6 tháng đầu năm 2012, do có nhiều khó khăn nên kết quả thu ngân sách của tỉnh giảm so với cùng kỳ. Dự báo tình hình những tháng cuối năm sẽ còn nhiều khó khăn. Để hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách năm 2012, các cấp, các ngành cần nỗ lực, tập trung cao độ cho công tác này.
Theo báo cáo của UBND tỉnh, tổng thu ngân sách nhà nước (NSNN) trên địa bàn 6 tháng đầu năm 2012 khoảng trên 14.000 tỷ đồng, đạt 49% dự toán, giảm 5% so cùng kỳ. Trong đó, số thu từ hoạt động XNK giảm 2%, thu nội địa (phần cân đối ngân sách) giảm 9% so cùng kỳ. Nguyên nhân, nguồn thu từ hoạt động XNK phụ thuộc một phần vào cơ chế, chính sách của Nhà nước, và chịu ảnh hưởng trực tiếp của sự biến động giá xăng dầu thế giới. Số thu nội địa giảm mạnh do thu ngoài quốc doanh giảm 14% so với cùng kỳ; đặc biệt, số nộp NSNN của ngành Than giảm 15% so với cùng kỳ; thu tiền sử dụng đất giảm 57% do thị trường chưa có dấu hiệu phục hồi... Mặt khác, thực hiện Nghị quyết số 13/NQ-CP của Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, tỉnh đang giãn, miễn, giảm một số loại thuế theo quy định; đồng thời áp dụng quy định mới về đơn giá thuê đất, thuê mặt nước với mức giá thấp hơn trước đây, nên sẽ ảnh hưởng lớn đến tình hình thu ngân sách của tỉnh năm nay.
Trước kỳ họp thứ 5 HĐND tỉnh, UBND tỉnh dự báo khả năng thu khó đạt kế hoạch đầu năm (UBND tỉnh dự kiến số thu ngân sách tỉnh năm 2012 giảm 2.000 tỷ đồng, chủ yếu do ngành Than không tiêu thụ được sản phẩm). Tuy nhiên, trong quá trình thảo luận tại kỳ họp này, với sự tham gia của nhiều đại biểu và quyết tâm thực hiện của các ngành chức năng, các địa phương, HĐND tỉnh đã quyết định không điều chỉnh các chỉ tiêu mà HĐND tỉnh đề ra từ đầu năm 2012, trong đó có chỉ tiêu tổng thu ngân sách trên địa bàn (dự kiến) đạt 28.833 tỷ đồng...; phấn đấu tăng thu ngân sách 10%.
Để làm được như vậy, UBND tỉnh đã đề ra các giải pháp cấp bách trong công tác quản lý điều hành thu, chi ngân sách những tháng còn lại và những biện pháp cụ thể như khai thác nguồn thu từ hoạt động kinh doanh trên Vịnh Hạ Long; thu nợ đọng tiền sử dụng đất; tiền thuê đất của các đơn vị trong ngành Than.
Về giải pháp cấp bách trong công tác quản lý điều hành thu ngân sách, dự báo được những khó khăn sắp tới, UBND tỉnh đã chủ động đề nghị các Bộ chức năng cho phép tỉnh được điều chỉnh một số khoảng thu mà địa phương có lợi thế để bù đắp các khoản hụt thu, như điều chỉnh phí hàng hoá tạm nhập tái xuất, chuyển khẩu, chuyển tải qua biên giới, kho ngoại quan. Dự kiến, năm 2012, việc điều chỉnh phí hàng hoá nêu trên tại các cửa khẩu sẽ cho số thu đạt từ 220 tỷ đồng đến 250 tỷ đồng. UBND tỉnh cũng đã làm việc với Bộ Tài chính và ngành Than điều chỉnh phương pháp xác định và tính thuế tài nguyên than đối với các mỏ trên địa bàn nên đã tăng thu được 100 tỷ đồng. Cũng theo đề nghị của tỉnh, Bộ Tài chính đã trình Thủ tướng điều chỉnh giá bán than cho điện tăng 11%, giá bán điện của ngành Than cho ngành Điện tăng 5% và sẽ tiếp tục điều chỉnh giá bán than cho điện theo đúng lộ trình đến hết năm 2013 đảm bảo theo giá thị trường.
