Nghiên cứu, sản xuất và quản lý chất lượng giống thủy sản là một trong những giải pháp mà ngành Nông nghiệp đang hướng đến, nhằm phục vụ mục tiêu gia tăng giá trị và tính bền vững của ngành thủy sản. Phóng viên Trung tâm Truyền thông tỉnh đã có cuộc trao đổi với đồng chí Nguyễn Văn Công, Giám đốc Sở NN&PTNT (ảnh) về nội dung này.
- Đồng chí cho biết, việc cung ứng giống thủy sản trên địa bàn tỉnh hiện nay như thế nào?
+ Con giống trong nuôi trồng thủy sản có vị trí, vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả kinh tế, năng suất, chất lượng sản phẩm thủy sản nuôi trồng. Hằng năm nhu cầu giống thủy sản trên địa bàn tỉnh khoảng trên 5 tỷ con các loại; trong đó tập trung lớn là giống nhuyễn thể, khoảng 2,5 tỷ con, tôm thẻ chân trắng trên 1,5 tỷ con… Hiện trên địa bàn tỉnh có 18 cơ sở sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản; trong đó có 4 cơ sở chủ yếu sản xuất ương dưỡng giống nước ngọt, 14 cơ sở chủ yếu sản xuất, ương dưỡng giống mặn lợ. Năm 2020 sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản tại chỗ được 1,3 tỷ con giống các loại. Giống thủy sản mặn lợ như tôm, nhuyễn thể, giống cá biển... đáp ứng trên 30% nhu cầu cho người nuôi trồng thủy sản trong tỉnh; thủy sản giống nước ngọt như các loài cá truyền thống trắm, chép, mè, trôi…, đáp ứng được khoảng trên 95% nhu cầu giống thả nuôi.
Để hướng tới chủ động về số lượng, quản lý chặt chẽ về chất lượng con giống, tỉnh đã quan tâm đầu tư, thu hút đầu tư trong sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản. Nổi bật như thu hút Dự án sản xuất tôm giống và nuôi tôm thương phẩm siêu thâm canh công nghệ cao trong nhà kính tại huyện Đầm Hà, do Công ty CP Thủy sản Việt - Úc làm chủ đầu tư, quy mô sản xuất tôm giống 8 tỷ con/năm. Đồng thời, hoàn thành đầu tư xây dựng vùng hạ tầng vùng sản xuất giống nhuyễn thể tập trung tại huyện Vân Đồn, công suất 1,5 tỷ con giống/năm. Ngoài ra ngành Nông nghiệp tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với các tỉnh cung ứng con giống thủy sản cho Quảng Ninh trong việc giám sát, quản lý chất lượng giống từ khâu sản xuất đến lưu thông thị trường; cung cấp thông tin các cơ sở đủ điều kiện sản xuất giống để người dân biết, lựa chọn con giống đảm bảo chất lượng.
- Cùng với những thuận lợi, có thể thấy còn những vướng mắc trong vấn đề sản xuất, quản lý chất lượng giống thủy sản trên địa bàn tỉnh. Đồng chí có thể cho biết những nguyên nhân chính nào dẫn đến tình trạng này?
+ Phải khẳng định, những năm qua tỉnh đã tạo điều kiện rất tốt để thu hút các nhà đầu tư xây dựng cơ sở sản xuất, kinh doanh con giống, nuôi trồng thủy sản với quy mô lớn mang tính chiến lược, bền vững. Quảng Ninh cũng có tiềm năng rất lớn về nuôi trồng thủy sản với diện tích khoảng 21.300ha, nhiều đối tượng nuôi có giá trị kinh tế cao, đem lại giá trị xuất khẩu lớn cho ngành thủy sản. Các công nghệ nuôi và sản xuất ngày càng hoàn thiện, nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng con giống.
Tuy nhiên, do đặc thù về khí hậu thời tiết có mùa đông lạnh, nên chi phí phục vụ sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản trên địa bàn tỉnh tăng cao, ảnh hưởng đến mùa vụ sản xuất và giảm sức cạnh tranh đối với các cơ sở đặt tại các địa điểm có điều kiện khí hậu thuận lợi ở khu vực miền Trung, miền Nam. Trên địa bàn tỉnh chưa hình thành được cơ sở chuyên sản xuất, ương dưỡng con giống thủy sản bố, mẹ; đặc biệt là nhóm cơ sở sản xuất, ương dưỡng giống nhuyễn thể bố, mẹ sinh trưởng nhanh, không cận huyết… để cung cấp cho sản xuất phục vụ nghề nuôi thương phẩm. Việc người dân chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của việc sử dụng con giống có nguồn gốc rõ ràng, chất lượng tốt, nên còn tình trạng sử dụng con giống giá rẻ, trôi nổi; việc kiểm soát con giống từ tỉnh ngoài vào Quảng Ninh còn hạn chế, nên tình trạng con giống kém chất lượng còn đưa vào sản xuất.
- Với mục tiêu phát triển ngành thủy sản tăng trưởng về cả số lượng và chất lượng, ngành Nông nghiệp tỉnh sẽ trọng tâm những giải pháp nào thời gian tới, thưa đồng chí?
+ Trước hết, ngành Nông nghiệp sẽ tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, hướng dẫn cho các tổ chức, cá nhân sản xuất ương dưỡng, sử dụng con giống thủy sản theo đúng quy định hiện hành; thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật, nhằm ngăn chặn có hiệu quả việc mua, bán sử dụng con giống không có nguồn gốc rõ ràng đặc biệt là giống đưa từ tỉnh ngoài vào Quảng Ninh.
Về lâu dài, Sở NN&PTNT tiếp tục tham mưu tỉnh quy hoạch, tạo quỹ đất, mặt nước ổn định để thu hút doanh nghiệp, người dân đầu tư sản xuất con giống thủy sản trên địa bàn, hoặc xây dựng các cơ sở ương dưỡng giống theo chuỗi liên kết, đảm bảo con giống rõ nguồn gốc, thích nghi được với điều kiện môi trường nuôi. Đồng thời, tiếp tục đặt hàng, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, hoàn thiện quy trình sản xuất con giống, thương mại hoá đưa ra sản xuất các đối tượng giống thuỷ sản chủ lực, đặc sản trên địa bàn tỉnh, như tôm, cá biển, ngán, sá sùng, ghẹ, cua, rươi, cà ra…
Sở NN&PTNT sẽ thực hiện tiếp nhận các quy trình, công nghệ sản xuất giống được các cơ quan nghiên cứu và triển khai có hiệu quả; phát triển đàn giống bố mẹ trên cơ sở công tác chọn giống, hình thành các cơ sở sản xuất giống bố mẹ các đối tượng nuôi, nhất là các đối tượng nhuyễn thể (hàu, ngao…) cung ứng cho các cơ sở sản xuất con giống, tránh hiện tượng lại giống.
- Xin cảm ơn đồng chí!
Nguyễn Thanh (Thực hiện)
