Vốn vay hỗ trợ phát triển HTX được trích từ ngân sách của tỉnh, nhằm hỗ trợ các HTX hoạt động. Mức vay tối đa đối với các HTX là 500 triệu đồng, thời gian cho vay tối đa 3 năm, với lãi suất hiện tại 6,66%/năm và 0,55%/tháng. Hàng tháng, quý Liên minh HTX cùng Chi nhánh Ngân hàng chính sách xã hội tỉnh sẽ theo dõi, đôn đốc kiểm tra các HTX trong việc trả lãi suất vay, thực hiện việc sử dụng nguồn vốn theo đúng đề án HTX làm để vay vốn. Theo thống kê của Liên minh HTX-DNNQD, đến thời điểm này, đã có 31 lượt HTX được vay với tổng số tiền 13,3 tỷ đồng từ nguồn vốn hỗ trợ phát triển HTX, chiếm 30% tổng số HTX trên địa bàn cả tỉnh.
Ông Bùi Hoàng Nhân, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển HTX-DN và Xúc tiến đầu tư (Liên minh HTX-DNNQD) cho biết: Sau khi ra đời, nguồn vốn này đã được Liên minh giao cho Trung tâm thông báo đến hầu hết các HTX thành viên, tư vấn giới thiệu thủ tục cũng như quy trình vay nguồn vốn này. Đối tượng được vay vốn là các HTX thành viên của Liên minh HTX, có nhu cầu vay vốn phát triển sản xuất kinh doanh, sửa chữa nhà xưởng, đầu tư dây chuyền công nghệ, mua con giống… Để được vay vốn bắt buộc các HTX phải có tài sản thế chấp. Liên minh HTX tổ chức kiểm tra, khảo sát đối chiếu theo quy trình, tránh tình trạng các HTX vay và sử dụng nguồn vốn sai mục đích, không đúng với nhu cầu hỗ trợ của tỉnh. Sau khi hoàn thành các thủ tục, Liên minh HTX sẽ ký xác nhận gửi sang Ngân hàng Chính sách xã hội (Chi nhánh Quảng Ninh) để thực hiện giải ngân. Sau khi các thủ tục được hoàn thiện, trong thời hạn từ 15-20 ngày HTX sẽ nhận được tiền vay.
Mặc dù nguồn vay hỗ trợ này đã giải quyết việc “khát” vốn cho các HTX nhưng không phải HTX nào cũng có điều kiện để tiếp cận được với vốn vay, mặc dù nhu cầu vay đối với các HTX là rất lớn. Theo ông Đặng Văn Sơn, Chủ nhiệm HTX Hải Yến cho biết: Khi biết có nguồn vốn vay hỗ trợ HTX, tôi liên hệ với Liên minh làm thủ tục vay 500 triệu đồng. Thời điểm đó, nguồn vốn này như “phao cứu sinh” cho HTX, chỉ sau 2 vụ nuôi hiệu quả, đến nay, HTX đã trả được 2/3 số tiền trên. Tuy nhiên, hiện HTX cần được vay nguồn vốn lớn hơn để đầu tư, vì số tiền 500 triệu đồng chưa đáp ứng được nhu cầu, bởi đầu tư vào lĩnh vực nuôi trồng thuỷ sản rất lớn. Hiện nay muốn phát triển sản xuất, chúng tôi phải đầu tư cải tạo ao đầm sau nuôi, mua con giống, thức ăn với số tiền đầu tư rất lớn, trong khi thủ tục bắt buộc các HTX phải có tài sản thế chấp, vì thế nhiều HTX rất khó khăn vì tài sản HTX là tài sản chung, nên nhiều HTX buộc phải thế chấp tài sản gia đình để vay. Không riêng HTX Hải Yến, nhiều HTX khác như Hoa Phong, HTX Rau - Hoa - Cây cảnh Việt Hưng… cũng có nỗi niềm tương tự.
Theo ông Nhân thì trước đây, Liên minh HTX - DNNQD đã xin đề nghị tỉnh nâng số vốn vay lên 1 tỷ đồng, nhưng chưa được tỉnh chấp thuận. Vì vậy, tỉnh cần có cơ chế riêng cho Liên minh trong việc đưa nguồn vốn vay hỗ trợ này thành quỹ hỗ trợ phát triển HTX, để Liên minh HTX tự chủ quản lý giải quyết cho các HTX thành viên khi có nhu cầu vay nguồn vốn như vậy sẽ phù hợp và thuận lợi hơn.
Để chương trình hỗ trợ vốn vay cho HTX hoạt động đạt hiệu quả, các cơ quan, ban, ngành cần nghiên cứu tìm giải pháp thích hợp để thủ tục vay vốn được thuận lợi phát huy vai trò là “bà đỡ” cho HTX, đóng góp vào quá trình phát triển kinh tế tập thể của tỉnh.
Dương Trường
