Phải khẳng định rằng, thời gian qua, các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong Cụm công nghiệp (CCN) đã đóng góp không nhỏ vào việc phát triển kinh tế của địa phương. Tuy nhiên, để tạo được lực hút các doanh nghiệp đầu tư sản xuất kinh doanh vào các CCN cần có những giải pháp hiệu quả hơn.
Tín hiệu đáng mừng
Trước hết phải kể đến đó là CCN Kim Sen (Đông Triều), đây là CCN có diện tích được lấp đầy gần 100% bởi các dự án sản xuất kinh doanh. CCN Kim Sen được thành lập theo Quyết định số 1393/QĐ-UBND ngày 31-5-2013 tại xã Kim Sơn, huyện Đông Triều với diện tích trên 700.000m2. Để thu hút các doanh nghiệp vào hoạt động tại CCN, huyện Đông Triều đã đưa ra nhiều cơ chế tạo điều kiện về hành lang pháp lý. Cùng với đó, huyện đã triển khai đầu tư hoàn thiện cơ sở hạ tầng như: Đường gom QL18A trước CCN Kim Sen; hệ thống thoát nước; mương thoát nước, vỉa hè, cây xanh, đèn trang trí trước CCN... Huyện cũng chủ động giải quyết những khó khăn, vướng mắc kịp thời cho doanh nghiệp trong quá trình doanh nghiệp thực hiện dự án đầu tư cũng như sản xuất kinh doanh. Đối với các doanh nghiệp đã được thuê đất tại các CCN nhưng đầu tư dự án chậm vì nguyên nhân khách quan phải được UBND tỉnh xem xét phê duyệt cho phép kéo dài thời gian đầu tư của dự án. Nếu các dự án quá thời hạn đầu tư hoặc thuê đất không đầu tư, UBND huyện kiên quyết đề nghị UBND tỉnh thu hồi đất đã thuê. Hiện nay, CCN Kim Sen đi vào hoạt động đã có hiệu quả cao, thu hút 19 dự án đầu tư sản xuất kinh doanh trong CCN, trong đó có 14 dự án sản xuất kinh doanh các mặt hàng gốm sứ mỹ nghệ, cơ khí, đồ gỗ xuất khẩu... và 5 dự án đầu tư xây dựng bến bãi bốc xếp hàng hoá. Hầu hết các dự án đầu tư sản xuất kinh doanh trong CCN đều hoạt động hiệu quả, đóng góp không nhỏ đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nói chung, cũng như địa phương nói riêng.
Hay như CCN Nam Sơn (Ba Chẽ), huyện xác định CCN Nam Sơn là dự án trọng điểm, góp phần thu hút đầu tư, phát triển kinh tế trên địa bàn, do vậy đã tập trung chỉ đạo quyết liệt các hạng mục, dự án phục vụ cụm công nghiệp, tiến hành hoàn thiện các thủ tục cần thiết để thành lập cụm công nghiệp để thúc đẩy việc phát triển CN-TTCN. Do đó, huyện đã dành nguồn vốn không nhỏ để đầu tư một số cơ sở hạ tầng như: Các tuyến đường Nam Hả - Cái Gian - Cửa Cái; tỉnh lộ 329; tuyến đường điện 35kV Mông Dương - Ba Chẽ; cảng thuỷ nội địa Nam Sơn giai đoạn I... Song song với đó, huyện đang triển khai các chính sách ưu tiên về giao đất cho doanh nghiệp. Để tạo thêm sức hút đầu tư, các doanh nghiệp sẽ được huyện phối hợp giải phóng mặt bằng một cách nhanh nhất, thuận lợi, để có thể đầu tư xây dựng và đi vào hoạt động ngay. Ngoài ra huyện cũng đã chủ động tạo quỹ đất sạch với diện tích trên 300ha để phục vụ thu hút đầu tư. Mới đây, Công ty CP gỗ Thanh Lâm đã được UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận đầu tư tại CCN với số vốn trên 160 tỷ đồng.
Vẫn là bài toán về cơ sở hạ tầng
Theo Quy hoạch phát triển CCN tỉnh đến năm 2020 đã được phê duyệt, toàn tỉnh sẽ có 44 CCN với tổng diện tích đất là 1.564,35ha. Đóng góp của các doanh nghiệp hoạt động trong CCN là rất lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh nói chung, cũng như từng địa phương nói riêng. Tuy nhiên, các doanh nghiệp sản xuất trong CCN hiện nay đang gặp không ít khó khăn bởi chủ yếu là quy mô nhỏ, công nghệ và thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu, những sản phẩm sản xuất chủ yếu dưới dạng thô, đơn giản, chưa có sức cạnh tranh trên thị trường, thiếu nguồn nhân công lao động, việc tuyển dụng lao động có tay nghề cao không dễ dàng. Các CCN của các địa phương đã và đang tìm nhiều giải pháp để thu hút doanh nghiệp vào đầu tư, nhưng thu hút xong lại thiếu sự kết nối giữa chính các doanh nghiệp trong cụm với nhau, vì vậy sự hỗ trợ giữa các doanh nghiệp chưa được phát huy, chưa tạo được mối liên kết cả trong sản xuất, tiêu thụ sản phẩm.
Còn một khó khăn khác mà hầu hết các doanh nghiệp khi hoạt động sản xuất trong các CCN đều gặp phải đó là cơ sở hạ tầng của các CCN chưa đồng bộ. Đây cũng là trở ngại lớn nhất của các doanh nghiệp hiện nay khiến họ chưa mặn mà đầu tư sản xuất kinh doanh tại các CCN. Dù có những CCN tỷ lệ lấp đầy đã đạt gần 100% nhưng thực tế những điều kiện đi kèm như điện, nước, hạ tầng giao thông nội bộ, giao thông kết nối lại không đồng bộ. Đơn cử như CCN Kim Sen, mặc dù cơ sở hạ tầng của CCN đã được đầu tư xây dựng song ngay cả 4 tiêu chí cứng là đường giao thông, điện, nước sinh hoạt và công trình xử lý nước thải vẫn còn rất thiếu thốn, khó khăn. Trao đổi chúng tôi về vấn đề này, ông Nguyễn Ngọc Dư, cán bộ phòng Kinh tế - Hạ tầng, huyện Đông Triều cho biết: Hệ thống điện hiện nay tại CCN chưa đồng bộ, chưa có trạm biến áp chung, không đáp ứng yêu cầu sản xuất, tình trạng mất điện, thiếu điện diễn ra thường xuyên gây thiệt hại rất lớn cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, hệ thống cấp nước trong CCN cũng chưa đủ, các doanh nghiệp chủ yếu phải sử dụng nước giếng khoan. Đó là chưa kể ngoài các trục đường chính, hầu hết các tuyến đường đều là đường cấp phối.
Để tạo được lực hút các doanh nghiệp đầu tư sản xuất kinh doanh vào các CCN, trên cơ sở thực tế hiện nay, bên cạnh việc tháo gỡ kịp thời những khó khăn thì rất cần có một chiến lược dài hơi để tăng cường thu hút và nâng cao hiệu quả đầu tư từ các tập đoàn, doanh nghiệp kinh doanh hạ tầng lớn, có tiềm lực đầu tư vào các cụm công nghiệp.
Cao Quỳnh
