Trong bối cảnh tình hình thu ngân sách nhà nước gặp nhiều khó khăn, dự kiến khả năng hụt thu lớn không có nguồn để đầu tư cho nhiều dự án, công trình trên địa bàn. Nhận diện những khó khăn này, thời gian qua Sở Giao thông Vận tải - đơn vị được UBND tỉnh giao làm chủ đầu tư thực hiện nhiều dự án hạ tầng giao thông quan trọng trên địa bàn tỉnh, đã chủ động thực hiện giãn, hoãn tiến độ một số dự án để tập trung nguồn vốn cho các dự án, công trình có khả năng hoàn thành sớm trong năm 2012, 2013.
Sở Giao thông Vận tải hiện đang thực hiện 6 dự án trọng điểm gồm: nâng cấp, cải tạo tỉnh lộ 340 (Hải Hà); tuyến đường vành đai phía Bắc TP Hạ Long (đoạn Vũ Oai - Quang Hanh); cải tạo nâng cấp Quốc lộ 18C (Tiên Yên - Hoành Mô); cầu Trới (Hoành Bồ); đường Đông Triều - Lục Nam; cải tạo, nâng cấp tỉnh lộ 329 (Mông Dương - Ba Chẽ). Dù đã và đang rất nỗ lực trong đảm bảo tiến độ thực hiện của các dự án nhưng do những khó khăn vướng mắc về mặt bằng, thời tiết, năng lực thi công của nhà thầu, vốn… nên một số dự án vẫn chưa đạt tiến độ đề ra. Để tập trung nguồn vốn cho các dự án có khả năng hoàn thành sớm, trong thời gian qua Sở đã chủ động kiểm tra, rà soát từng dự án và đề xuất UBND tỉnh phương án giãn tiến độ một số dự án không có khả năng hoàn thành sớm. Đó là dự án đường Đông Triều - Lục Nam, dự án này được UBND tỉnh phê duyệt đầu tư năm 2009 với tổng mức đầu tư là 55,815 tỷ đồng. Với quy mô nâng cấp tuyến đường cũ hiện có dài 15,45km đạt tiêu chuẩn đường cấp V miền núi. Hiện nay nhà thầu đang thi công đào, đắp nền, cống thoát nước và tràn liên hợp, khối lượng còn lại rất lớn nhưng tiến độ đang rất chậm do nhà thầu chưa tập trung nhân lực, máy móc để thi công. Theo quyết định phê duyệt cơ cấu nguồn vốn thực hiện dự án bao gồm vốn Trung ương hỗ trợ, vốn ngân sách tỉnh và các nguồn vốn khác. Tuy nhiên, tính từ khi dự án được thực hiện đến nay trong tổng nguồn vốn đã cấp là 44,3 tỷ đồng hoàn toàn là từ nguồn ngân sách tỉnh chứ chưa nhận được cơ chế hỗ trợ từ ngân sách Trung ương. Riêng năm 2012 ngân sách tỉnh bố trí 20 tỷ đồng cho thực hiện dự án nhưng đến nay mới giải ngân được 2,09 tỷ đồng còn 17,91 tỷ đồng chưa thực hiện giải ngân.
Còn với dự án tuyến đường vành đai phía Bắc TP Hạ Long (Cái Mắm - Đồng Đăng) được UBND tỉnh phê duyệt đầu tư năm 2010 với tổng mức đầu tư 180,863 tỷ đồng. Dự án sẽ cải tạo tuyến dài 5,647km đạt tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, gồm 2 gói thầu xây lắp (gói thầu số 11 và 12), trong đó gói thầu số 12 đã đấu thầu lựa chọn xong nhà thầu từ quý II-2011, còn gói thầu số 11 đã phê duyệt xong hồ sơ thiết kế. Tuy nhiên, dự án chưa được bố trí vốn cho công tác xây lắp nên chưa được khởi công xây dựng. Đây là dự án được thực hiện theo hình thức tỉnh đầu tư 50% từ nguồn ngân sách tập trung và nguồn thu tiền sử dụng quỹ đất tạo ra ngoài hành lang an toàn giao thông hai bên đường, ngân sách Trung ương hỗ trợ và các nguồn huy động hợp pháp khác 50%. Đến nay, vốn ngân sách tỉnh đã cấp cho dự án là 12,5 tỷ đồng, trong đó thanh toán công tác tư vấn lập bản vẽ thi công và dự toán 2,5 tỷ đồng và 10 tỷ đồng để thực hiện công tác giải phóng mặt bằng. Tuy nhiên đến nay, nguồn vốn này chưa giải ngân được do TP Hạ Long chưa lập phương án bồi thường, hỗ trợ cho các hộ dân bị ảnh hưởng. Đồng thời, dự án cũng chưa nhận được cơ chế hỗ trợ từ nguồn ngân sách Trung ương, nên việc huy động vốn trong những năm tiếp theo rất khó khăn.
