Có thể khẳng định rằng, 10 năm sau khi triển khai thực hiện Nghị quyết 26-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, huyện Hoành Bồ đã có sự bứt phá ngoạn mục trong phát huy lợi thế ngành nông nghiệp; tạo ra nhiều sản phẩm có giá trị kinh tế, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân địa phương. Qua đó góp phần giúp diện mạo nông thôn từng bước "thay da, đổi thịt".
Tái cơ cấu ngành Nông nghiệp
Hiện thực hóa các mục tiêu, nhiệm vụ về phát triển nông nghiệp, nông thôn sau khi Nghị quyết 26 được ban hành, Hoành Bồ đã ban hành 6 nghị quyết, 3 chương trình, 3 đề án và nhiều văn bản khác chỉ đạo triển khai thực hiện. Trong đó, huyện xác định tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng trồng trọt - chăn nuôi - dịch vụ, phát huy lợi thế của huyện thông qua việc phát triển hộ gia đình sản xuất nông sản hàng hóa, phát triển hộ gia đình sản xuất nông sản hàng hóa đạt kinh tế trang trại, gia trại, xây dựng cánh đồng có giá trị thu nhập cao... Cùng với đó, xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ người dân tham gia sản xuất hàng hóa nông nghiệp tập trung.
Đặc biệt, huyện phê duyệt các quy hoạch về sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp của huyện đến năm 2015, định hướng đến năm 2020, trong đó quy hoạch vùng trồng hoa và ba kích là 2 vùng sản xuất nông nghiệp tập trung của tỉnh, phù hợp với điều kiện đặc thù của huyện. Hoành Bồ đã được UBND tỉnh chấp thuận 6 vùng sản xuất nông nghiệp tập trung của tỉnh và phê duyệt 17 vùng sản xuất nông nghiệp tập trung của huyện. Đến nay, huyện xây dựng được trên 300ha cánh đồng có giá trị 50 triệu đồng/ha/năm, trong đó 100ha đạt trên 100 triệu đồng/ha/năm. Nhờ đó, người dân tham gia vào phát triển sản xuất tại các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung cũng đã nâng cao được hiệu quả sản xuất trên cùng 1 đơn vị diện tích, cải thiện thu nhập, góp phần giảm nghèo, vươn lên làm giàu.
Là hộ thuần nông ở thôn Đồng Đặng, xã Sơn Dương, gia đình bà Đỗ Thị Hòa chủ yếu phát triển kinh tế gia đình nhờ trồng lúa, mía. Tuy nhiên, do năng suất cây mía thấp lại sản xuất nhỏ lẻ, manh mún nên hiệu quả kinh tế không cao. Nhận thấy mô hình trồng ổi Đài Loan ở xã đang phát triển rầm rộ, gia đình bà Hòa đã mạnh dạn chuyển đổi hơn 1ha sang trồng loại cây này ở vùng trồng cây ăn quả tập trung của xã. Đến nay, vườn ổi đã cho gia đình bà có thu nhập ổn định, đủ trang trải chi phí sinh hoạt gia đình.
Bà Hòa cho biết: “Từ khi chuyển sang trồng ổi, nhất là khi tham gia vào vùng trồng ổi tập trung của xã, đời sống của gia đình tôi khá hơn trước nhiều. Nhờ tham gia vào vùng sản xuất này, việc chăm sóc, ứng dụng khoa học kỹ thuật cũng như đưa cơ giới hóa vào sản xuất, tiêu thụ sản phẩm thuận lợi hơn rất nhiều. Hơn nữa, hiện quả ổi cũng đã được địa phương hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu tập thể, tạo nhiều điều kiện thuận lợi cho người nông dân quảng bá, tiêu thụ nông sản trên thị trường”.
