sang “xanh”; thực hiện 3 đột phá chiến lược gắn với mục tiêu đổi mới mô hình tăng trưởng, tái cấu trúc nền kinh tế, phát triển nhanh, bền vững và chuyển đổi từ phát triển theo bề rộng sang phát triển theo chiều sâu; đồng thời phải đảm bảo tính “toàn diện, cân bằng, bền vững, sáng tạo và an toàn”, phát huy những tiềm năng, lợi thế sẵn có của tỉnh về tài nguyên thiên nhiên và vị trí địa chiến lược quan trọng của tỉnh.
Với quan điểm trên, Sở Xây dựng và Công ty Nikken Sekkei Civil đã ký kết hợp đồng lập Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030, tầm nhìn 2050 và ngoài 2050. Việc lập Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh được thực hiện dựa trên kết quả nghiên cứu tài liệu, kết hợp với khảo sát hiện trạng, thị sát thực địa và yêu cầu của tỉnh. Quá trình xây dựng, UBND tỉnh, chủ đầu tư và đơn vị tư vấn đã bổ sung, hoàn thiện, đảm bảo các yêu cầu đề ra. Quy hoạch đã đề cập đến toàn diện những lĩnh vực liên quan, đặc biệt là kết hợp lý thuyết chuyên ngành với tình hình thực tế và trình bày các luận cứ rõ ràng. Xuất phát từ việc đánh giá điều kiện tự nhiên, hiện trạng, các nguồn lực và các tiền đề để phát triển vùng; phân tích những điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức và chiến lược phát triển, bản quy hoạch đã đề xuất định hướng phát triển không gian đô thị trung tâm của các vùng đô thị trong tỉnh. Với cách phân vùng, tiểu vùng trong quy hoạch để quản lý mô hình cấu trúc không gian “một đô thị trung tâm, bốn tiểu vùng độc lập, hai vành đai, một phân khu rừng và một phân khu biển” phù hợp với đặc điểm địa lý, địa kinh tế, chính trị và định hướng phát triển không gian “một tâm, hai tuyến, đa chiều và hai điểm đột phá” trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội tỉnh. Quy hoạch còn đề cập khá toàn diện về các ngành, lĩnh vực chủ yếu có liên quan, từ đó đề xuất phân bổ, phát triển các ngành kinh tế để định hướng phát triển hệ thống đô thị và các điểm dân cư nông thôn với hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội đồng bộ; nghiên cứu đề xuất về khả năng cải tạo, mở rộng các khu đô thị hiện đại, đô thị thông minh. Cùng với đó, quy hoạch đặc biệt quan tâm đến khả năng liên kết các đô thị của tỉnh với hệ thống đô thị khu vực trọng điểm Bắc Bộ, vùng đồng bằng sông Hồng, vùng biên giới Việt - Trung và có các giải pháp, kế hoạch, lộ trình, cơ chế, chính sách để tổ chức thực hiện…
Thẩm tra về quy hoạch này, báo cáo của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh nêu rõ: Quy hoạch xây dựng vùng là đồ án quy hoạch có chất lượng cao, hướng tiếp cận mới, phù hợp với điều kiện thực tiễn, thể hiện được khát vọng về xu thế, mục tiêu phát triển tỉnh trong tương lai. Tuy nhiên, trong phần đánh giá hiện trạng cấp điện của thuyết minh về quy hoạch cần có nội dung đánh giá về hệ thống lưới điện và trạm biến áp trên địa bàn tỉnh; cần có các giải pháp đề xuất với trung ương cơ chế, chính sách để sớm tổ chức di dời các nhà máy theo định hướng của quy hoạch; đề nghị bổ sung vào quy hoạch những nội dung chủ yếu của quy hoạch phát triển ngành Than đến năm 2020, có xét triển vọng đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh, nhất là các dự án ưu tiên đầu tư, lộ trình dừng khai thác lộ thiên chuyển sang khai thác hầm lò. Cùng với đó, theo quy hoạch, tiểu vùng miền núi gồm huyện Tiên Yên, Ba Chẽ là địa bàn miền núi, mật độ dân cư thưa thớt, đa số là đồng bào dân tộc thiểu số, so với các tiểu vùng khác, tiểu vùng này hạn chế về tiềm năng phát triển công nghiệp, dịch vụ, du lịch, nguồn nhân lực chất lượng cao… Do đó, khi xây dựng vùng tỉnh theo quy hoạch, đề nghị tỉnh quan tâm đến vùng chậm phát triển, định hướng những chính sách riêng, ưu tiên hỗ trợ cho tiểu vùng này để có thể phát triển cùng nhịp độ với các tiểu vùng khác trong tỉnh, tránh sự chênh lệch giàu nghèo giữa các tiểu vùng.
Nhiều cử tri trong tỉnh thể hiện sự ủng hộ và hy vọng Quy hoạch xây dựng vùng tỉnh được thông qua tại kỳ họp này sẽ định hướng những chiến lược quan trọng trong tiến trình phát triển của tỉnh theo hướng hiện đại, văn minh, hài hoà và bền vững.
Nguyễn Huế