Cứ mỗi khi trời đổ mưa, cư dân làng Cẩm Y, Bãi Bằng (tổ 9, khu 8) thuộc phường Mông Dương; thôn Đồng Mậu, khu Khe Dè (thôn Tân Hải) thuộc xã Dương Huy của TP Cẩm Phả lại nơm nớp nỗi lo ngập lụt.
Nội dung này đã được cư dân nhiều lần kiến nghị trong các kỳ họp HĐND phường, thành phố. Thậm chí, gần đây nhất trong kỳ tiếp công dân tỉnh tháng 9/2018, ngày 17/9, 10 hộ dân đại diện cho các cư dân đã có mặt tại trụ sở Tiếp công dân tỉnh để gửi kiến nghị tới Hội đồng Tiếp công dân tỉnh.
Nguyên nhân của những bức xúc trên xuất phát từ việc tuyến đường cao tốc Hạ Long - Vân Đồn đã chia cắt địa hình của xã Dương Huy và phường Mông Dương thành 2 nửa. Theo hướng di chuyển từ Hạ Long đến Vân Đồn thì phía bên trái tuyến đường là đồi núi, rừng cây và diện tích đất rừng sản xuất của các hộ dân; còn phía bên phải tuyến đường là khu vực hộ dân sinh sống. Trước khi tuyến đường cao tốc được thi công, những khu vực như: Làng Cẩm Y, Bãi Bằng hay thôn Đồng Mậu, khu Khe Dè đều có hệ thống thoát nước tự nhiên là các khe, suối. Nước mưa, nước mặt từ trên đồi cao theo hệ thống thoát nước tự nhiên này chảy xuống các con suối lớn đổ ra biển.
Khi thi công tuyến đường cao tốc, chủ đầu tư là Công ty CP BOT Biên Cương lại chỉ bố trí thu gom toàn bộ số lượng nước mặt, nước từ khu vực đồi cao, rừng sản xuất của bà con qua 2 hệ thống cống hộp nhỏ xả thẳng xuống khu vực dân cư đang sinh sống. Với lượng nước thu gom lớn, trong khi hệ thống khe suối tự nhiên nhỏ, hẹp lại là bờ đất, đã kéo theo lượng đất đá không nhỏ đổ xuống khu vực dân cư, gây ngập lụt và ảnh hưởng nghiêm trọng, làm hư hỏng tài sản cũng như một phần diện tích đất canh tác của người dân.
Ông Trần Đức Thú, tổ 9, khu 8, phường Mông Dương, cho biết: "Từ khi tuyến đường cao tốc được xây dựng, nhà tôi gần như nằm lọt thỏm dưới chân tuyến đường. Mỗi khi mưa xuống, đất đá trôi xả thẳng trực tiếp vào nhà. Trận mưa gần đây nhất, giữa tháng 9, nhà tôi cũng bị ngập tới gần 1m. Toàn bộ phần diện tích trước đây gia đình vẫn trồng rau xanh, chăn nuôi bây giờ phải bỏ hoang hóa vì không thể cải tạo được. Ngay như khe suối trước nhà, trước đây sâu hơn 1m, rộng 1,2m nhưng nay bị đất đá trôi xuống bồi lắng đã cao ngang bằng với mặt sân nhà nên không thể thoát nước khi mưa xuống. Chúng tôi rất mong chính quyền sớm có các giải pháp dứt điểm giải quyết vấn đề này để chúng tôi yên tâm sinh sống. Hoặc là cho gia đình tôi tôn tạo để nâng cao nền đất, nền nhà lên hoặc là cho chúng tôi di dời đến chỗ ở mới".
Tuyến đường cao tốc Hạ Long - Vân Đồn được khởi công từ tháng 9/2015. Tuyến đường có chiều rộng nền đường 24,5m, tốc độ tối đa 100km/giờ với kinh phí đầu tư khoảng 12.000 tỷ đồng theo hình thức BOT. Đến nay, tuyến đường đang trong giai đoạn thi công nước rút để hoàn thiện những hạng mục cuối cùng. Riêng đoạn qua phường Mông Dương dài 9,3km, ảnh hưởng tới 73 hộ dân. Đứng từ trên đường cao tốc nhìn xuống, khu vực dân cư của phường Mông Dương như lọt thỏm dưới thung lũng sâu thẳm. Vô hình chung, những nơi này đã trở thành nơi chứa nước từ trên đồi cao, từ tuyến mặt đường cao tốc chảy xuống mỗi khi trời mưa to.
Những kiến nghị của cư dân xã Dương Huy, phường Mông Dương sống dọc theo tuyến đường cao tốc cũng đã được chính quyền xã, phường, thành phố đưa ra xem xét, kiểm tra, khảo sát. Ngày 27/6/2018, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Long khi đi thị sát tuyến đường cũng đã yêu cầu chủ đầu tư sớm khắc phục sự cố sạt lở, hoàn thành việc nạo vét, cải tạo hệ thống thoát nước của dự án và khu dân cư dưới chân cao tốc, không làm ảnh hưởng tới tiến độ thi công dự án. Tiếp đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Văn Diện cũng 3 lần thị sát tuyến đường này; đồng thời, chỉ đạo TP Cẩm Phả sớm có phương án giải quyết các kiến nghị của công dân. Ngày 5/9/2018, UBND tỉnh cũng đã có Văn bản số 6430/UBND-GT1 về việc khắc phục một số điểm ngập lụt do ảnh hưởng của tuyến đường cao tốc Hạ Long - Vân Đồn. Theo đó, đồng ý đề xuất của TP Cẩm Phả điều chỉnh thiết kế, bổ sung công trình thoát nước tại các vị trí: Km46+ 780 (khu vực hộ gia đình nhà ông bà Hương, Sơn); Km51+900 (khu vực làng Cẩm Y, phường Mông Dương); Km51+016 và Km51+087 (khu vực Bãi Bằng, tổ 9, khu 8, phường Mông Dương), Km41+900 (khu vực thôn Đồng Mậu, xã Dương Huy); Km38+428 (khu vực Khe Dè, thôn Tân Hải, xã Dương Huy) để khắc phục ngập lụt khi mưa lớn... Tuy nhiên, việc triển khai các chỉ đạo của lãnh đạo tỉnh vẫn rất chậm.
Chính vì thế, tại buổi tiếp công dân ngày 17/9, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vũ Văn Diện đã phê bình TP Cẩm Phả chậm giải quyết kiến nghị của công dân; đồng thời, yêu cầu TP Cẩm Phả phải khẩn trương khơi thông toàn bộ tuyến mương, phục hồi tuyến mương chân núi và làm cống thoát nước, đấu nối đường dân sinh, khắc phục tình trạng ngập lụt cho nhân dân. Ngay trong chiều 17/9, lãnh đạo TP Cẩm Phả đã đi kiểm tra tại khu vực tổ 9, khu 8, phường Mông Dương. Lãnh đạo thành phố cũng giao UBND phường Mông Dương tiến hành nạo vét toàn bộ tuyến suối thuộc khu vực tổ 9, khu 8, làng Cẩm Y; đồng thời, đề nghị Công ty CP BOT Biên Cương khẩn trương triển khai thi công ngay việc xây dựng hệ thống kè và cống thoát nước theo thiết kế tại một số địa điểm theo kiến nghị của người dân; các phòng, ban chức năng thực hiện kiểm đếm tài sản trên đất của một số hộ dân bị ảnh hưởng và đề xuất phương án xử lý.
Cẩm Nang - Khánh Giang
