Trong những năm qua, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã có bước phát triển ổn định trên tất cả các lĩnh vực nông - lâm - ngư nghiệp, giá trị sản xuất nông nghiệp liên tục được duy trì 6%/năm. Có được kết quả này phải kể đến những hiệu quả trong hoạt động xúc tiến đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp.
Theo báo cáo của Ban Xúc tiến và Hỗ trợ đầu tư, tính đến cuối năm 2014, trên địa bàn tỉnh có 99 dự án FDI với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 5,1 tỷ USD đến từ 14 quốc gia và vùng lãnh thổ. Mặc dù số doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp còn hạn chế, song các dự án FDI trong lĩnh vực nông nghiệp đều là các dự án có hàm lượng khoa học công nghệ cao đến từ các nước có nền sản xuất nông nghiệp tiên tiến như: Nhật Bản, Israel, Đài Loan… Thực tế, những năm qua cho thấy sự đầu tư tích cực của các doanh nghiệp Nhật Bản vào Quảng Ninh nói chung, vào lĩnh vực nông nghiệp cũng đang trở nên hấp dẫn với nhiều doanh nghiệp Nhật. Tính đến hết tháng 9-2014, trên địa bàn toàn tỉnh, Nhật Bản có 4 dự án FDI với tổng số vốn đầu tư đăng ký 43,015 triệu USD, trong đó có một số dự án trong lĩnh vực nông nghiệp như: Dự án nuôi cấy, sản xuất gia công và kinh doanh ngọc trai, vốn đầu tư 1 triệu USD; Nhà máy chế biến dăm gỗ xuất khẩu vốn đăng ký 4,6 triệu USD. Ông Nguyễn Hữu Giang, Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: Thời gian qua, tỉnh đã có nhiều cuộc xúc tiến đầu tư trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, qua đó, các doanh nghiệp Nhật Bản, Đài Loan và một số quốc gia khác đã tích cực tìm hiểu cơ hội hợp tác đầu tư tại Quảng Ninh. Và thực tế cho thấy, Quảng Ninh đang là một trong những lựa chọn lý tưởng để doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào nông nghiệp do có lợi thế rất lớn về các điều kiện tự nhiên, đất đai cho sản xuất nông nghiệp cộng với cơ chế chính sách thuận lợi.
Là một trong số những đoàn doanh nghiệp nước ngoài đến tìm hiểu cơ hội hợp tác đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp vào Quảng Ninh, đoàn 13 doanh nghiệp Đài Loan đã ký kết với các doanh nghiệp Quảng Ninh 5 biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư từ cuối tháng 12-2014 và đến nay đã có một số biên bản được triển khai thực hiện. Ông Jing Wen De, Tổng Giám đốc Tập đoàn hoa lan quốc tế Thiên Huỳ (Đài Loan) cho biết: Điều kiện về thổ nhưỡng, khí hậu của Quảng Ninh rất thuận lợi cho phát triển cây hoa lan chất lượng cao. Khảo sát thực tế tại Công ty TNHH Long Hải, khu công nghiệp Kim Sơn (Đông Triều) và tổ Hợp tác trồng nấm của xã Quảng La, Công ty CP nấm Thịnh Phát, xã Đồng Lâm (Hoành Bồ), các doanh nghiệp đầu tư về nấm của Đài Loan cũng đánh giá rất cao về lợi thế về nguồn nguyên liệu đầu vào để phát triển lĩnh vực trồng nấm ở Quảng Ninh. Qua khảo sát, Công ty chúng tôi đã hợp tác với Công ty CP Đầu tư xây dựng Việt Long (Công ty Việt Long) để hợp tác sản xuất và đại lý gia công các loại hoa lan tại Quảng Ninh. Theo đó, Công ty Việt Long sẽ chuẩn bị đất, mặt bằng, nhà xưởng, thiết bị và tổ chức sản xuất các loại hoa lan; chuẩn bị các điều kiện cơ sở vật chất thuận lợi để tiếp nhận giống các loại hoa lan do Công ty chúng tôi cung cấp. Ngoài ra, bên cạnh cung cấp các loại giống hoa lan Công ty chúng tôi còn tổ chức tiêu thụ sản phẩm hoa lan do Công ty Việt Long sản xuất. Hiện nay, chúng tôi đã cử chuyên gia đến cơ sở của Công ty Việt Long để chuyển giao quy trình sản xuất các loại hoa lan.
