Theo số liệu tổng hợp của Sở Kế hoạch và Đầu tư, tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển năm 2014 của toàn tỉnh là trên 15.000 tỷ đồng, trong đó: Nhu cầu vốn cho các dự án do Trung ương phân bổ trên 4.336 tỷ đồng; ngân sách tỉnh trên 8.775 tỷ đồng; ngân sách huyện gần 2.000 tỷ đồng. Trong bối cảnh nhu cầu đầu tư vẫn rất lớn nhưng đến thời điểm hiện nay dự kiến tổng kế hoạch vốn chi đầu tư phát triển của tỉnh cho năm 2014 sẽ chỉ được trên 3.338 tỷ đồng.
Dồn lực cho những công trình động lực
Đồng chí Trần Đức Lâm, Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư cho biết: Trong tổng nguồn vốn trên 4.686 tỷ đồng dành chi cho đầu tư phát triển năm 2013, tỉnh đã đặc biệt ưu tiên, dồn lực và huy động các nguồn ngoại lực để sớm hoàn thiện hệ thống cơ sở hạ tầng, nhất là các công trình hạ tầng giao thông động lực như đưa điện lưới ra huyện đảo Cô Tô, xây dựng Bảo tàng - Thư viện tỉnh, nâng cấp, mở rộng QL18A đoạn Hạ Long - Uông Bí, khởi công xây dựng đường nối TP Hạ Long với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng; đường cao tốc Hạ Long - Móng Cái, sân bay Vân Đồn... Đặc biệt trong điều kiện vốn đầu tư từ ngân sách tập trung gặp nhiều khó khăn nhưng mặt bằng chi cho các nội dung ưu tiên vẫn được đảm bảo, tỉnh đã tiết kiệm chi thường xuyên để bổ sung 510,056 tỷ đồng cho chi đầu tư phát triển. Tính đến nay, kế hoạch năm 2013 đã bố trí cho nhóm công trình quan trọng là 986,056 tỷ đồng (chưa bao gồm vốn ứng trước 280 tỷ đồng). Trong kế hoạch vốn đầu tư phát triển của năm 2014, tỉnh sẽ vẫn tiếp tục ưu tiên nguồn lực để hoàn thành các công trình trọng điểm, động lực theo Nghị quyết số 30/NQ-HĐND của HĐND tỉnh, trong đó trọng tâm là khởi công dự án đường nối TP Hạ Long với cầu Bạch Đằng.
Trong những năm qua do sự mất cân đối về nhu cầu và khả năng đầu tư, do thực hiện quá nhiều các chương trình mục tiêu từ phía Trung ương cũng như của tỉnh đã làm giảm nguồn lực và thiếu sự tập trung cho các công trình quan trọng ưu tiên đầu tư phát triển. Bên cạnh đó, tỷ lệ hỗ trợ của các dự án chương trình mục tiêu từ Trung ương bố trí cho tỉnh thấp, phần đối ứng của tỉnh cao nên nguồn lực tập trung giảm mạnh. Chính vì vậy, để tiếp tục có nguồn lực cho đầu tư phát triển, thực hiện các dự án, công trình mang tính động lực, trong thời gian qua các địa phương đã kiên quyết thực hiện việc rà soát, đình, hoãn, giãn tiến độ đối với các dự án chưa thực sự cần thiết, cấp bách, tỉnh tiếp tục thực hiện phân cấp thẩm quyền phê duyệt, quyết định đầu tư cho các địa phương. Kết quả là qua kiểm tra của cơ quan chuyên môn thì số dự án khởi công mới trên địa bàn toàn tỉnh đã giảm rõ rệt, đối với cấp tỉnh chỉ khởi công các công trình thực sự quan trọng, cấp thiết, các huyện, thị xã, thành phố chủ yếu tập trung vào nhóm các công trình để hoàn thành tiêu chí nông thôn mới. Nhất là trong phê duyệt dự án đầu tư đã được kiểm soát ngày càng chặt chẽ, UBND tỉnh đã có nhiều chỉ đạo yêu cầu dừng quyết định đầu tư dự án, khởi công công trình mới, trường hợp đặc biệt phải được sự đồng ý (bằng văn bản) của Chủ tịch UBND. Đồng thời xem xét, chỉ đạo các ngành chức năng và UBND các huyện, thị xã, thành phố hoàn tất quy trình để dừng, đình hoãn hoặc cắt giảm quy mô đối với 74 dự án, công trình.
