Quảng Ninh xác định xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ là một trong ba khâu đột phá chiến lược giai đoạn 2010-2020. Để thực hiện được chiến lược này, nhu cầu vốn đầu tư là rất lớn trong điều kiện NSNN ngày càng khó khăn, tỉnh đã chủ trương tăng cường huy động mọi nguồn lực từ mọi thành phần kinh tế trong đó đầu tư trực tiếp nước ngoài là một kênh huy động vốn rất quan trọng.
Từng bước hoàn thiện kết cấu hạ tầng
Trong những năm gần đây, hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông của tỉnh phát triển theo chiều hướng khá tích cực, mở rộng về quy mô, nâng cao về chất lượng. Các tuyến giao thông đường bộ, đường thuỷ nội địa, đường sắt chính yếu đã được đầu tư nâng cấp trong khi công tác quản lý, bảo trì cũng được chú trọng và đẩy mạnh.
Kế thừa những kết quả đã đạt được trong giai đoạn trước, tỉnh đã tập trung bám sát chỉ đạo của Trung ương, xây dựng quy hoạch và kế hoạch triển khai thực hiện cụ thể cho từng giai đoạn và từng năm; tranh thủ sự ủng hộ của Trung ương bằng cơ chế chính sách để thu hút các nguồn lực đầu tư ngoài ngân sách theo hình thức BT, BOT, PPP... Vì vậy nhiều công trình hạ tầng quan trọng, thiết yếu được hoàn thành, đưa vào sử dụng không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn mà còn góp phần quan trọng vào việc thực hiện thành công mục tiêu phát triển chung của cả vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.
Ðặc biệt, tỉnh đã huy động được sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị trong việc triển khai nhiệm vụ và những chủ trương lớn của Ðảng và Nhà nước, tạo sự đồng thuận và phối hợp giữa các cấp, ngành, địa phương và sự ủng hộ của nhân dân để triển khai được nhiều công việc khó, việc lớn. Cụ thể, đối với hệ thống giao thông đang từng bước đầu tư hoàn thiện. Do vậy, tỉnh đã hoàn thành dứt điểm các tuyến đường huyết mạch, động lực cho phát triển các địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa (QL18B, QL18C, tỉnh lộ 329… lên biên giới và các địa phương miền núi); mở rộng hoàn chỉnh QL18A đoạn Hạ Long - Uông Bí; chuẩn bị khởi công đường nối TP Hạ Long với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng; kêu gọi đầu tư dự án sân bay Vân Đồn theo hình thức BOT; phát triển hạ tầng KCN, khu kinh tế, hạ tầng thương mại, hạ tầng thông tin, văn hoá, thể thao, du lịch và nhiều công trình, dự án quan trọng khác. Hệ thống cảng biển, đã nâng cấp và mở rộng cảng Cái Lân để nâng công suất cảng lên 30 triệu tấn/năm vào năm 2015. Ðặc biệt, để phát triển thế mạnh vùng nước sâu khu vực Hải Hà thuộc KCN - cảng biển Hải Hà, tỉnh đã kêu gọi đầu tư và đã có hai nhà đầu tư vào nghiên cứu tại khu vực này là Tập đoàn INDEVCO tiếp nhận dự án đầu tư từ Tập đoàn Công nghiệp Tàu thuỷ Việt Nam và Xí nghiệp Cơ khí Quang Trung đang nghiên cứu đầu tư cảng biển nước sâu tại đảo Cái Chiên và Hòn Miều. Cảng Cẩm Phả đang được ngành Than tập trung đầu tư để làm đầu mối cảng biển phục vụ xuất than. Hiện tỉnh đang tiếp tục xúc tiến kêu gọi đầu tư các cảng Vạn Gia (TP Móng Cái), Mũi Chùa (Tiên Yên), Vạn Hoa (Vân Ðồn)... nhằm tăng năng lực hàng hoá thông qua cảng, đáp ứng nhu cầu xuất nhập khẩu hàng hoá cho các tỉnh trong vùng.
Khắc phục những “điểm nghẽn”
Mặc dù có nhiều chuyển biến nhưng hệ thống giao thông liên vùng chưa được đầu tư tương xứng, đó là những yếu tố bất lợi trong công tác thu hút đầu tư. Bên cạnh đó, kết cấu hạ tầng kỹ thuật các KCN của tỉnh hiện nay chưa được đầu tư, chưa đáp ứng được yêu cầu của các nhà đầu tư.
Riêng KCN Cái Lân đã lấp đầy nhưng chất lượng hạ tầng kỹ thuật không cao, quy mô đầu tư nhỏ; hầu hết các KCN chưa có mặt bằng sạch, chưa có sự chuẩn bị sẵn sàng hạ tầng kỹ thuật để đón nhận các nhà đầu tư nước ngoài. Các nhà đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng và điều hành KCN ở Quảng Ninh thường đầu tư xây dựng theo từng giai đoạn theo hình thức cuốn chiếu (có nhà đầu tư đến đâu thì đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đến đó). Những dịch vụ công cộng cơ bản như điện, nước và viễn thông chỉ được lắp đặt sau khi nhà đầu tư thứ cấp đã ký hợp đồng thuê đất...
Để tháo những “điểm nghẽn” này Quảng Ninh đã xây dựng được các giải pháp đột phá và đang từng bước triển khai thực hiện. Đó là thuê tư vấn nước ngoài có uy tín, tầm cỡ có tầm nhìn mới lập các quy hoạch quan trọng trong đó có tính đến các phương án quy hoạch kết cấu hạ tầng. Phối hợp với các bộ, ngành Trung ương đề nghị Chính phủ nghiên cứu xây dựng cơ chế, chính sách huy động và tập trung nguồn lực hỗ trợ đầu tư cho các vùng kinh tế trọng điểm, vùng lãnh thổ đặc biệt đã được Chính phủ xác định để tạo điều kiện thu hút, kích thích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư phát triển nhằm tạo nguồn và nuôi dưỡng nguồn thu chiến lược.
Đặc biệt, tỉnh đang quán triệt quan điểm tái cơ cấu đầu tư công trong huy động nguồn lực theo hướng tăng cường huy động mọi nguồn lực trong và ngoài nước, từ mọi thành phần kinh tế với những hình thức đầu tư khác nhau để phát triển kết cấu hạ tầng. Tuy nhiên, muốn giải quyết hiệu quả vấn đề này, chỉ sự quyết tâm và nỗ lực của Quảng Ninh sẽ là không đủ mà rất cần có sự hỗ trợ tích cực từ Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương, đặc biệt về nguồn vốn đầu tư và cơ chế, chính sách để triển khai các dự án giao thông trọng điểm, có tính chất quan trọng đối với cả vùng nằm trên địa bàn Quảng Ninh: Tuyến đường nối TP Hạ Long với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, sân bay Vân Ðồn, các tuyến cao tốc Hà Nội - Hạ Long, Hạ Long - Móng Cái…
Thanh Phong
