Theo thống kê của Phòng Đăng ký kinh doanh (Sở Kế hoạch và Đầu tư), trong 3 năm gần đây, trên toàn tỉnh, số doanh nghiệp tạm dừng, giải thể gia tăng rất nhanh, bình quân tăng 30% mỗi năm. Nhiều doanh nghiệp tái cơ cấu nguồn tài chính, giảm vốn điều lệ, thay đổi cổ đông, thành viên và chủ sở hữu do gặp nhiều khó khăn trong việc góp vốn, huy động tài chính. Chính vì vậy, càng cần phải tăng cường các quản lý đối với hoạt động của doanh nghiệp để có biện pháp xử lý kịp thời.
Quảng Ninh là tỉnh nằm trong 10 tỉnh, thành phố có số lượng doanh nghiệp nhiều nhất cả nước, trong đó có nhiều doanh nghiệp hoạt động lĩnh vực công nghiệp có quy mô lớn về vốn và lao động. Trong giai đoạn 2005-2009, loại hình doanh nghiệp tư nhân được đăng ký khá cao với 462 doanh nghiệp, chiếm 10% trong tổng số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, nhưng những năm gần đây, công ty TNHH và công ty cổ phần được đăng ký nhiều hơn, chiếm tương ứng 96%. Ngoài số lượng trên 8.800 doanh nghiệp đăng ký thành lập trên địa bàn với tổng số vốn đăng ký là 92.000 tỷ đồng, trên địa bàn tỉnh hiện có 2.030 chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh của các doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh đăng ký hoạt động tại tỉnh. Với số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường hàng năm khá lớn nên công tác quản lý hồ sơ, hoạt động của doanh nghiệp được tỉnh, các địa phương, ngành chức năng đặc biệt chú trọng. Quy trình tiếp nhận, xử lý, lưu trữ hồ sơ của các doanh nghiệp được thực hiện chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả theo hướng hiện đại.
Công tác đăng ký doanh nghiệp tiếp tục được hoàn thiện, thông tin doanh nghiệp đăng ký mới, thay đổi, giải thể, bỏ địa chỉ... được cập nhật và trao đổi kịp thời giữa hai cơ quan đăng ký kinh doanh và thuế trên Hệ thống Đăng ký doanh nghiệp quốc gia (NBRS). Đặc biệt từ năm 2012 công tác kiểm tra doanh nghiệp đã được đổi mới hoàn toàn theo hướng tập trung chủ yếu ở kiểm tra gián tiếp và kiểm tra tại hồ sơ và làm việc tại chỗ. Đối với hầu hết các trường hợp doanh nghiệp có thay đổi quan trọng như tăng, giảm vốn, thay đổi cổ đông/thành viên, người đại diện theo pháp luật, hồ sơ doanh nghiệp được kiểm tra, đối chiếu hồ sơ gốc. Một số trường hợp khác, được ban hành văn bản để lấy ý kiến các cơ quan quản lý nhà nước có liên quan như Công an, Toà án, Viện Kiểm sát...
Cũng qua kết quả kiểm tra của cơ quan chuyên môn do bối cảnh tình hình kinh tế gặp nhiều khó khăn, trong 2 năm gần đây toàn tỉnh có khoảng 600 doanh nghiệp có kê khai thuế hàng tháng và nộp thuế môn bài nhưng chưa phát sinh doanh thu đang có xu hướng giải thể; hơn 600 doanh nghiệp đang gặp khó khăn và tạm ngừng kinh doanh, khoảng 1.000 doanh nghiệp trong tình trạng không hoạt động, bỏ địa chỉ, tạm ngừng kinh doanh quá thời hạn đang chờ thu hồi. Số lượng các doanh nghiệp tạm ngừng có dấu hiệu tăng nhanh. Hầu hết lý do tạm ngừng là “hoạt động không hiệu quả” hoặc “trong giai đoạn đầu tư”. Có thể hiểu, từ những khó khăn của nền kinh tế, doanh nghiệp đầu tư cầm chừng hoặc không có lãi trong kinh doanh bắt buộc phải tạm ngừng để chờ cơ hội. Nhiều doanh nghiệp tâm tư rằng kinh doanh chỉ cần đủ để trả lương cho người lao động, hoà vốn đã là tốt.
Theo lãnh đạo Sở Kế hoạch và Đầu tư cho biết: Trong bối cảnh tình hình hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn, số lượng doanh nghiệp dừng, tạm dừng hoạt động lớn càng đòi hỏi việc quản lý hồ sơ các doanh nghiệp chặt chẽ hơn. Có như vậy mới có thể nắm bắt sát thực tế hoạt động của doanh nghiệp trên địa bàn, từ đó có những định hướng, giải pháp hỗ trợ trúng, đúng, kịp thời đối tượng doanh nghiệp. Để có thể quản lý hiệu quả đối với số lượng lớn doanh nghiệp đang tạm ngừng hoạt động trên địa bàn thì toàn bộ những văn bản cung cấp thông tin doanh nghiệp của các cơ quan, đơn vị như cơ quan thuế, công an, tòa án, ngân hàng, UBND cấp huyện... gửi đến đều được cơ quan cấp đăng ký kinh doanh rà soát, kiểm tra và lập danh sách đưa vào hệ thống. Còn đối với các doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm đều được đưa vào mục cảnh báo/vi phạm/thu hồi phát hành văn bản yêu cầu báo cáo và thực hiện quy trình xử lý vi phạm theo quy định.
Với các giải pháp tăng cường để quản lý chặt chẽ, hiệu quả hơn đối với hoạt động của doanh nghiệp, Quảng Ninh đang cố gắng tạo môi trường đầu tư kinh doanh tốt nhất cho các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn.
Ngọc Lan
