Tại Quyết định số 1856/QĐ-TTg ngày 27/12/2018, Thủ tướng Chính phủ đã đề ra mục tiêu, định hướng và 5 giải pháp lớn để đưa Vân Đồn phát triển đến năm 2030 là đô thị biển đảo xanh, hiện đại, thông minh; là trung tâm kinh tế và văn hóa của khu vực. Để cụ thể hóa các mục tiêu này, Quảng Ninh đã triển khai nhiều giải pháp tích cực, hiệu quả. Và việc Chính phủ ban hành Nghị quyết về thí điểm thành lập Ban Quản lý Khu kinh tế Vân Đồn trực thuộc UBND tỉnh Quảng Ninh đã tạo cú húych lớn, là động lực quan trọng cho sự phát triển của vùng đất Vân Đồn.
Vân Đồn là địa phương có vị trí địa kinh tế, chính trị chiến lược, có nhiều điều kiện đế xây dựng, phát triển trở thành vùng kinh tế động lực của Quảng Ninh và khu vực. Khu kinh tế Vân Đồn được thành lập vào giữa năm 2007 theo quyết định Số 120/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Khu kinh tế duy nhất nằm trong khu vực hợp tác “Hai hành lang - một vành đai” kinh tế Việt - Trung, hợp tác liên vùng Vịnh Bắc Bộ mở rộng, cầu nổi ASEAN - Trung Quốc, Hành lang kinh tế Nam Ninh - Singapore, trong Vùng Kinh tế trọng điểm Bắc Bộ Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Toàn bộ diện tích khu kinh tế nằm trong diện tích huyện Vân Đồn hiện nay.
Năm 2008, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 06/QĐ-TTg ngày 04/01/2008 Thành lập Ban Quản lý Khu kinh tế Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh trực thuộc UBND tỉnh Quảng Ninh, theo đó cho phép áp dụng các cơ chế, chính sách ưu đãi đối với khu vực này nhằm phát triển, trở thành trung tâm du lịch sinh thái biển - đảo chất lượng cao, trung tâm hàng không quốc tế, trung tâm dịch vụ cao cấp và là đầu mối giao thương quốc tế.
Trong giai đoạn 2012-2017, tỉnh Quảng Ninh đã huy động và thu hút trên 57.600 tỷ đồng (tương đương 2,62 tỷ USD) để cải thiện kết cấu hạ tầng và đầu tư các công trình động lực phục vụ phát triển Vân Đồn. Điển hình là các dự án: Dự án Tuyến đường cao tốc Hạ Long - Hải Phòng; Dự án cao tốc Hạ Long - Vân Đồn và cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 18 đoạn Hạ Long - Mông Dương; Dự án cao tốc Vân Đồn - Móng Cái; Dự án Tuyến đường trục chính từ cảng hàng không quốc tế Vân Đồn đến Khu phức hợp nghỉ dưỡng giải trí cao cấp Vân Đồn; Dự án Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn,...).
Ngày 26/02/2019, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 232/QĐ-TTg phê duyệt nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế Vân Đồn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo đó, mục tiêu đến năm 2030, tổng giá trị sản xuất đạt 5,6 tỷ USD, tương ứng GRDP 1,6 tỷ USD; đóng góp ngân sách trên 10% giá trị xuất khẩu. Vân Đồn sẽ thu hút khoảng 2,5 triệu lượt khách, trong đó có trên 170.000 người nước ngoài đến Vân Đồn; đến năm 2040 khoảng 6 - 9,5 triệu lượt khách… Tốc độ tăng dân số các giai đoạn đến 2020, 2021 - 2025, 2026 - 2030 tương ứng 6%, 11% và 8%. Quy mô dân số tăng từ 52.000 người năm 2019 lên 140.000 người năm 2030; tạo khoảng 89.000 việc làm; phát triển mạng lưới y tế đồng bộ... Đến năm 2050 sẽ xây dựng Khu kinh tế Vân Đồn trở thành đô thị biển đảo xanh, hiện đại, thông minh, là trung tâm kinh tế và văn hóa của khu vực. Đây sẽ là khu kinh tế biển đa ngành, đa lĩnh vực, trung tâm công nghiệp giải trí có casino, du lịch biển - đảo cao cấp, dịch vụ tổng hợp; cửa ngõ giao thương quốc tế để tạo ra những sản phẩm độc đáo, khác biệt, hiện đại với chất lượng cao, có thương hiệu và khả năng cạnh tranh quốc tế.
Để thực hiện những mục tiêu này, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành kế hoạch thực hiện kết luận của Thủ tướng Chính phủ về đầu tư phát triển Khu kinh tế Vân Đồn với tổng nhu cầu vốn cần huy động để đầu tư giai đoạn 2019 - 2030 là 171.550 tỷ đồng. Vốn đầu tư trong nước 75.150 tỷ đồng, vốn đầu tư nước ngoài khoảng 96.400 tỷ đồng. Tỉnh cũng nêu bật quyết tâm xây dựng Vân Đồn trở thành thành phố hiện đại, thông minh; nơi mọi người đến sinh sống, làm việc và vui chơi hòa hợp với thiên nhiên; đảm bảo môi trường sạch dựa trên nền tảng ứng dụng công nghệ xanh thân thiện với môi trường. Đặc biệt, Khu kinh tế Vân Đồn sẽ trở thành khu vực phòng thủ vững chắc bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ; bảo đảm lợi ích quốc gia, giữ vững ổn định chính trị và trật tự, an toàn xã hội…
Mặc dù Chính phủ cũng như Quảng Ninh đã đặt nhiều kỳ vọng về Vân Đồn nhưng mô hình quản lý đối với Khu kinh tế còn nhiều bất cập. Toàn tỉnh chỉ có 1 Ban quản lý khu kinh tế thực hiện quản lý toàn bộ các khu công nghiệp, khu kinh tế của tỉnh. Trong khi đó, tổng diện tích các khu công nghiệp, khu kinh tế Quảng Ninh là 368.434,3 ha - lớn nhất cả nước, trải dài trên địa bàn 12/14 huyện, thị xã, thành phổ thuộc tỉnh. Do đó, hiệu quả trong tổ chức hoat động, công tác quản lý và tham mưu chưa đáp ứng yêu cầu phát triển, chưa phát huy được hết tiềm năng, thế mạnh, chưa thể hiện được vai trò động ỉực trong phát triển vùng, các mục tiêu chính (tốc độ tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, các dự án động lực) của Khu kinh tế Vân Đồn đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Để khắc phục những bất cập này, ngày 14/11/2019, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 102/NQ-CP về việc thí điểm thành lập Ban quản lý Khu kinh tế Vân Đồn trực thuộc UBND tỉnh Quảng Ninh. Theo đó, UBND tỉnh Quảng Ninh có nhiệm vụ xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ quyết định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Ban quản lý Khu kinh tế Vân Đồn. Việc Chính phủ cho phép thí điểm thành lập Ban quản lý Khu kinh tế Vân Đồn trực thuộc UBND tỉnh Quảng Ninh sẽ tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy sự phát triển Khu kinh tế Vân Đồn. Đồng thời, tạo động lực quan trọng để tỉnh Quảng Ninh phát huy tiềm năng, lợi thế hiện có, hoàn thành các nhiệm vụ giải pháp phát triển kinh tế - xã hội Khu kinh tế Vân Đồn. Đồng thời, góp phần thực hiện thành công Quyết định số 1856/QĐ-TTg ngày 27/12/2018 của Thủ tướng Chính phủ “về việc phê duyệt quy hoạch tổng thể, tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050”.
Bảo Bình
