Sau hơn 10 năm thực hiện việc sắp xếp, đổi mới, nâng cao hiệu quả doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) trên địa bàn tỉnh, nhiều doanh nghiệp đã vượt qua khó khăn, đứng vững và không ngừng phát triển. Cổ phần hoá doanh nghiệp nhà nước thực sự đã tạo bước đà vững chắc cho doanh nghiệp trong thời hội nhập góp phần ổn định phát triển kinh tế - xã hội.
Khi thực hiện CPH, bộ mặt của doanh nghiệp có những thay đổi tích cực. Vốn Nhà nước tại doanh nghiệp được đánh giá khách quan hơn, tiếp cận với phương thức thị trường tốt hơn. Mặt khác, do phát hành thêm cổ phiếu để thực hiện các phương án sản xuất kinh doanh mới nên vốn hoạt động của các doanh nghiệp đều tăng. Cùng với đó, cơ cấu cổ phần bình quân của các công ty cổ phần cũng thay đổi theo chiều hướng giảm dần vốn của Nhà nước và tăng dần vốn doanh nghiệp và người lao động. Bên cạnh những thay đổi về cơ cấu cổ phần, tiến trình CPH diễn ra đã cơ bản làm thay đổi cách nghĩ, cách làm trong mỗi doanh nghiệp. Các doanh nghiệp đã biết tập trung vốn để đầu tư mua thêm máy móc thiết bị hiện đại, đổi mới công nghệ, mở rộng sản xuất, biết kinh doanh đa ngành nghề, nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường trong và ngoài nước. Qua đó, đã tạo ra một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế, quản trị doanh nghiệp ngày càng thích ứng với cơ chế thị trường, giúp doanh nghiệp có những bước phát triển chiến lược, nâng cao doanh thu. Sau hơn 10 năm thực hiện CPH, đến thời điểm này tuy chỉ còn 17 doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước thuộc tỉnh, song đã có 14 doanh nghiệp làm ăn có lãi (trong đó có một số doanh nghiệp đạt lãi cao như: Công ty Xổ số kiến thiết Quảng Ninh; Công ty Bến xe, Bến tàu Quảng Ninh...).
Có thể thấy doanh nghiệp Nhà nước của Quảng Ninh đã vượt qua nhiều thử thách, đứng vững và không ngừng phát triển, thực sự đủ chi phối được các ngành, các lĩnh vực then chốt và sản phẩm thiết yếu, góp phần chủ yếu để kinh tế Nhà nước thực hiện được vai trò chủ đạo, ổn định phát triển kinh tế - xã hội. Hệ thống doanh nghiệp Nhà nước thuộc tỉnh quản lý sau khi được sắp xếp lại đã hoạt động có hiệu quả hơn, nhiều doanh nghiệp đã thích ứng và quan tâm đến nhu cầu thị trường. Tích cực chủ động tìm nguồn vốn đầu tư, tăng năng lực sản xuất, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, cải tiến phương pháp tiếp thị, đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh những mặt thuận lợi, CPH các doanh nghiệp Nhà nước thời gian qua cũng còn một số hạn chế như: Quy mô doanh nghiệp còn nhỏ. Hiệu quả sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp còn thấp chưa tương xứng với các nguồn lực đã có và sự hỗ trợ đầu tư của nhà nước, hiệu quả sức kinh doanh còn thấp. Cơ cấu còn nhiều bất hợp lý, doanh nghiệp Nhà nước phát triển chồng chéo, trùng lặp về ngành nghề...
Để tiếp tục nâng cao hiệu quả của các doanh nghiệp tiến tới hội nhập với nền kinh tế thế giới, thời gian tới tỉnh tập trung thực hiện một số giải pháp: Thực hiện lành mạnh hoá tài chính của các doanh nghiệp 100% vốn Nhà nước trước khi chuyển sang công ty cổ phần; tăng cường công khai, minh bạch và thị trường trong quá trình CPH doanh nghiệp; cải cách thủ tục hành chính, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, tăng khả năng tiếp cận vốn, khuyến khích đầu tư... Hy vọng rằng, với những giải pháp trên sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp Nhà nước sau khi chuyển đổi.
Hiểu Trân
