Dự án Nhà máy giấy tại thôn Thác Bưởi 1, xã Tiên Lãng (Tiên Yên) do Công ty TNHH MTV Sản xuất hàng xuất khẩu ANT làm chủ đầu tư được UBND tỉnh cho thuê đất từ năm 2006 với diện tích 9.150m2 và đến tháng 9-2015 hết thời hạn thuê đất. Theo kiến nghị của cử tri huyện Tiên Yên, hoạt động của Nhà máy tại xã này đang gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sinh hoạt của người dân; đồng thời kiến nghị tỉnh chỉ đạo di dời Nhà máy ra khỏi khu dân cư theo quy định.
Ông Phạm Đình Tuân, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Sản xuất hàng xuất khẩu ANT cho biết: Nhà máy giấy tại xã Tiên Lãng chuyên sản xuất giấy đỏ xuất khẩu với sản lượng gần 160 tấn/tháng. Thời gian qua, cùng với hoạt động sản xuất kinh doanh, Công ty chúng tôi đã có nhiều giải pháp trong công tác bảo vệ môi trường. Đặc biệt, Công ty đã lắp đặt hệ thống xử lý nước thải khá đồng bộ với công suất tối đa 100m3/ngày và công nghệ để xử lý là kết hợp cơ, lý, hoá, sinh học. Nước thải của Nhà máy sau khi xử lý được tuần hoàn trở lại cho sản xuất 100% với mục đích tiết kiệm nguyên liệu và giảm thiểu tác động đến môi trường. Mặc dù theo quyết định, tháng 9-2015 Nhà máy hết thời hạn thuê đất. Tuy nhiên, do tình hình kinh tế khó khăn nên việc sản xuất của Nhà máy không đạt năng xuất như dự tính, nguyên liệu sản xuất của Nhà máy cũng vì thế mà còn tồn dư khá nhiều. Vẫn biết chủ trương của tỉnh là di dời Nhà máy ra khỏi khu dân cư là đúng đắn. Tuy nhiên, việc chấm dứt hoạt động của Nhà máy ngay thời điểm này sẽ vô cùng khó khăn cho Công ty chúng tôi. Ngoài ra, còn khó khăn trong giải quyết việc làm cho 60 lao động (chủ yếu là người địa phương) khi Nhà máy chấm dứt hoạt động. Công ty chúng tôi đang gấp rút xây dựng Nhà máy giấy tại tỉnh Thanh Hóa và rất mong tỉnh chia sẻ khó khăn và đồng ý cho Nhà máy giấy tại xã Tiên Lãng (Tiên Yên) được duy trì hoạt động đến hết tháng 9-2016…
Tại hội nghị chất vấn giữa hai kỳ họp do Thường trực HĐND tỉnh tổ chức cuối tháng 10 vừa qua, UBND tỉnh có báo cáo kết quả giải quyết kiến nghị cử tri, trong đó có nội dung liên quan đến kiến nghị về di dời Nhà máy giấy tại xã Tiên Lãng (Tiên Yên). Theo báo cáo, đầu năm 2015, Sở Tài nguyên và Môi trường đã chủ trì phối hợp với các ngành chức năng và huyện Tiên Yên tổ chức kiểm tra công tác bảo vệ môi trường của Nhà máy này. Qua kiểm tra cho thấy, hệ thống xử lý nước thải thiết kế chưa hợp lý. Bể thu gom nước thải đầu vào được đặt tại ví trí thấp có nguy cơ bị ngập làm nước chảy ra sông Tiên Yên trong trường hợp có mưa lũ lớn. Việc thu gom nước mưa chảy tràn bề mặt trong khuôn viên Nhà máy chưa thực hiện triệt để. Tại khu vực tập kết nguyên liệu của Nhà máy chưa có hệ thống rãnh thu gom nước mưa chảy tràn; rác thải của Nhà máy chậm chuyển ra bãi rác có nguy cơ ô nhiễm môi trường do rác thải còn chứa hóa chất dư trong quá trình sản xuất… Bên cạnh đó, lò đốt của Nhà máy sử dụng nguyên liệu gỗ, củi vụn để đốt lò, tuy nhiên lò đốt lạc hậu, không có hệ thống thu gom, xử lý khí thải, do vậy vẫn gây bụi, mùi khó chịu, ảnh hưởng tới môi trường…
Qua tìm hiểu thực tế tại khu vực sản xuất của Nhà máy chúng tôi thấy rằng, hệ thống nhà xưởng, dây chuyền sản xuất của Nhà máy khá lạc hậụ. Khi đến gần khu vực các bể chứa được xây dựng liên hoàn, chúng tôi cảm nhận rõ mùi hôi tanh bốc lên từ việc ngâm tẩm nguyên liệu và xử lý hóa chất. Điều đáng nói là, một số bể lắng xây dựng rất sát với bờ sông Tiên Yên, mà khu vực bờ sông ở đây có nguy cơ sạt lở nghiêm trọng. Thực tế cuối năm 2008 trong trận mưa lớn kéo dài trên địa bàn, nhiều bể lắng của Nhà máy đã bị cuốn hoàn ra sông khiến cho thời gian dài khu vực này bị ô nhiễm…
Bác Lã Thanh Bình, Trưởng thôn Thác Bưởi 1 cho biết: Vấn đề ô nhiễm môi trường trong quá trình sản xuất của Nhà máy giấy tại đây là không tránh khỏi. Tuy nhiên, từ khi có nhà máy, bà con trong thôn chúng tôi cũng được nhiều cái lợi do có hàng chục người của thôn được tiếp nhận vào làm việc với thu nhập khá ổn định. Tuy nhiên, về lâu dài Nhà máy cần phải di chuyển ra khỏi khu dân cư để tránh tình trạng ô nhiễm môi trường...
Được biết, Nhà máy này nằm trong quy hoạch xây dựng đô thị trung tâm huyện Tiên Yên giai đoạn 2009-2020 và định hướng ngoài năm 2020 được UBND tỉnh phê duyệt theo Quyết đinh số 2363/QĐ-UBND ngày 31-7-2009. Song, theo Quy hoạch kinh tế - xã hội huyện Tiên Yên đến năm 2020, tầm nhìn 2030, huyện Tiên Yên sẽ nâng cấp thành thị xã. Trong đó, xã Tiên Lãng sẽ là một trong những phường trung tâm của thị xã, vì vậy không thể quy hoạch các cơ sở sản xuất tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Liên quan đến nội dung này, UBND tỉnh đã có yêu cầu Công ty TNHH MTV Sản xuất hàng xuất khẩu ANT khẩn trương hoàn thành các thủ tục để đóng cửa nhà máy; đồng thời giao Sở Tài nguyên và Môi trường và UBND huyện Tiên Yên đôn đốc doanh nghiệp nghiêm túc thực hiện ... Với mục tiêu phát triển của huyện Tiên Yên, Nhà máy giấy tại xã Tiên Lãng cần khẩn trương có giải pháp di dời ra khỏi khu dân cư để giảm thiểu ô nhiễm môi trường; đồng thời đáp ứng tốt tiêu chí nâng cấp huyện Tiên Yên trở thành thị xã trước năm 2020.
Nguyễn Huế
