Được thành lập và hoạt động trong lĩnh vực tạm nhập tái xuất đến nay đã được 3 năm, song cũng giống như các doanh nghiệp khác, Công ty CP Huy Tuấn (Tổ 5, khu 7, phường Bãi Cháy, TP Hạ Long) đã gặp không ít khó khăn do những điều chỉnh về cơ chế chính sách đối với hoạt động xuất nhập khẩu trong thời gian qua.
Ông Nguyễn Hồng Thái, Tổng Giám đốc Công ty CP Huy Tuấn cho biết: Công ty chúng tôi hiện đang tạm nhập tại Hải Phòng và thực hiện tái xuất qua 3 cửa khẩu trên địa bàn tỉnh là Hoành Mô (Bình Liêu), Bắc Phong Sinh (Hải Hà) và Móng Cái. Trong đó, mặt hàng tạm nhập tái xuất (TNTX) chủ yếu của Công ty là thực phẩm đông lạnh (thuỷ hải sản đông lạnh). Trung bình Công ty thực hiện tạm nhập tái xuất 200 container/tháng. Tình hình kinh tế hiện nay đã khiến cho hoạt động kinh doanh biên mậu đã rất khó khăn, song những quy định chung như tại Thông tư 05 của Bộ Công thương, Chỉ thị 23 của Thủ tướng Chính phủ, Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý thuế… càng khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn hơn.
Cũng theo ông Thái, theo quy định tại các Thông tư 05, Chỉ thị 23, đối với kinh doanh tạm nhập tái xuất hàng hoá thực phẩm đông lạnh, doanh nghiệp phải có kho, bãi phục vụ việc kinh doanh TNTX. Cụ thể, kho, bãi có sức chứa tối thiểu là 100 công-ten-nơ lạnh loại 40 feet, diện tích tối thiểu là 3.000m2. Kho, bãi được ngăn cách với bên ngoài bằng hàng rào cứng, được xây với chiều cao tối thiểu là 2,5m; có lối đi dành cho xe chở container di chuyển ra vào kho, bãi; có cổng và biển hiệu của thương nhân sử dụng kho, bãi. Kho bãi cũng phải có đủ nguồn điện (gồm điện lưới và máy phát điện dự phòng có công suất tương đương) và các thiết bị chuyên dùng kèm theo để vận hành các container lạnh… Tuy nhiên, cũng theo quy định hàng hoá TNTX được lưu giữ tại Việt Nam không quá 45 ngày kể từ ngày hoàn thành thủ tục hải quan tạm nhập. Trường hợp cần kéo dài thời hạn, thương nhân có văn bản đề nghị gia hạn gửi cơ quan hải quan nơi làm thủ tục tạm nhập; mỗi lô hàng TNTX chỉ được gia hạn một lần, thời hạn gia hạn không quá 15 ngày. Quá thời hạn nêu trên, thương nhân phải tái xuất ra khỏi Việt Nam trong vòng 15 ngày qua cửa khẩu tạm nhập, không được phép tái xuất qua cửa khẩu khác cửa khẩu tạm nhập. Hàng hoá không tái xuất sẽ bị tịch thu và xử lý theo quy định. Nếu phải tiêu huỷ, chi phí tiêu huỷ được trích từ số tiền ký quỹ đặt cọc của thương nhân. Với thời gian như vậy, doanh nghiệp phải có kho, bãi phục vụ việc kinh doanh TNTX là không cần thiết. Mặt khác, thời gian lưu hàng ở Việt Nam quá ngắn, như hiện nay thì doanh nghiệp luôn luôn gặp rủi ro, bởi nếu chính sách biên mậu phía nước bạn Trung Quốc thay đổi, đương nhiên thời gian chờ đợi để được xuất hàng sẽ buộc phải kéo dài tới vài tháng, trong khi quy định không cho phép. Điều này trên thực tế đã gây thiệt hại trực tiếp cho doanh nghiệp khi một số bạn hàng đã từ chối ký các hợp đồng thực hiện TNTX hàng hoá tại Việt Nam chỉ vì thời gian lưu giữ quá ngắn. Doanh nghiệp không chỉ mất hợp đồng, mất việc làm mà vì thời gian lưu hàng đã hết, hàng buộc trả lại cho chủ hàng và chủ hàng không thanh toán kinh phí cho doanh nghiệp nữa. Hay như, theo Thông tư 05 nhóm mặt hàng là hàng thực phẩm đông lạnh, hàng hoá có thuế tiêu thụ đặc biệt, hàng hoá thuộc danh mục hàng hoá đã qua sử dụng phải có số tiền ký quỹ đặt cọc là 5 tỷ đồng/nhóm hàng. Như vậy, với các doanh nghiệp thực hiện kinh doanh TNTX cả 3 nhóm hàng thì sẽ phải ký quỹ tới 15 tỷ đồng. Với doanh nghiệp, 15 tỷ đồng là một số tiền không nhỏ trong thời buổi kinh doanh đang rất khó khăn như hiện nay lại bị chết chặt một chỗ.
Được biết hơn 2 năm trước, Công ty CP Huy Tuấn cũng đã bị dồn ứ 200 container hàng tại cảng Hải Phòng 1 tháng do những bất hợp lý của những quy định từ chính sách chưa được điều chỉnh, sửa đổi kịp thời. Khi hàng bị ứ đọng tại cảng, doanh nghiệp vẫn phải “cõng” hàng loạt các loại phí như: Phí lưu kho bãi, tiền điện, phí nhân công… khiến cho Công ty này bị thiệt hại gần 30 tỷ đồng. 2 năm sau lại tiếp tục gánh chịu những quy định rất ngặt nghèo của chính sách, như với quy định về thời hạn nộp thuế, ân hạn thuế như tính toán của doanh nghiệp này với 1 container hàng Công ty sẽ phải nộp thuế trước tới 200-300 triệu đồng, với 10-20 container hàng thì số tiền lên tới hàng chục tỷ đồng, đây quả là gánh nặng tài chính quá sức đối với doanh nghiệp.
Những khó khăn, vướng mắc của các doanh nghiệp kinh doanh trên lĩnh vực tạm nhập, tái xuất đã được nêu nhiều trong thời gian qua, vì vậy, thiết nghĩ, những điều chưa hợp lý về cơ chế chính sách cần sớm được sửa đổi.
Cao Quỳnh
