Quảng Yên có địa hình trung du ven biển, diện tích đất lâm nghiệp không lớn, chỉ khoảng gần 5.600ha, tuy nhiên diện tích đất lâm nghiệp không có rừng lại chiếm tỷ lệ khá lớn, gần 690ha, bằng trên 12% tổng diện tích đất lâm nghiệp toàn thị xã. Điều đáng nói là nguyên nhân của tình trạng trên chủ yếu xuất phát từ việc chồng chéo giữa diện tích đất lâm nghiệp và đất nuôi trồng thuỷ sản (NTTS).
Anh Đỗ Hoàng Hưng, Phó Phòng Kinh tế TX Quảng Yên cho biết: “Với nhiều lý do, trước đây khoảng trên 600ha rừng ngập mặn ven biển dọc khu vực đầm Nhà Mạc, kéo dài từ Phong Cốc, Yên Hải, Liên Vị, Liên Hoà về Hoàng Tân (chiếm khoảng 15% tổng diện tích NTTS của thị xã) được quy hoạch là đất lâm nghiệp. Trải qua thời gian và để phù hợp với phát triển các mô hình kinh tế NTTS, nhiều hộ dân đã tiến hành phá bỏ cây ngập mặn để tạo nên các ô nuôi thả theo hướng thâm canh và công nghiệp; một phần còn lại vẫn giữ được cây rừng ngập mặn để làm môi trường nuôi xen tôm cá. Tuy nhiên, số này không nhiều, điều này đã khiến cho công tác quản lý cũng như bảo vệ và phát triển rừng gặp nhiều khó khăn”. Đặc biệt trước đó, để tạo điều kiện phát triển kinh tế cho người tham gia NTTS, TX Quảng Yên đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất NTTS cho một số chủ đầm là hộ gia đình. Bởi vậy việc quản lý và phát triển rừng ngập mặn ở đây khó càng thêm khó. Anh Lê Minh Phương, Phó Chủ tịch UBND xã Liên Vị, địa bàn có đến vài chục ha diện tích NTTS trong số hơn 600ha đất lâm nghiệp nói trên cho biết thêm: Thực tế để NTTS hiệu quả thì người dân phải quy hoạch, cải tạo các vùng ao đầm, đương nhiên trong đó sẽ có hộ phải phá bỏ một số lượng cây rừng ngập mặn nhất định để tạo nên môi trường nuôi phù hợp. Đấy là chưa nói đối với các diện tích đã giao cho dân để NTTS thì họ có toàn quyền canh tác, sản xuất theo cách của họ để đạt được hiệu quả sản xuất cao nhất.
Có lẽ chính vì vậy nên diện tích trên 600ha đất lâm nghiệp cũng là đất NTTS kể trên ngày càng mất cây rừng ngập mặn. Từ đó khiến cho TX Quảng Yên mặc dù đã rất chú trọng triển khai công tác phát triển rừng và công tác này cũng luôn đạt hiệu quả, thế nhưng tỷ lệ đất lâm nghiệp không có rừng vẫn ở mức cao. Thực tế hiện hầu hết đất lâm nghiệp tại các khu vực đồi núi đều có rừng, mỗi năm thị xã chỉ cần tiến hành trồng bổ sung với số lượng khoảng 100.000 đến 120.000 cây, kinh phí 20 triệu đến 40 triệu đồng - một con số rất nhỏ bé so với các địa phương khác là đã đảm bảo độ che phủ rừng theo yêu cầu.
Có thể thấy cùng một diện tích trên 600ha dọc đầm Nhà Mạc kể trên lại đang thuộc 2 loại đất khác nhau, đất NTTS và đất lâm nghiệp. Thực tế này đã và đang là sự bất cập, tồn tại trong việc quản lý và sử dụng đất của TX Quảng Yên. Việc này đương nhiên gây ảnh hưởng đến cả hoạt động bảo vệ và phát triển rừng lẫn phát triển kinh tế thuỷ sản. Bởi nếu là đất lâm nghiệp thì Quảng Yên đang mất rừng, ảnh hưởng đến hệ sinh thái cũng như vốn rừng; còn nếu là đất NTTS thì rõ ràng ở đây đang khó khăn trong việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất NTTS cho các chủ đầm cũng như quy hoạch phát triển kinh tế thuỷ sản của toàn thị xã.
Được biết, trước tình trạng trên, TX Quảng Yên đã có hướng đề xuất cơ quan chức năng chuyển toàn bộ diện tích hơn 600ha NTTS dọc đầm Nhà Mạc chính thức sang đất NTTS. Muốn vậy trước tiên phải tiến hành kiểm tra rà soát thực địa, đo vẽ để có con số diện tích cụ thể, chính xác và điều chỉnh một số quy hoạch liên quan. Tuy nhiên, đến thời điểm này hoạt động trên vẫn chưa có cải thiện gì đáng kể, bởi theo Phó Phòng Kinh tế thị xã Đỗ Hoàng Hưng, một mình thị xã không làm được, mà cần phải có sự thống nhất và hỗ trợ tích cực của các đơn vị chức năng cấp trên.
Thanh Bình
