Đợt mưa lụt lịch sử cuối tháng 7, đầu tháng 8-2015 đã khiến cho thôn Bản Sen (xã Bản Sen, huyện Vân Đồn) bị ngập lụt hoàn toàn... Để đảm bảo an toàn và cuộc sống ổn định cho người dân, tỉnh, huyện đã có phương án di dời các hộ dân ra nơi ở mới. Tuy nhiên, việc di dời hiện còn nhiều vướng mắc cần sớm được giải quyết.
Nỗi lo cận kề
Nhớ lại những ngày lụt lịch sử, ông Nguyễn Văn Thoại vẫn chưa hết bàng hoàng: “Hàng trăm năm nay chưa có năm nào thôn bị ngập lụt lớn như vậy. Năm 2013, thôn cũng bị ngập một lần nhưng không đáng kể. Đợt mưa lụt cuối tháng 7-2015, do nước dâng vào ban ngày nên bà con trong thôn còn biết để di tản lên vùng cao, chứ nếu vào ban đêm thì không biết chuyện gì sẽ xảy ra. May mắn không thiệt hại về người, nhưng tất cả tài sản, của cải của nhân dân đều bị chôn vùi, trôi theo dòng nước lũ, bao nhiêu mồ hôi, công sức bỏ ra bỗng dưng mất trắng, đau xót lắm, nhiều hộ thiệt hại hàng trăm triệu đồng. Trước những biến đổi của khí hậu, thời tiết bất thường, chúng tôi càng lo lắng hơn khi mùa mưa đang cận kề”.
Để đảm bảo ổn định đời sống và sản xuất cho các hộ dân trong thôn, UBND tỉnh đã giao các sở, ngành và huyện Vân Đồn triển khai ngay công tác khảo sát lựa chọn địa điểm, lập quy hoạch, tổ chức lấy ý kiến nhân dân về địa điểm quy hoạch; đăng ký vào khu tái định cư... Theo đó, địa điểm quy hoạch khu tái định cư có diện tích khoảng 2,1ha tại thôn Nà Sắn, xã Bản Sen. Tuy nhiên, do cách làm quá hành chính của huyện và các đơn vị liên quan, đến nay sau hơn nửa năm vẫn chưa xong các thủ tục quy hoạch, bàn giao đất cho người dân đến làm nhà. Lỗi này đã được đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ Nguyễn Văn Đọc chỉ ra tại buổi kiểm tra việc khắc phục thiệt hại sau mưa bão tại xã Bản Sen ngày 25-3-2016. Bí thư Tỉnh uỷ yêu cầu huyện Vân Đồn và các sở, ngành liên quan cần phải nghiêm túc nhìn nhận và rút kinh nghiệm. Tỉnh cũng đã có những tháo gỡ kịp thời trong thủ tục hành chính; đồng ý cho phép UBND huyện thực hiện đồng thời việc lập, trình duyệt báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư và trình thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư Khu tái định cư xã Bản Sen; cho phép chỉ định thầu các gói thầu tư vấn khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng công trình thuộc dự án... Đến nay, huyện Vân Đồn đang khẩn trương thực hiện công việc có liên quan, quyết tâm hoàn thành việc di chuyển các hộ dân trước mùa mưa bão 2016.
Và những đề xuất, kiến nghị
Phó Chủ tịch UBND huyện Vân Đồn Châu Thành Hưng cho biết: Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Bí thư Tỉnh uỷ, huyện đã chủ động mời các sở, ngành có liên quan cùng rà soát, thống nhất cắt giảm quy mô đầu tư của dự án, bao gồm: Điều chỉnh lại quy hoạch, giảm khối lượng san nền, hạng mục cấp điện, hạng mục cấp nước, hệ thống đường giao thông. Đến thời điểm hiện tại, huyện đã phê duyệt điều chỉnh lại quy hoạch, hoàn thiện lại hồ sơ dự án và trình Sở Xây dựng thẩm định, trình UBND tỉnh, Sở KH-ĐT báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư.
Để đảm bảo thực hiện dự án, di chuyển các hộ dân vào khu tái định cư trước mùa mưa bão năm 2016, UBND huyện đã xây dựng kế hoạch triển khai đồng thời các công việc; tổ chức kiểm đếm, lập phương án bồi thường, hỗ trợ cho các hộ có đất, tài sản trong ranh giới thực hiện dự án; vận động các hộ dân đồng thuận, ủng hộ bàn giao mặt bằng trước, phục vụ việc thi công dự án và sắp xếp, bố trí tái định cư cho các hộ thuộc diện tái định cư. Dự kiến hoàn thành GPMB xong trước ngày 20-4-2016, khởi công công trình giữa tháng 5-2016. Cùng với đó, huyện báo cáo, đề xuất UBND tỉnh xem xét, cho ý kiến về cơ chế chính sách hỗ trợ các hộ dân thuộc diện di dời. Theo đó, thu hồi đất ở của người dân và giao đất lại cho người dân vào khu tái định cư. Đất ở tại nơi ở cũ sẽ được chuyển sang đất sản xuất theo hiện trạng quản lý và các cơ chế hỗ trợ tài sản trên đất có liên quan... “Trường hợp, được UBND tỉnh xem xét, chấp thuận chính sách nêu trên, huyện sẽ tổ chức thực hiện đồng thời việc bố trí sắp xếp các hộ dân vào khu tái định cư để xây dựng nhà, ổn định chỗ ở với việc đầu tư xây dựng hạ tầng khu tái định cư. Huyện đang khẩn trương triển khai các bước, tập trung mọi nguồn lực nỗ lực di chuyển các hộ dân vào khu tái định cư trước mùa mưa lũ” - ông Châu Thành Hưng cho hay.
Nơi ở mới đã cơ bản làm an lòng người dân nhưng cùng với “an cư”, vấn đề “lạc nghiệp” cũng đang khiến người dân nơi đây lo lắng. Trưởng thôn Phạm Văn Thành băn khoăn: Mặc dù nơi ở mới đã có và bà con cũng rất đồng tình việc di dời đến khu tái định cư, nhưng từ nay về sau, chúng tôi vẫn chưa biết lấy gì mà sống. Bởi hiện tại đất canh tác trồng màu và cây ăn quả của bà con trong thôn đã bị mưa lũ vùi lấp không thể sản xuất, trồng màu được, chưa kể đường đi lại cũng khá xa, nhiều hộ đã lớn tuổi, việc đi lại sẽ rất khó khăn. Ông Hoàng Văn Chung, hộ nghèo trong thôn, chia sẻ: Hàng chục năm nay, gia đình tôi phải ở nhờ nhà cậu ruột cùng thôn. Tôi làm nghề tự do, thu nhập bấp bênh, vợ không có việc làm. Ban đầu thực hiện dự án, Nhà nước chỉ ưu tiên những hộ có nhà đất bị thiệt hại vào khu tái định cư còn những trường hợp phải đi ở nhờ như chúng tôi thì chưa thấy giải quyết. Mong Nhà nước sớm quan tâm, giải quyết để gia đình ổn định cuộc sống.
Mong rằng, với sự quyết liệt của tỉnh, huyện, người dân thôn Bản Sen sớm được di dời đến nơi ở mới an toàn. Bên cạnh đó, những vướng mắc của bà con cũng cần địa phương, các ngành vào cuộc giải quyết thấu đáo.
Thanh Hoa