Giai đoạn 2008-2018, huyện đã phát triển ngành Nông nghiệp theo hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ứng dụng khoa học công nghệ, cơ giới hóa, đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất... Tổng diện tích gieo trồng 10 năm bình quân đạt 4.150ha, tăng 1% so với giai đoạn 2003-2008; năng suất cây trồng tăng cao so với giai đoạn 2003-2008; giá trị trung bình trên một đơn vị diện tích tăng 5,2 triệu đồng/ha/năm. Đàn gia súc, gia cầm tăng 1%; sản phẩm thịt hơi bình quân tăng 1,3% so với giai đoạn trước. Huyện cũng đã hình thành 6 doanh nghiệp, 16 trang trại, 20 hợp tác xã, 12 tổ hợp tác sản xuất thực hiện ứng dụng KHCN trong sản xuất nông nghiệp, sản xuất các sản phẩm đặc trưng, có thế mạnh của địa phương cũng như việc tiêu thụ nông sản. Đến nay, Hoành Bồ có 38 sản phẩm tham gia chương trình OCOP của tỉnh; trong đó có 14 sản phẩm đã được UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận đạt sao. Các sản phẩm OCOP, sản phẩm nông nghiệp đặc trưng của huyện ngày càng được người tiêu dùng trong, ngoài huyện biết và tin dùng. Doanh số bán hàng tại các hội chợ OCOP do tỉnh tổ chức ngày càng tăng, bình quân doanh thu đạt trên 700 triệu đồng/đợt.
Dồn lực đầu tư cho nông thôn
Trong 10 năm qua, Hoành Bồ đã huy động nhiều nguồn lực đầu tư cho phát triển nông nghiệp, nông thôn với tổng kinh phí hơn 2.800 tỷ đồng. Từ năm 2008 đến nay, huyện đã nhựa hóa, bê tông hóa 124,4km đường trục xã, liên xã đạt 72%; 48,6km đường trục chính nội đồng đạt 70%. Hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông phát triển đa dạng theo từng năm, đặc biệt là hệ thống giao thông nội thị, giao thông nông thôn được đầu tư nâng cấp góp phần đẩy nhanh tốc độ đô thị hoá, làm thay đổi căn bản bộ mặt đô thị và nông thôn. Đến nay, 100% số xã đã có đường ô tô đến trung tâm, các tuyến đường trục thôn, ngõ xóm cơ bản được cứng hóa; 99,9% hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia, tăng 3,4% so với năm 2008; 97,4% hộ dân được sử dụng nước hợp vệ sinh.
Năm 2018, tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện còn 1,75%, giảm 4,75% so với năm 2008. Thu nhập bình quân đầu người đạt 11,158 triệu đồng/người/năm (năm 2008) tăng lên 36,3 triệu đồng/người/năm (ước năm 2017). Huyện đã mở 54 lớp đào tạo nghề cho 1.627 lao động nông thôn, nâng tỷ lệ lao động nông thôn qua đào tạo lên 40,5%, tăng 20% so với năm 2008. Hiện 12/12 xã có số lao động trong độ tuổi có việc làm thường xuyên chiếm trên 90% tổng số lao động của địa phương. Cùng với phát triển kinh tế, vấn đề về an sinh xã hội, y tế, giáo dục, văn hóa được huyện chăm lo, thực hiện tốt. Huyện duy trì 100% xã đạt chuẩn quốc gia về y tế, giảm tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị suy dinh dưỡng xuống còn 8,48% (năm 2017); tỷ lệ người dân tham gia BHYT các xã tăng trên 90%; tỷ lệ trẻ đến trường mẫu giáo đạt 88%...
Ông Bùi Xuân Hưng, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện, cho biết: Tiếp tục thực hiện Nghị quyết 26 trong giai đoạn tới, huyện đã đề ra nhiều mục tiêu quan trọng, trong đó phấn đấu đến năm 2020, duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân của ngành nông nghiệp 5%/năm. Toàn huyện có 9/12 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 3/12 xã (Đồng Lâm, Đồng Sơn, Kỳ Thượng) cơ bản đạt chuẩn nông thôn mới và huyện Hoành Bồ là huyện đạt chuẩn nông thôn mới. Giá trị sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp tăng bình quân 5%/năm; thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt 50 triệu đồng/người/năm.
Để hoàn thiện những mục tiêu đề ra, Hoành Bồ tập trung triển khai các nhóm giải pháp: Tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cán bộ, đảng viên và nhân dân, đẩy mạnh tái cơ cấu, phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng hiện đại, đẩy mạnh xây dựng nông thôn mới gắn với đô thị hóa, xây dựng nông thôn mới văn minh, hiện đại; đổi mới, phát triển các hình thức tổ chức sản xuất...
Ngô Dịu
