Chủ động triển khai chương trình “Mỗi xã, phường một sản phẩm” (OCOP) từ khá sớm, Đông Triều đến nay đã có hàng chục sản phẩm đăng ký tham gia. Doanh nghiệp hồ hởi, người dân phấn khích bởi chương trình sẽ góp phần nâng tầm thương hiệu những sản phẩm đã, đang và sẽ được xây dựng trên cơ sở tiềm năng, thế mạnh của địa phương, mang lại lợi ích thiết thực là nâng cao thu nhập cho bà con.
Đi bằng “hai chân”
Hiện Đông Triều có 2 dòng sản phẩm (có sẵn và mới xây dựng) đã đăng ký thực hiện theo chương trình OCOP của địa phương. Một là dòng sản phẩm về nông nghiệp như: Gạo nếp cái hoa vàng, na dai, sữa tươi, rượu và thứ hai là gốm sứ Đông Triều. Các sản phẩm này được sản xuất tại nhiều xã trên địa bàn. Cụ thể: Gạo nếp cái hoa vàng, hiện chủ yếu ở các xã Yên Đức, Yên Thọ, Hồng Phong, Hưng Đạo, Nguyễn Huệ…; na dai Đông Triều được trồng nhiều tại các xã Việt Dân, An Sinh, Bình Khê…; rượu Đông Triều với sản phẩm rượu nếp, rượu gạo tẻ được nấu ở xã Yên Đức và tại thôn Đông Mai, xã Nguyễn Huệ; sữa Đông Triều tại 2 xã Bình Khê và An Sinh; gốm sứ có tới 45 hộ gia đình và gần chục doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, trên địa bàn các xã Vĩnh Hồng, Đức Chính, Bình Dương và Yên Thọ...
Anh Trần Văn Lập, Phó Phòng Kinh tế - Hạ tầng, Tổ trưởng Tổ Xây dựng nông thôn mới, Phó trưởng Ban Thường trực Ban Điều hành chương trình OCOP của huyện, cho biết: “Những sản phẩm như gạo nếp cái hoa vàng, sữa, rượu, gốm sứ… là những sản phẩm mà người dân, doanh nghiệp tại các xã, thị trấn trên địa bàn đang sản xuất thường xuyên. Vì vậy, tham gia chương trình OCOP, các đơn vị sẽ chỉ “tái cấu trúc” lại, nghĩa là kế thừa những sản phẩm có sẵn để hoàn chỉnh về mẫu mã, số lượng, thẩm định về chất lượng…”.
Bên cạnh đó, huyện cũng đang xây dựng những sản phẩm mới theo chương trình OCOP như: Trà Phật hoàng, nước khoáng Hồ Thiên, kẹo ba kích, trà nhúng linh chi, hà thủ ô… đều có tính chất bồi bổ. Các sản phẩm này sẽ khai thác nguồn nguyên liệu tại chỗ bằng cách quy hoạch vùng sản xuất tại địa phương, tập trung nhất là tại xã Tràng Lương. Đơn vị xây dựng những sản phẩm này là HTX Dược liệu xanh Đông Triều, liên kết với Công ty TNHH MTV Dược khoa (Trường Đại học Dược Hà Nội).
Theo đó, quy mô của dự án là vườn giống gốc và vườn ươm có diện tích 1ha, khu nhà xưởng và điều hành khoảng 1ha, tổng diện tích trồng dược liệu tại trang trại của HTX và tại các hộ gia đình tham gia dự án là 200ha, có khả năng sản xuất 250 tấn dược liệu/ năm. HTX đóng vai trò nhà trung tâm sản xuất giống, trồng tại trang trại trung tâm, thu mua, sơ chế, chế biến và tiêu thụ sản phẩm; hộ xã viên đầu tư đất trồng, phân bón và nhân công... Sản phẩm bao gồm dược liệu đóng gói (tươi, khô, thuốc phiến), cao, rượu thuốc, trà túi lọc, nước giải khát. Hiện các sản phẩm này mới đang trong quá trình xây dựng dự án.