Còn ông Sheng Hsing Li, Tổng Giám đốc Công ty nuôi bào ngư Đài Loan thì cho hay: Sau thời gian đi khảo sát tình hình nuôi trồng hải sản tại huyện Vân Đồn và Công ty TNHH Đỗ Tờ tôi thấy môi trường về phát triển hải sản ở đây là cực kỳ tuyệt vời, đặc biệt là môi trường tự nhiên rất thuận lợi cho nuôi nhuyễn thể, trong đó có bào ngư. Qua làm việc với Công ty TNHH Đỗ Tờ, chúng tôi đã thống nhất ký biên bản ghi nhớ hợp tác sản xuất giống, ươm tạo và nuôi bào ngư thương phẩm tại huyện Vân Đồn. Theo đó, Công ty chúng tôi sẽ chuyển giao quy trình công nghệ sản xuất giống lai tạo giống (giữa bào ngư Đài Loan và bào ngư bản địa); thử nghiệm sản xuất giống và ương nuôi; cung cấp giống bố mẹ bào ngư Đài Loan để phục vụ công tác lai tạo giống; chuyển giao quy trình công nghệ nuôi bào ngư thương phẩm; thử nghiệm phát triển vùng nuôi thương phẩm bào ngư tại Vân Đồn. Với nội dung này, ngay đầu năm 2015 chúng tôi đã cùng nhau thực hiện một số nội dung đã ký kết trong biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư như tiến hành so sánh bào ngư bản địa Vân Đồn và bào ngư Đài Loan để tìm ra công nghệ lai tạo tốt nhất. Trong 6 tháng cuối năm 2015, so sánh sức sinh sản của bào ngư bản địa và bào ngư Đài Loan và thử nghiệm sản xuất giống. Thời kỳ dài từ năm 2016 trở đi sẽ sản xuất giống, lai tạo và ương giống bào ngư và tiến hành nuôi thương phẩm.
Mặc dù thời gian gần đây, thu hút đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển động tích cực song theo đánh giá của ngành chức năng, thu hút đầu tư nước ngoài trong sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh vẫn chiếm vị trí khá “khiêm tốn” so với các lĩnh vực khác bởi một số nút thắt, trong đó phải kể đến việc đầu tư vào nông nghiệp không có lợi nhuận nhanh như các ngành hàng khác, trong khi ngành này hay gặp nhiều rủi ro về thiên tai và những rủi ro về thị trường khiến nhà đầu tư e ngại. Cùng với đó là việc ngành nông nghiệp còn thiếu chiến lược, định hướng dài hạn thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào nông nghiệp, nông thôn; những dự án cụ thể cần ưu tiên đầu tư nhằm thu hút các nhà đầu tư có tiềm năng mạnh về nông nghiệp; hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách đối với các nhà đầu tư nước ngoài trong nông nghiệp chưa rõ ràng và minh bạch...
Theo đánh giá của ngành chức năng, với điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nông, lâm, ngư nghiệp, trong điều kiện sản xuất còn manh mún, việc thu hút các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp có thể xem như cơ hội vàng để thúc đẩy sản xuất phát triển, trong đó cần tập trung khuyến khích thu hút đầu tư vào lĩnh vực chuyển giao công nghệ, chế biến để nâng cao giá trị sản phẩm. Ưu tiên những doanh nghiệp có công nghệ cao để tạo ra những sản phẩm có lợi thế cạnh tranh lớn trên thị trường… Bên cạnh đó tỉnh cần quan tâm dành quỹ đất sản xuất nông nghiệp ổn định để các doanh nghiệp đầu tư dài lâu.
Với cơ chế chính sách đầu tư thuận lợi, khuyến khích và thúc đẩy đầu tư nhiều hơn nữa thì chắc chắn Quảng Ninh sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư nước ngoài đến với nông nghiệp.
Hữu Việt
