Đến với khu làng chài tái định cư (khu 8) ở phường Hà Phong, TP Hạ Long vào dịp Tết Ất Mùi, chúng tôi thấy vô cùng vui vì không khí nhộn nhịp, ấm cúng nơi đây. Đường sá như rực rỡ hơn ngày thường, vì được trang hoàng bởi các băng-zôn “Chúc mừng năm mới”. Mùa xuân đầu tiên trên bờ của người dân khu làng chài đã gõ cửa, đem theo biết bao ước mơ, khát vọng mới về một cuộc sống yên bình...
Xa rồi... Tết lênh đênh
Dẫn chúng tôi đi bộ một vòng quanh khu tái định cư, anh Nguyễn Văn Hải, khu trưởng khu 8, phường Hà Phong (TP Hạ Long) phấn khởi nói: “Vì là cái Tết đầu tiên trên bờ nên năm nay nhiều người dân nghỉ đi biển sớm để ở nhà sắm Tết. Từ ngày 27 Tết, ở đây đã có khoảng 90% số hộ dân nghỉ đi biển”. Không khí những ngày Tết ở khu làng chài thật tươi vui, ấm cúng. Lũ trẻ thì tíu tít, vui đùa chạy nhảy, khoe những tấm áo mới. Người lớn thì quây quần bên nhau, nhâm nhi nâng chén rượu nồng, chúc nhau những lời tốt đẹp nhất.
Chúng tôi tới nhà cụ Nguyễn Thị Lộc, 81 tuổi (trước đây ở làng chài Cửa Vạn) - một trong những người nhiều tuổi nhất ở khu tái định cư làng chài. Vừa vào đến cửa, chúng tôi đã thấy một cành đào nhỏ nhắn, đỏ thắm, được trang trí lung linh bởi đèn nhấp nháy. Căn nhà cấp 4 rộng rãi, được dọn dẹp khá sạch sẽ, tinh tươm. Đã 81 tuổi nhưng cụ Lộc vẫn vào bếp cùng con cháu làm cơm cúng. Cụ Lộc kể: “80 năm tôi đón Tết trên biển, nghĩ lại thấy cũng bồi hồi, xao xuyến lắm! Tôi không dám mơ rằng, đến gần cuối đời, mình lại được đón Tết trên bờ. Xuân Ất Mùi với riêng tôi thật đặc biệt, ý nghĩa. Hôm trước, tôi còn được con trai chở ra chợ hoa xuân Hạ Long. Lần đầu tiên trong đời tôi được ngắm nhiều hoa Tết đẹp đến vậy!”. Nhớ lại những năm tháng đón Tết lênh đênh trên biển, cụ Lộc bảo tiếp: “Tết khi ấy thật buồn tẻ. Đêm giao thừa, chẳng có nhạc, chẳng được ngắm pháo hoa, bốn bề là biển, tối mù mịt, chẳng khác gì ngày thường”.
Cũng vì ở trên biển, khó mua bán, nên suốt 80 mùa xuân ấy, nhà cụ Lộc chưa bao giờ sắm một cành đào hay một cây quất về để chơi Tết. Mâm cơm cúng ngày Tết rất đơn giản, chỉ có con gà, chút hoa quả, đĩa xôi, rượu trắng. Thường thì mùng 1 hoặc mùng 2, gia đình cụ đã hoá vàng. Còn việc gói bánh chưng thì kỳ công vô cùng. Năm nào cũng vậy, dù chỉ gói khoảng 10 cái bánh chưng, nhưng cụ phải vào tận chợ Hạ Long I để mua nguyên liệu, từ lá dong, gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn cho tươi ngon.
Cùng chung cảm nhận với cụ Lộc, anh Nguyễn Văn Dũng, 44 tuổi (trước ở khu vực hang Sửng Sốt) nhớ lại, chia sẻ: “Những cái Tết ở trên biển buồn chán, tẻ nhạt vô cùng. Không có điện nên tối om. Buồn nhất có lẽ là lũ trẻ con. Giao thừa, chúng chỉ biết loanh quanh trong bè nhìn bố mẹ, ông bà làm mâm cơm cúng, rồi đi ngủ”. Theo anh Dũng, mùng 1 Tết, chủ yếu mọi người chỉ ở nhà, ăn bữa cơm gia đình. Từ mùng 2 trở đi, các gia đình mới chèo thuyền sang những bè người thân, họ hàng, làng xóm để chúc tết. Cái Tết trên biển đến nhanh và đi cũng nhanh. Anh Dũng bảo: “Giao thừa năm nay vui và ý nghĩa hơn hẳn! Vợ chồng tôi chở con cái ra Quảng trường xem bắn pháo hoa, thoả mãn niềm ao ước bấy lâu nay của lũ trẻ”.
