Nỗ lực trong quản lý, điều hành, đặc biệt là việc chủ động tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn nên tính tới tháng 5-2014, Cục Hải quan tỉnh đã thu ngân sách đạt 4.819 tỷ đồng, tăng 1.884 tỷ đồng so với cùng kỳ năm 2013.
Năm 2014, để đạt chỉ tiêu Bộ Tài chính giao (18.750 tỷ đồng), trung bình mỗi tháng số thu tại Hải quan tỉnh phải đạt 1.563 tỷ đồng. Thực tế thu ngân sách tại Cục Hải quan tỉnh hiện nay vẫn phụ thuộc chủ yếu từ 2 nguồn: Thu qua cảng biển và qua biên giới đất liền. Số thu NSNN qua khu vực cảng biển chiếm tỷ trọng 96,5% tổng thu toàn Cục, trong đó thu đối với nhóm hàng than XK và xăng dầu NK chiếm tỷ trọng 72% số thu từ cảng biển. Do vậy, sự biến động về số lượng, kim ngạch, thuế suất của các nhóm hàng này đã làm ảnh hưởng lớn đến số thu NSNN. Đến hết quý I-2014, Cục Hải quan tỉnh thu nộp NSNN được 4.819 tỷ đồng, tăng 64% so với cùng kỳ năm 2013, trung bình mỗi tháng số thu đạt 1.606 tỷ đồng.
Với số thu và mức độ tăng thu như nêu trên trong quý I năm 2014, thì tình hình thu hải quan có chiều hướng thuận lợi. Mặc dù, những tháng đầu năm, thu từ than XK chỉ đạt 425 tỷ đồng, giảm khoảng 136 tỷ đồng so với cùng kỳ 2013, chiếm 8,8% số thu của toàn Cục. Nguyên nhân chủ yếu là do thuế suất than so với cùng kỳ năm 2013 không thay đổi (=10%) nhưng số lượng than xuất khẩu đến 31-3-2014 trên địa bàn tỉnh chỉ đạt 2.858 triệu tấn. Cùng với chính sách hạn chế xuất khẩu tài nguyên của Chính phủ thì Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam cũng gặp khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm đối với thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, bên cạnh sự sụt giảm nguồn thu từ hoạt động xuất khẩu than thì số thu hải quan lại được bù đắp bởi thu từ hoạt động XNK xăng dầu. Theo thông tin từ Cục Hải quan tỉnh thì số thu từ xăng dầu nhập khẩu đạt 2.985 tỷ đồng, chiếm 62% tổng thu toàn Cục và tăng trên 1.087 tỷ đồng so với cùng kỳ 2013. Nguyên nhân chủ yếu là do mức thuế suất thuế NK nhóm hàng xăng dầu tăng hơn từ 5-6% so với mức thuế suất cùng kỳ năm 2013 và lượng xăng dầu nhập đạt 453.000 tấn, tăng 87.000 tấn so với cùng thời điểm năm 2013. Ngoài ra, do nhu cầu trong nước tăng, số thu từ hàng chuyển từ kho ngoại quan Vân Phong ra là 390 tỷ đồng. Đây là số thu trước đây doanh nghiệp vận chuyển nội địa và đăng ký tờ khai tại hải quan tỉnh Khánh Hoà.
Bên cạnh đó, số thu hải quan từ các hàng hoá khác tại khu vực cảng biển là 1.226 tỷ đồng, chiếm 25,4% tổng thu toàn Cục. Riêng đối với các mặt hàng ô tô nguyên chiếc, nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi có số thu tăng mạnh. Theo đó, số thu từ việc nhập khẩu nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi đạt 231 tỷ đồng, bằng 125% so với số thu nguyên liệu thức ăn chăn nuôi cả năm 2013. Riêng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi (chủ yếu là ngô hạt, khô dầu đậu tương chỉ chiếm tỷ lệ 2,5%) trong quý I có số lượng 450.205 tấn, tăng 1.203% so với cùng kỳ 2013 (quý I năm 2013 đạt 34.554 tấn) là do tại cảng Cái Lân khá thuận lợi cho việc nhập hàng rời bằng tàu có trọng tải lớn, tận dụng được mặt bằng rộng của cảng, năng lực bốc xếp hàng rời nhanh nên thu hút được nhiều doanh nghiệp chuyển từ cảng Hải Phòng sang làm thủ tục tại Cái Lân (tổng số 46 doanh nghiệp, cùng kỳ năm 2013 là 8 doanh nghiệp). Số thu từ nhập khẩu ô tô nguyên chiếc tại Chi cục Hải quan cảng Cái Lân cũng có sự đột phá, đạt 299 tỷ đồng, bằng 63% so với số thu ô tô nguyên chiếc cả năm 2013. Được biết, do ô tô nguyên chiếc nhập khẩu được hưởng thuế suất giảm từ việc thực hiện lộ trình cắt giảm thuế nhập khẩu từ các nước ASEAN (Biểu thuế ATIGA) giảm từ 60% xuống 50% so với năm 2013; nhu cầu xe có giá trị lớn, xe 16 chỗ ngồi nhập nguyên chiếc từ Nhật Bản tăng (thuế NK giảm 4-5%). Số lượng nhập khẩu quý I-2014 là 505 chiếc, tăng 515% so với cùng kỳ năm 2013 (cùng kỳ năm 2013 là 82 chiếc). Ngoài ra, việc vận chuyển bằng tàu chuyên dụng chở ô tô có chi phí thấp hơn so với vận chuyển bằng container, nên doanh nghiệp chuyển hướng nhập khẩu từ cảng Hải Phòng về cảng Cái Lân.
Phó Cục trưởng Cục Hải quan tỉnh Nguyễn Văn Hường cho biết: Để đạt được kết quả trên, Hải quan tỉnh đã tích cực tham mưu, đề xuất những cơ chế, chính sách mới nhằm tháo gỡ khó khăn và thu hút doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Ví dụ như, thời điểm tháng 3-2013 lượng thiết bị, máy móc nhập khẩu của 2 dự án nhiệt điện Mông Dương 1 và 2 chủ yếu được nhập khẩu tại các cửa khẩu thuộc Cục Hải quan Hải Phòng và Cục Hải quan Hà Nội. Cục Hải quan tỉnh đã có những giải pháp vận động, thuyết phục và hướng dẫn tận tình tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp (hướng dẫn doanh nghiệp xin thành lập địa điểm kiểm tra tại chân công trình để kiểm tra đối với những lô hàng luồng đỏ). Vì vậy DN đã chuyển về làm thủ tục nhập khẩu hàng hoá tại Quảng Ninh, góp phần quan trọng vào số thu ngân sách của tỉnh. (Tổng thu NS năm 2013 từ 2 dự án trên là 1.652 tỷ đồng, quý I năm 2014 là 429 tỷ đồng). Bên cạnh đó, Hải quan tỉnh còn chủ động đề xuất với UBND tỉnh có văn bản báo cáo Bộ Tài chính về việc tháo gỡ vướng mắc về tính thuế xăng dầu nhập khẩu từ kho ngoại quan Vân Phong, về việc triển khai các cơ quan đăng kiểm, kiểm tra chuyên ngành, kiểm dịch tại Quảng Ninh... Theo đó, đến nay đã thu hút được 4 doanh nghiệp NK ôtô và 46 doanh nghiệp NK thức ăn chăn nuôi cùng nhiều doanh nghiệp kinh doanh tạm nhập tái xuất, kho ngoại quan thực phẩm đông lạnh về cảng Cái Lân làm thủ tục.
Lê Hải
