Mặc dù Quảng Ninh không phải là tỉnh trọng điểm phát triển về nông nghiệp, tuy nhiên, có thể thấy thời gian qua, cùng với những chính sách ưu tiên của Nhà nước, tỉnh cũng đã dành những quan tâm rất lớn cho khu vực nông nghiệp, nông thôn. Trong đó, hỗ trợ về vốn cho khu vực nông thôn đang khá rộng mở cho người dân. Tuy nhiên, cung ứng vốn thôi thì chưa đủ để người nông dân phát triển sản xuất bền vững.
Nhiều “kênh” tiếp cận
Đồng chí Nguyễn Văn Đoan, Phó Giám đốc NHNN Chi nhánh Quảng Ninh cho biết: So với trước đây thì bây giờ người dân khu vực nông nghiệp nông thôn đã có nhiều sự lựa chọn để tiếp cận nguồn vốn. Các ngân hàng khá ưu ái cho nông dân vay vốn với lãi suất “nhẹ nhàng” hơn các món vay khu vực khác. Hơn nữa, tuỳ từng đối tượng mà người dân có thể tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng phù hợp. Chẳng hạn, hộ nghèo, cận nghèo, hộ khu vực khó khăn thì có thể tiếp cận vốn từ Ngân hàng CSXH; các chủ hộ trang trại, gia trại, hay hộ gia đình muốn phát triển mô hình nông nghiệp quy mô thì vay vốn Ngân hàng NN&PTNT. Ngay cả một số ngân hàng TMCP trước đây ít quan tâm đến khu vực nông nghiệp, nông thôn nay cũng “bắt tay” với tỉnh thực hiện chính sách vay vốn cho khu vực này.
Một trong những chính sách mà nông dân đang áp dụng phổ biến hiện nay là Nghị định 41/NĐ-CP của Chính phủ về hỗ trợ cho vay vốn khu vực nông nghiệp, nông thôn. Chính sách này sau hơn 3 năm triển khai trên địa bàn tỉnh đã mở rộng nguồn vốn vay đến hàng ngàn hộ gia đình. Theo thống kê của NHNN Chi nhánh Quảng Ninh, trong hơn 3 năm thực hiện chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn, các ngân hàng trên địa bàn đã giải quyết cho trên 183 lượt khách hàng thuộc lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn vay vốn với tổng doanh số cho vay trên 19.000 tỷ đồng. Trong đó, doanh số cho vay của các ngân hàng thương mại chiếm 94,4%. Tính đến thời điểm này, tổng dư nợ cho vay nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh đạt trên 6.493 tỷ đồng. Trong đó, dư nợ cho vay ngắn hạn chiếm trên 50% tổng dư nợ (trên 3.300 tỷ đồng), còn lại là vay trung và dài hạn.
Cùng với Nghị định 41/NĐ-CP, hiện nay người dân còn có thể vay vốn theo Quyết định 2009/QĐ-UBND của UBND tỉnh về việc hỗ trợ lãi suất vốn vay đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh sản phẩm nông nghiệp trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2012-2015. Chính sách này sau một thời gian dài “ngủ quên” do một số khó khăn vướng mắc trong xác định đối tượng thụ hưởng nay đã được điều chỉnh nhiều nội dung để phù hợp với thực tiễn. Theo đó, từ cuối năm 2013, các lĩnh vực được vay vốn theo quyết định này đã được mở rộng thêm; về thủ tục để xác nhận vay vốn cũng thuận lợi hơn. Quyết định 2009 của tỉnh cũng được các ngân hàng trên địa bàn ủng hộ, đến nay đã có 10 ngân hàng cam kết phối hợp nội dung theo Quyết định 2009 để hỗ trợ người dân khu vực nông nghiệp, nông thôn. Hiện các ngành địa phương cũng đang rà soát nhu cầu vốn vay của người dân khu vực nông nghiệp, nông thôn để đề xuất với tỉnh phương án hỗ trợ nguồn vốn theo quyết định này.
Để đồng vốn phát huy hiệu quả
Theo số liệu thống kê của NHNN Chi nhánh Quảng Ninh, tổng nguồn vốn hoạt động của các ngân hàng tính đến hết tháng 4 đạt 82.900 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ năm trước; tổng doanh số cho vay tháng 4 đạt 12.600 tỷ đồng, tăng 25,1% cùng kỳ. Tổng dư nợ vốn tín dụng đến ngày 30-4 đạt 66.300 tỷ đồng, tăng 10,8% cùng kỳ. Theo lãnh đạo các ngân hàng đã và đang thực hiện việc cho vay vốn khu vực nông nghiệp, nông thôn thì việc cung ứng vốn cho người nông dân không khó vì hiện nay đại đa số ngân hàng đang thừa vốn, cần phải giải ngân. Tuy nhiên, lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn lại có tính rủi ro tương đối cao (mất mùa, thiên tai, dịch bệnh…) nên ngân hàng phải xem xét rất kỹ tính khả thi các dự án cho vay. Các ngân hàng đặc biệt quan tâm đến hiệu quả mô hình người dân triển khai, đây là yếu tố quan trọng quyết định giá trị vốn vay nhiều hay ít.
Qua tìm hiểu được biết, trong những năm trở lại đây, tại các khu vực nông nghiệp, nông thôn đã thí điểm rất nhiều mô hình phát triển sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, không phải mô hình nào cũng thành công. Một số mô hình trong giai đoạn đầu do được hỗ trợ vốn nên người dân ồ ạt thực hiện mà chưa tính đến hiệu quả lâu dài. Chính vì vậy, ngay sau khi mô hình hết hỗ trợ, người dân cũng phá bỏ mô hình.
Được biết, thời gian này, các ngành, địa phương của tỉnh đang triển khai thực hiện các quy hoạch vùng sản xuất hàng hoá nông nghiệp tập trung trên địa bàn tỉnh. Theo đó, toàn tỉnh đã xác định được 19 vùng sản xuất sản phẩm chủ lực tập trung cho tất cả các lĩnh vực nông, lâm nghiệp và thuỷ sản. Đây là điều kiện thuận lợi để người dân phát triển các mô hình phù hợp. Trao đổi với chúng tôi, lãnh đạo Hội Nông dân tỉnh cho biết thêm: Trong thời gian tới, các cấp hội tiếp tục định hướng phát triển các mô hình phát triển sản xuất cho người dân từng khu vực. Việc phát triển mô hình sản xuất sẽ phải dựa vào tiềm năng, thế mạnh của địa phương; nhu cầu cung ứng sản phẩm ra thị trường… Bên cạnh đó, Hội sẽ phối hợp với cơ quan chuyên môn tăng cường phổ biến kiến thức về KHKT để người dân áp dụng.
Nếu làm tốt được điều này, chắc chắn dòng vốn ngân hàng sẽ “chảy” về khu vực nông nghiệp, nông thôn hiệu quả hơn.
Hồng Nhung