Mùa xuân đặc biệt
Câu chuyện về những cái Tết lênh đênh trên biển chắc chắn sẽ còn được người dân khu tái định cư làng chài tiếp tục nhắc lại cho những thế hệ con cháu mai sau của mình trong nhiều năm nữa. Tạm gác lại những ký ức ấy, xuân này, người dân nơi đây hoàn toàn có thể kỳ vọng về những niềm vui, sự bình yên, khát khao về một cuộc sống đủ đầy, đầm ấm.
Để phục vụ nhu cầu sắm Tết tối thiểu cho người dân, dịp trước Tết, ngay tại khu tái định cư cũng có nhiều quầy hàng hoá đa dạng, từ hoa quả, quất cảnh cho đến thịt lợn, thịt gà, vàng mã... Khung cảnh mua bán khi ấy vô cùng sôi động, nhộn nhịp. Chị Vũ Thị Ngân, 27 tuổi cho hay: “Những thực phẩm cơ bản, tôi sắm ngay tại đây, chỉ có cành đào là tôi lên chợ hoa xuân để mua. Vì là Tết đầu tiên trên bờ nên vợ chồng tôi cũng sắm một cành đào để cho không khí ngày Tết thêm rực rỡ, vui tươi”. Rồi chị Ngân bảo, ở khu tái định cư, người nào có điều kiện hơn thì lên những chợ lớn như: Chợ Hạ Long I hoặc chợ Hà Tu… để mua sắm Tết. Để có cái Tết vui tươi, đầm ấm, nhiều gia đình còn vào cả Trung tâm điện máy HC hoặc Metro, Big C để tậu cả ti vi, loa đài mới. Lũ trẻ thì được bố mẹ sắm sửa quần áo mới, mua đồ chơi, xe đạp… Đứng bên cạnh, chồng chị Ngân, anh Lê Đức Thắng, 31 tuổi, nói: “27 Tết, vợ chồng tôi mới nghỉ đi biển để sắm Tết. Thấy nhà nhà đi sắm Tết nhộn nhịp, tôi cũng thấy vui. May sao mấy ngày gần Tết làm ăn cũng khấm khá nên vợ chồng tôi mới có điều kiện để đi mua sắm thoải mái”.
Quầy bán vật dụng gia đình là đông đúc, tập trung nhiều người mua nhất. Người bán hàng còn đầu tư hẳn bộ loa đài và micro để chào khách, bật nhạc cho rôm rả. Chị Dương Thị Hằng, 33 tuổi nói: “Đi sắm Tết vui tươi, nhộn nhịp thế này, tôi thấy rất vui. Thiếu cái gì, tôi lại chạy ra đây mua sắm, tiện lợi lắm. Khác hẳn với những cái Tết trước, chẳng mua sắm được gì nhiều”. Tấp nập không kém quầy bán vật dụng gia đình là quầy bán quần áo, hoa quả, thịt cá, hàng mã. Vừa mua hàng mã, chị Nguyễn Thị Năm, 36 tuổi vừa chia sẻ: “Tết đầu tiên ở trên bờ nên tôi nghỉ đi biển lâu hơn mọi năm. Tôi nghỉ từ 26 Tết, mùng 4 tôi mới đi biển”.
“Mừng Tết đến, vạn lộc đến nhà nhà, cánh mai vàng, cành đào hồng thắm tươi. Chúc cụ già được sống lâu, sống thọ cùng con cháu sang năm lại đón Tết sang…” - Mấy câu hát được phát ra từ bộ loa máy của một gia đình trong khu tái định cư làng chài chợt khiến không khí Tết ở đây trở nên đầm ấm, vui tươi hơn bao giờ. Chắc chắn, cái Tết đầu tiên trên bờ sẽ in sâu trong ký ức của mỗi người dân làng chài. Dù còn nhiều khó khăn phía trước, song những con người ở đây hoàn toàn có thể mơ ước, kỳ vọng về một cuộc sống ấm no, đủ đầy, hạnh phúc trong mùa xuân này.
Lan Anh
