Theo thống kê, hiện nay trên địa bàn Quảng Ninh có 21 nhà máy sản xuất gạch ngói nung các loại với công nghệ hiện đại. Riêng huyện Đông Triều có tới 13 nhà máy và 2 dự án đang triển khai đầu tư. Còn lại 8 nhà máy được phân bố rải rác tại Hạ Long, Hoành Bồ, Yên Hưng...
Từ những năm trước, sản xuất vật liệu xây dựng đã được Quảng Ninh xác định là ngành công nghiệp có thế mạnh, giàu tiềm năng, cần được ưu tiên phát triển do có nguồn sét nguyên liệu chất lượng tốt, phân bố tương đối đồng đều ở khắp các vùng, điều kiện khai thác, vận chuyển thuận tiện theo hệ thống đường bộ và đường thuỷ. Hiện nay, tổng công suất thiết kế của các nhà máy trên địa bàn tỉnh khoảng 950 triệu viên/năm. Năm 2010, tổng sản lượng đã đạt gần 900 triệu viên, không những đáp ứng được nhu cầu của thị trường trong tỉnh mà còn cung ứng sang các tỉnh bạn như Hải Dương, Thái Bình, Hà Nam, Ninh Bình… Sản xuất vật liệu xây dựng đã từng bước phát triển thành ngành công nghiệp mũi nhọn, tạo việc làm và thu nhập ổn định cho hàng nghìn lao động, đóng góp lớn vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Các doanh nghiệp đã mạnh dạn đầu tư dây chuyền công nghệ hiện đại vừa nâng cao chất lượng sản phẩm vừa góp phần bảo vệ môi trường. Các đơn vị như Công ty CP Tập đoàn Hoàng Hà, Công ty CP Gốm Việt, Công ty Gốm xây dựng Hạ Long... không chỉ sản xuất ra các loại gạch nung thông thường mà còn sản xuất các sản phẩm gốm mỏng cao cấp đáp ứng nhu cầu ngày càng cao và đa dạng của người tiêu dùng. Các sản phẩm như gạch men tách, gạch ốp tường, gạch lá dừa, gạch ốp màu, ngói giả cổ... với nhiều kích cỡ khác nhau và sản xuất trên công nghệ tiên tiến có khả năng chống rong rêu đã được thị trường trong và ngoài tỉnh ưa chuộng. Đặc biệt, Công ty CP Viglacera - Hạ Long là một trong những đơn vị đi đầu trong việc nâng tỷ lệ sản phẩm gốm mỏng lên tới 70%, vừa tiết kiệm được nguyên liệu vừa nâng cao chất lượng, mẫu mã của sản phẩm. Hiện nay, Công ty đã có nhiều sản phẩm xuất khẩu đi 44 quốc gia trên thế giới. Công ty CP Tập đoàn Hoàng Hà cũng là một trong số những doanh nghiệp hàng đầu của tỉnh mạnh dạn áp dụng công nghệ sản xuất tiên tiến để nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.
Trao đổi với chúng tôi, ông Phạm Văn Thể, Tổng Giám đốc - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tập đoàn Hoàng Hà cho biết: Trong 5 năm 2005-2010, doanh nghiệp đã đầu tư gần 1.200 tỷ đồng để đổi mới công nghệ, thiết bị và mở rộng quy mô sản xuất, đào tạo lao động... Năm 2009, Công ty đã mạnh dạn đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng gốm màu với công suất 16 triệu m2 sản phẩm/năm, giá trị đầu tư 778 tỷ đồng, trong đó giai đoạn 1 hơn 400 tỷ đồng, đã đưa vào sản xuất từ cuối năm 2009. Công ty sẽ cố gắng phấn đấu để năm 2015 sẽ có doanh thu từ 1.000-1.500 tỷ đồng/năm, trong đó giá trị xuất khẩu đạt 40% tổng giá trị doanh thu. Hiện nay, Công ty đã tạo việc làm ổn định cho 2.000 lao động với thu nhập ổn định từ 2-3 triệu đồng/người/ tháng.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, công nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng của Quảng Ninh vẫn còn những hạn chế cần khắc phục, đặc biệt trong những tháng đầu năm nay. Theo báo cáo từ Sở Công thương, 8 tháng đầu năm, tổng sản lượng của các nhà máy sản xuất vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh mới đạt khoảng 662 triệu viên, đạt gần 37% kế hoạch đề ra. Nguyên nhân chính dẫn đến chỉ tiêu đạt thấp là do những tháng đầu năm nhiều công trình xây dựng bị hoãn, giãn tiến độ nên gây tác động lớn đến nhu cầu tiêu thụ vật liệu xây dựng trên thị trường nội địa. Nguồn vốn vay hạn hẹp, lãi suất cao, sản phẩm ế ẩm, nguyên vật liệu đầu vào tăng cao... cũng là nguyên nhân khiến các đơn vị sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh gặp nhiều khó khăn. Cung - cầu vật liệu xây dựng bị xáo trộn, doanh nghiệp phải điều chỉnh sản lượng. Nhiều doanh nghiệp đang đứng trước thực trạng không đủ vốn sản xuất, kinh doanh nên phải thu hẹp sản xuất, hoạt động cầm chừng.
Bên cạnh đó, còn một nguyên nhân quan trọng là địa bàn huyện Đông Triều - nơi tập trung đông các doanh nghiệp sản xuất thì lại không cung cấp đủ điện cho doanh nghiệp sản xuất. Chất lượng cung cấp dịch vụ điện năng kém dẫn đến sự cắt giảm, mất điện liên tục và nhiều khi không được báo trước đã gây thiệt hại lớn đến hiệu quả sản xuất của các doanh nghiệp. Do vậy, các doanh nghiệp cũng rất mong các ngành chức năng có những giải pháp cụ thể để hỗ trợ các doanh nghiệp như giảm lãi suất, ổn định thị trường, ưu tiên doanh nghiệp được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Đặc biệt là ngành Điện cần sớm đầu tư trạm điện 110KV Mạo Khê để đảm bảo cung cấp điện ổn định cho sản xuất và sinh hoạt của nhân dân.
Thanh Phong
