Tại phiên họp thường kỳ tháng 11 mới diễn ra vào ngày 29-11 vừa qua, số liệu ước thực hiện thu ngân sách nhà nước của tỉnh năm 2013 đã được công bố. Mặc dù không đạt kỳ vọng như dự toán Bộ Tài chính giao, tuy nhiên, số thu này vẫn tăng 4% so với cùng kỳ. Đây là kết quả đạt được không hề dễ dàng. Bởi, theo nhìn nhận của các chuyên gia kinh tế, những khó khăn của nền kinh tế năm 2013 vẫn còn rất nặng nề. Ở một tỉnh, tỷ trọng nguồn thu ngân sách từ doanh nghiệp lớn như Quảng Ninh, khó lại càng khó hơn...
Cái khó....
Theo dõi tình hình thu ngân sách năm 2013 cho thấy, ngay từ đầu năm tỉnh đã có những dự báo rất chuẩn xác về những khó khăn sẽ ảnh hưởng tới số thu của cả năm. Đặc biệt là những khó khăn sẽ có ảnh hưởng lớn tới số thu ngân sách. Cụ thể, một số yếu tố cơ bản làm giảm nguồn thu nội địa năm nay là do: Hoạt động tạm nhập tái xuất tại khu vực cửa khẩu Móng Cái giảm mạnh (khoảng 70% lượng hàng trung chuyển); hoạt động doanh nghiệp sản xuất trì trệ (đến nay chỉ có 35% doanh nghiệp hoạt động sản xuất kinh doanh có lợi nhuận phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, 65% không có lợi nhuận. Để hỗ trợ doanh nghiệp, tỉnh đã chỉ đạo các ngành chức năng thực hiện các chính sách điều chỉnh, miễn, giảm, giãn thuế suất và mức thu nhập tính thuế dẫn đến nguồn thu ngân sách sụt giảm. Ngoài ra, phương pháp giao dự toán của Bộ Tài chính năm nay thực hiện trên cơ sở dựa vào số ước thực hiện để nhân với tỷ lệ tăng trưởng dự báo hàng năm từ 17-20% trở lên. Tuy nhiên, phương pháp tính này trong bối cảnh kinh tế suy thoái không phù hợp với địa phương, rất khó khăn để tỉnh hoàn thành theo dự toán.
Đáng chú ý, số thu từ ngành Than hiện nay đang chiếm tỷ trọng 58% trong thu nội địa của tỉnh, nhưng trong năm 2013, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế toàn cầu, các doanh nghiệp gặp rất nhiều khó khăn, ngành Than buộc phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất xuống 39 triệu tấn, dẫn đến lượng tồn kho của toàn Tập đoàn lên tới trên 8 triệu tấn trong quý III. Trong khi Trung ương giao dự toán cho tỉnh đã tính số theo kế hoạch của Tập đoàn và không điều chỉnh giảm cho tỉnh. Khó khăn hơn nữa khi việc điều chỉnh giá bán than cho điện của Nhà nước không đúng lộ trình và phương án Trung ương giao dự toán ngân sách cho tỉnh. Trong khi đó, các nhiệm vụ chi của tỉnh trong năm 2013 lại rất lớn, tập trung vào các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trọng điểm.
...Không “bó” cái khôn
Để đảm bảo nguồn lực thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của tỉnh năm 2013, đặc biệt từ nửa cuối năm 2013, tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt các cấp, các ngành, các địa phương tăng cường rà soát các khoản thu; phân tích, làm rõ nguyên nhân và triển khai các giải pháp khắc phục. Kịp thời nắm bắt tình hình để có hướng điều chỉnh, nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động thu ngân sách, đặc biệt là nguồn thu nội địa. Song song với đó, tiếp tục rà soát, đình hoãn, giãn, cắt giảm các dự án chưa cấp bách để giảm áp lực về đầu tư từ ngân sách nhà nước và tập trung nguồn lực cho đầu tư các dự án, công trình quan trọng.
Đáng chú ý trong 2 quý cuối năm 2013, đối với hoạt động doanh nghiệp, theo sự chỉ đạo chung của tỉnh, các cấp, ngành đã tăng cường nắm bắt tình hình, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển. Tỉnh Quảng Ninh cũng đã phối hợp chặt chẽ với ngành Than trong việc báo cáo đề xuất với Chính phủ điều chỉnh tăng giá bán than và các cơ chế, chính sách liên quan tới ngành Than (Chính phủ đã điều chỉnh thuế xuất khẩu than giảm từ 13% xuống còn 10% và điều chỉnh giá bán than nội địa theo giá thị trường). Sự vào cuộc này được coi là “cởi nút thắt” quan trọng cho hoạt động thu ngân sách.
Với những giải pháp hiệu quả trong hoạt động điều hành ngân sách, ước tính tổng thu NSNN tính đến hết năm nay thực hiện 31.240 tỷ đồng, bằng 92% dự toán, tăng 4% so với cùng kỳ. Trong đó: Thuế XNK ước thực hiện 17.550 tỷ đồng, đạt 93% so với dự toán và tăng 7% so với cùng kỳ; thu nội địa (cân đối NSĐP) ước thực hiện 13.435 tỷ đồng, đạt 91% dự toán, bằng 100% so với cùng kỳ. Qua số liệu tổng hợp của tỉnh đến thời điểm này, Quảng Ninh vẫn là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về hoạt động thu ngân sách, giữ vững vị trí “Top 5” số tổng thu và đứng thứ 6 trong cả nước về thu nội địa.
Hồng Nhung