Theo anh Lập thì Đông Triều có rất nhiều sản phẩm đặc trưng, tuy nhiên trong năm nay sẽ chỉ giới hạn ở các sản phẩm kể trên tham gia chương trình OCOP. Đây là các sản phẩm truyền thống, mang tính ổn định, thể hiện đặc trưng của địa phương, có khả năng phát triển lâu dài với định hướng phát triển trở thành sản phẩm hàng hoá. Đến nay, các dòng sản phẩm này đang được lập dự án đầu tư.
Lợi ích nhân ba
Chương trình OCOP của huyện xuyên suốt cả 3 giai đoạn: Đầu tư sản xuất; thu hoạch, bảo quản, chế biến; xúc tiến thương mại và đều có cơ chế hỗ trợ nhất định khi triển khai xây dựng dự án. Chính vì vậy, các doanh nghiệp có sự hưởng ứng rất cao, bà con cũng rất đồng tình hưởng ứng. “Chương trình xác định hỗ trợ người dân là chính, với cơ sở hạ tầng như điện có khi mức hỗ trợ lên tới 70%, hay có thể hỗ trợ tới 100% về dây chuyền khử độc tố trong rượu khi nấu theo phương pháp thủ công. Với doanh nghiệp là hỗ trợ xúc tiến thương mại, hỗ trợ thị trường nhằm tăng về năng suất, chất lượng sản phẩm. Với người tiêu dùng cũng có lợi về sức khoẻ khi được tiêu thụ những sản phẩm đã được cơ quan chức năng kiểm chứng, thẩm định đảm bảo về chất lượng. Với mỗi sản phẩm sẽ có cách làm khác nhau, nhưng điểm chung nhất, cao nhất là đều nhằm nâng cao thu nhập cho người dân” - Anh Lập khẳng định.
Không chỉ nông dân, các doanh nghiệp cũng bày tỏ sự phấn khởi khi được đăng ký tham gia chương trình OCOP. Anh Đinh Khắc Hồng, Giám đốc Công ty CP Sữa Đông Triều cho biết: “Tham gia chương trình, sản phẩm của chúng tôi sẽ được sự quảng bá rộng hơn, nhiều người biết đến hơn. Chương trình sẽ giúp cho các doanh nghiệp nhỏ như chúng tôi về cách thức hoạt động, phát triển ý tưởng sản xuất, kinh doanh. Hiện Công ty đã sản xuất sữa và có thị trường nhất định, giờ mới bắt tay vào làm chương trình OCOP, nhưng tin sẽ có hiệu quả. Chúng tôi hy vọng sẽ được đưa hàng vào trong các gian hàng OCOP của tỉnh, được hỗ trợ về vốn để phát triển sản xuất tốt hơn, được tư vấn và hỗ trợ về KHCN, hoàn thiện những gì chưa đạt tiêu chuẩn...”.
Tuy vậy, chia sẻ về những khó khăn của doanh nghiệp hiện nay, anh Hồng cũng thẳng thắn: “Khó nhất với doanh nghiệp nhỏ chúng tôi là phát triển thị trường. Sữa Đông Triều là sản phẩm mới, trong khi trên thị trường đã có những sản phẩm sữa có thương hiệu chiếm lĩnh. Trên địa bàn xã Bình Khê nơi doanh nghiệp đứng chân, trung bình chỉ có khoảng 400 con bò thường xuyên cho sữa, mặc dù “cầu” vượt “cung”, bà con đã được đảm bảo về kỹ thuật, nhưng vì giá bò sữa giống rất cao, thiếu vốn, nên cũng chưa thể đầu tư mở rộng chăn nuôi…”.
Để chương trình OCOP triển khai trên địa bàn huyện có hiệu quả, đúng lộ trình, thì những khó khăn mà doanh nghiệp chia sẻ ở trên rất cần được quan tâm tháo gỡ, hỗ trợ.
Phan Hằng