Giải pháp số 1 là tiết kiệm và huy động ngoại lực
Theo đánh giá của Sở Kế hoạch và Đầu tư, so với năm 2013 các nguồn vốn của kế hoạch năm 2014 đều giảm, nhiều nhiệm vụ chi của ngân sách tỉnh chưa có vốn để cân đối, trong đó: Nguồn Trung ương hỗ trợ có mục tiêu giảm 53,794 tỷ đồng, nguồn thu cấp quyền sử dụng đất giảm 150 tỷ đồng. Trong bối cảnh đã được dự báo là tình hình kinh tế thế giới và trong nước năm 2014 việc huy động các nguồn vốn trong năm sẽ gặp nhiều khó khăn, do đó việc tiết kiệm các khoản chi thường xuyên để bổ sung vốn đầu tư xây dựng cơ bản vẫn đang là giải pháp số 1 mà các cơ quan chuyên môn đã tham mưu, đề xuất với UBND tỉnh. Cùng với đó là phối hợp với các Bộ, ngành Trung ương để hoàn trả cho tỉnh số tiền đã ứng trước trong thực hiện nâng cấp QL18C, GPMB dự án nâng cấp, mở rộng QL18A đoạn Uông Bí - Hạ Long (1.550 tỷ đồng), để bố trí vốn cho các dự án động lực của tỉnh và thanh toán nợ đọng XDCB đối với các dự án tỉnh chuyển về cho địa phương.
Hiện nay, khi đầu tư từ ngân sách còn nhiều khó khăn thì việc triển khai huy động vốn vay nợ các công trình, từ nguồn phát hành trái phiếu để thực hiện một số dự án quan trọng và xây dựng cơ chế chính sách để tạo thêm nguồn lực, đa dạng hoá các hình thức đầu tư, đảm bảo đầu tư toàn xã hội tăng cần tập trung thực hiện ngay. Cùng với đó tiếp tục rà soát, sửa đổi các chính sách liên quan đến môi trường đầu tư để tháo gỡ khó khăn, thu hút vốn đầu tư ngoài ngân sách, tạo điều kiện thuận lợi thúc đẩy sản xuất kinh doanh, khuyến khích sản xuất đối với các lĩnh vực, sản phẩm có lợi thế của tỉnh, như: Khoáng sản, xi măng, gốm xây dựng... Đồng chí Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư cho rằng: Để huy động được nguồn lực đầu tư ngoài ngân sách cần đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các quy hoạch, đồng thời tiếp tục triển khai các dự án đầu tư theo quy hoạch. Song cùng với đó là phải thực hiện có hiệu quả các dự án thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ, sử dụng có hiệu quả vốn đầu tư từ Quỹ khoa học công nghệ để khuyến khích thu hút nguồn lực đầu tư tăng cường tiềm lực khoa học, nâng cao giá trị sản phẩm hàng hoá. Xây dựng chính quyền điện tử gắn với hình thành, đưa vào hoạt động Trung tâm hành chính công của tỉnh và một số địa phương nhằm cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, thu hút các nguồn đầu tư. Trong thực hiện công tác đầu tư xây dựng cơ bản các địa phương, các chủ đầu tư cần tiếp tục tăng cường kiểm tra, rà soát đôn đốc công tác quyết toán dự án hoàn thành để kịp thời chấn chỉnh tình trạng vi phạm thời gian lập báo cáo quyết toán, thẩm định, phê duyệt quyết toán vốn đầu tư dự án hoàn thành.
Tái đầu tư công, nâng cao hiệu quả đầu tư từ ngân sách nhà nước là nhiệm vụ mà các địa phương trong toàn quốc đều đang tập trung thực hiện. Với Quảng Ninh việc chủ động dành nguồn lực tập trung cho những công trình động lực tạo sự lan toả thu hút các nguồn lực ngoài ngân sách đầu tư vào địa bàn là giải pháp quan trọng nhất để đạt được mục tiêu tái đầu tư công.
Ngọc Lan