Trong khi 2 dự án này vẫn còn thừa vốn không giải ngân được thì dự án tuyến đường vành đai phía Bắc TP Hạ Long đoạn Vũ Oai - Quang Hanh đang có tiến độ thi công tốt lại đang bị thiếu vốn lớn. Chính vì vậy sau khi tính toán, xem xét thực tế thi công khả năng hoàn thành của các dự án này, Sở Giao thông Vận tải quyết định báo cáo đề xuất UBND tỉnh cho phép được điều chỉnh nguồn vốn từ 2 dự án này sang cho dự án tuyến đường vành đai phía Bắc TP Hạ Long đoạn Vũ Oai - Quang Hanh để tập trung nguồn lực ưu tiên cho công trình trọng điểm này có khả năng hoàn thành năm 2012, 2013. Đồng chí Nguyễn Minh Bạch, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải cho biết: Hiện nay các gói thầu thi công đường (gói thầu XL11, 12, 13, 14, 15) của dự án tuyến đường vành đai phía Bắc TP Hạ Long đoạn Vũ Oai - Quang Hanh đã thi công xong công tác đắp đất K95, một số đoạn đang đắp K98 và rải cấp phối đá dăm loại 2. Hệ thống thoát nước, cống chui, kè phòng hộ cơ bản hoàn thành; gói thầu thi công cầu Vũ Oai và cầu Diễn Vọng (gói thầu XL10) đã đổ bê tông xong bản mặt cầu, lan can, đang thi công đường dẫn đầu cầu và chân khay, tứ nón. Riêng gói thầu XL15 khởi công và thi công chậm do điều chỉnh bổ sung đoạn nút giao thông lập thể cuối tuyến. Để giải phóng mặt bằng đoạn nút giao này (theo giai đoạn 1), TP Cẩm Phả đã phê duyệt phương án đợt 1 cho 41 hộ dân với kinh phí 74,46 tỷ đồng nhưng chưa có vốn để chi trả nên chưa thể bàn giao mặt bằng cho nhà thầu thi công ảnh hưởng lớn đến tiến độ chung của dự án. Năm 2012 UBND tỉnh đã bố trí vốn cấp cho dự án 92 tỷ đồng và đến nay đã giải ngân xong. Hiện chủ đầu tư còn nợ khối lượng hoàn thành của các nhà thầu xây lắp và đặc biệt là chưa có vốn để chi trả kinh phí bồi thường đã được duyệt gây bức xúc, khiếu kiện trong các hộ dân. Để tập trung vốn cho dự án, Sở đã có báo cáo đề nghị UBND tỉnh xem xét bổ sung 200 tỷ đồng trong giai đoạn từ nay đến cuối năm 2012 để chi trả công tác giải phóng khu vực nút giao thông cuối tuyến và đẩy nhanh tiến độ thi công của các nhà thầu xây lắp. Cùng với đó chủ động đề xuất điều chuyển nguồn vốn từ các dự án do Sở làm chủ đầu tư sang để có thêm nguồn lực tập trung hoàn thành dự án theo đúng tiến độ đã đề ra.
Trong bối cảnh thu ngân sách đang gặp nhiều khó khăn đã tác động lớn đến việc bố trí nguồn lực đầu tư cho nhiều dự án, công trình quan trọng trên địa bàn. UBND tỉnh đã có chỉ đạo yêu cầu các chủ đầu tư, địa phương chủ động thực hiện rà soát, giãn hoãn tiến độ một số dự án công trình không có khả năng hoàn thành sớm để tập trung nguồn vốn cho các dự án công trình quan trọng khác, có khả năng hoàn thành trong năm 2012, 2013. Ngành Giao thông chủ động đề xuất điều chuyển nguồn vốn đầu tư của các dự án trong nội bộ ngành chắc chắn sẽ thúc đẩy được nhanh tiến độ của các dự án quan trọng, phát huy hiệu quả nguồn vốn đầu tư từ ngân sách.
Lan Hương - Thái Cảnh
