Đầu năm 2016, Công ty CP Vận tải Nam Hưng (TP Hạ Long) đã nghiên cứu, đầu tư, lắp đặt dây chuyền bán tự động sản xuất chế biến sản phẩm than ép định hình. Đây là đơn vị đầu tiên trên địa bàn tỉnh sản xuất sản phẩm này, tăng giá trị cho nguồn tài nguyên than, góp phần giải quyết việc làm cho lao động địa phương.
Trao đổi với chúng tôi, bà Nguyễn Thuý Hà, Giám đốc Công ty CP Vận tải Nam Hưng, cho biết: Sản phẩm viên than ép định hình đã sản xuất phổ biến tại nhiều nước trên thế giới, nhất là các nước công nghiệp phát triển như Mỹ, Đức, Trung Quốc, Nga, Australia... Ở Việt Nam, sản phẩm này được một số đơn vị sản xuất thử nghiệm, song nhỏ lẻ, sản lượng thấp. Năm 2016 là giai đoạn nguồn tài nguyên than cục đang dần cạn kiệt, than cám gặp khó trong vấn đề tiêu thụ. Do đó, Công ty đã đầu tư máy móc, thiết bị, nhà xưởng sản xuất than ép có công suất 10 tấn/giờ với tổng vốn đầu tư là trên 9 tỷ đồng tại thôn Đồng Vải, xã Thống Nhất, huyện Hoành Bồ. Viên than ép định hình được sử dụng trong công nghiệp và dân dụng, thay thế tương đương cho than cục tự nhiên đang ngày càng khan hiếm.
Viên than ép định hình (hay còn gọi là than quả bàng) được sản xuất từ than cám được liên kết hạt nhờ phụ gia kết dính (hữu cơ) qua dây chuyền thiết bị đồng bộ và quản lý chất lượng nghiêm ngặt. Toàn bộ dây chuyền sản xuất than được các kỹ sư của Công ty nghiên cứu cải tạo từ các thiết bị của Đức, Trung Quốc... nhằm khắc phục những hạn chế trước đó. Trong đó, Công ty đã đưa thành công hệ thống thuỷ lực tự lựa vào dây chuyền sản xuất, tự động hoá các thiết bị nên năng suất, chất lượng luôn đảm bảo ổn định. Theo đó, than cám được đổ vào bunke cấp liệu rồi được vận chuyển tới phễu định lượng. Từ phễu định lượng than được cấp vào máy trộn thùng quay với phụ gia kết dính. Tại máy ép, vật liệu được vít nén sơ bộ xuống bề mặt cặp lô ép. Sau đó, sản phẩm được sấy liên tục trong 3 giờ để loại trừ độ ẩm cũng như các-bon hoá phụ gia.
Viên than ép định hình hiện có nhiều dòng sản phẩm, phụ thuộc vào chất liệu than cám đầu vào, phục vụ cho các nhu cầu khác nhau. Sản phẩm có nhiệt lượng > 6.700kcalo/kg, hoàn toàn có thể thay thế cho than cục 4. Sản phẩm có kích thước đều hạt 30-50mm, độ cứng cao trên 120kg/cm2. Đặc biệt, viên than thành phẩm đã được giải phóng lưu huỳnh. Theo giám định của Vinacontrol Quảng Ninh, hàm lượng lưu huỳnh trong than ép định hình chỉ chiếm 0,53% (ngưỡng cho phép là 0,8%). Do đó, than ép định hình sử dụng an toàn trong sinh hoạt hàng ngày. Cùng với đó, viên than ép ở thể xốp nên dễ cháy, cháy triệt để tận lõi, xỉ thải có hàm lượng các-bon gần bằng 0%. Phụ gia kết dính là phụ gia hữu cơ, quá trình sấy được chuyển hoá thành các-bon nên tham gia hoàn toàn vào quá trình cháy, không làm giảm nhiệt lượng của nguyên liệu ban đầu. Viên than có liên kết bền vững, không bị nổ vỡ khi đốt. Xỉ sau đốt giữ nguyên hình, song dễ vụn vỡ nên rất thuận lợi cho việc tháo lò. Than ép định hình có giá trị về nhiệt lượng tương đương than cục, trong khi đó nguyên liệu chỉ là than cám và phụ gia kết dính. Công ty còn có dòng sản phẩm than ép định hình cao cấp với nhiệt lượng từ 6.200-6.500kcal/kg dùng cho các lò than hoá khí và nồi hơi. Than ép định hình hiện có giá thành sản phẩm rẻ hơn than cục từ 15-20%, chủ động được nhiệt lượng, độ chịu cứng đạt 1.000kg/viên. Qua hơn 1 năm vừa nghiên cứu, vừa sản xuất thử nghiệm, đến đầu năm 2017, Công ty đã sản xuất thành công sản phẩm than ép định hình. Công ty đã được chương trình khuyến công quốc gia năm 2017 chấp thuận hỗ trợ mô hình trình diễn kỹ thuật sản xuất than ép định hình.
“Mặc dù có nhiều ưu việt, song than ép định hình là sản phẩm còn mới đối với thị trường. Do đó, hiện Công ty đang gặp khó khăn về tiêu thụ sản phẩm. Vì vậy, Công ty rất mong muốn sự giúp sức của chính quyền địa phương cũng như các ban, ngành liên quan quan tâm tạo điều kiện hơn nữa cho đơn vị quảng bá, giới thiệu, tiếp thị nhằm đẩy mạnh tiêu thụ sản phẩm” - Giám đốc Công ty CP Vận tải Nam Hưng Nguyễn Thuý Hà chia sẻ.
Quỳnh Hoa