6 tháng cuối năm 2012, UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo các ngành, địa phương thực hiện tốt một số giải pháp cấp bách trong công tác quản lý điều hành thu NSNN theo hướng tập trung tháo gỡ khó khăn cho DN, thúc đẩy sản xuất kinh doanh. Trong đó, Cục Thuế, Cục Hải quan và các ngành, cơ quan truyền thông tiếp tục tuyên truyền sâu rộng việc thực hiện Luật Thuế, chính sách gỡ khó cho DN, để việc thu NSNN được thực hiện kịp thời, đầy đủ. Sở Tài chính, Cục Thuế và các địa phương tăng cường quản lý thu, đôn đốc thu đủ và kịp thời các khoản vào NSNN, đặc biệt là với các DN có số thu lớn, các khoản thu liên quan đến đất đai, kinh doanh bất động sản, tài nguyên khoáng sản và kinh doanh XNK, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi kinh doanh trái pháp luật, chuyển giá, trốn thuế, gian lận thuế. Đồng thời triển khai các biện pháp tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ DN để duy trì ổn định sản xuất.
Đối với khoản thu từ hoạt động kinh doanh trên Vịnh Hạ Long, UBND tỉnh đã xin ý kiến Bộ Tài chính cho áp dụng cơ chế ấn định thuế đối với tàu chở khách. Vì trong thực tế, cơ quan Thuế mới tính và thu được thuế trên cơ sở hoá đơn chủ tàu trả cho khách và hợp đồng thuê trọn chuyến của các đoàn khách lớn. Trong khi đó, số khách không lấy hoá đơn nhiều, do đó chưa có căn cứ để ngành Thuế xác định doanh thu tính thuế. Đây là nguyên nhân chính dẫn đến thất thu trong lĩnh vực vận chuyển khách và lưu trú nghỉ đêm trên Vịnh. Được biết, trước đề nghị của tỉnh, Bộ Tài chính đang giao cho Tổng cục Thuế hướng dẫn áp dụng cơ chế ấn định thuế (khoán thuế) đối với tàu chở khách trên Vịnh. Cùng với đó, UBND tỉnh đang tiến hành các bước để đấu thầu quyền thu phí và khai thác dịch vụ trên Vịnh Hạ Long nhằm tăng thu cho ngân sách.
Đối với nguồn thu từ đất (chiếm khoảng 10% tổng thu ngân sách địa phương), ngoại trừ 13 dự án được giãn tiến độ nộp 502 tỷ đồng vì lý do khách quan theo Nghị quyết số 13/NQ-CP của Chính phủ, UBND tỉnh sẽ chỉ đạo đôn đốc 16 dự án chậm nộp phải nộp tiền sử dụng đất trong 6 tháng cuối năm 2012 với số tiền 291 tỷ đồng. Những dự án không được gia hạn nộp tiền sử dụng đất mà cố tình dây dưa thì địa phương báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh thu hồi dự án. Các địa phương cũng cần tích cực trong GPMB để chủ đầu tư sớm triển khai dự án và nộp tiền sử dụng đất.
Theo báo cáo của cơ quan chức năng, hiện còn nhiều DN, trong đó riêng ngành Than còn 26 DN chưa ký lại hợp đồng thuê đất (định kỳ 5 năm phải ký lại một lần) để cơ quan quản lý nhà nước điều điều chỉnh đơn giá thuê đất. UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành chức năng hoàn chỉnh quy hoạch sử dụng đất của từng mỏ để các mỏ ký hợp đồng thuê đất, nộp tiền sử dụng đất theo quy định. Ngoài 3 lĩnh vực trên, UBND tỉnh cũng chỉ đạo các địa phương tập trung thu, chống thất thu, nhất là trên các lĩnh vực thương mại, kinh doanh khách sạn, nhà hàng; thường xuyên thanh tra, kiểm tra để xác định doanh số, thu thuế triệt để và có thể thực hiện khoán doanh số thu thuế... Cùng với đó, UBND tỉnh tiếp tục đề nghị cấp trên cho phép thực hiện hoạt động kinh doanh theo hình thức chuyển khẩu, tạm nhập tái xuất, kho ngoại quan; tăng cường chống buôn lậu... nhằm hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách trong năm 2012.
Ngọc Hà
