Theo Đề án di dân tổng thể ra khỏi vùng sạt lở, ngập lụt nguy hiểm và quy hoạch bố trí dân cư phòng tránh thiên tai trên địa bàn tỉnh, giai đoạn 2016-2020 và định hướng đến năm 2025, sau khi điều chỉnh, tổng nhu cầu di dân trên địa bàn tỉnh là 590 hộ, gồm: 363 hộ trong khu vực chân bãi thải và khai trường khai thác than và 227 hộ trong khu vực sạt lở ngập lụt nguy hiểm khác. Tính đến thời điểm này, các địa phương đã thực hiện được trên 70% tiến độ Đề án.
[links()]
Dự kiến, Đề án sẽ về đích năm 2018, sớm trước 2 năm so với kế hoạch đặt ra. Đây có thể nói là nỗ lực, cố gắng lớn của cả hệ thống chính trị nhằm thực hiện mục tiêu đảm bảo an toàn về tính mạng, tài sản cho người dân vùng sạt lở, ngập lụt nguy hiểm. Đặc biệt, trong điều kiện tỉnh Quảng Ninh đang được đánh giá là địa phương chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ biến đổi khí hậu, liên tiếp phải chịu các hình thái thời tiết cực đoan, trong đó có mưa lớn kéo dài, gió, bão...
Cụ thể, toàn tỉnh đã di dời được 436 hộ dân (đạt 73% kế hoạch). Đáng chú ý, có 7 địa phương đã hoàn thành việc di dân theo Đề án, là: Hạ Long, Uông Bí, Đông Triều, Hoành Bồ, Đầm Hà, Ba Chẽ, Bình Liêu; 3 địa phương tiếp tục thực hiện trong năm 2018 với tổng số 154 hộ, gồm: Cẩm Phả (88 hộ), Vân Đồn (1 hộ), Tiên Yên (65 hộ); các địa phương còn lại không có hộ dân cần di dời.
| Theo Đề án, tổng kinh phí thực hiện 2.173 tỷ đồng; trong đó, kinh phí Trung ương hỗ trợ 1.566 tỷ đồng (72%), kinh phí từ nguồn ngân sách tỉnh 243 tỷ đồng (11%), kinh phí từ các đơn vị ngành Than 363 tỷ đồng (17%). Tuy nhiên, cơ cấu nguồn vốn Trung ương đã phân bổ cho tỉnh năm 2017 không có nguồn vốn để thực hiện Đề án, do vậy tỉnh Quảng Ninh đã chủ động cân đối nguồn ngân sách để triển khai thực hiện. |
Một số địa phương mặc dù điều kiện kinh tế khó khăn như Ba Chẽ, Bình Liêu,... đã rất tích cực triển khai, tự cân đối nguồn ngân sách địa phương và lồng ghép với các nguồn vốn, chương trình khác của tỉnh (Chương trình 135; Chương trình bố trí, sắp xếp dân cư,...) nhằm hỗ trợ di dời các hộ dân ra khỏi vùng sạt lở, ngập lụt nguy hiểm, đầu tư xây dựng, cải tạo cơ sở hạ tầng kỹ thuật để đảm bảo ổn định đời sống nhân dân.
Để triển khai Đề án hiệu quả, song song với việc di dân, thời gian qua, UBND tỉnh đã yêu cầu các địa phương, đặc biệt là TP Hạ Long, TP Cẩm Phả, rà soát lại quy hoạch thoát nước chung, trọng tâm các vị trí ngập úng, để triển khai lập quy hoạch, dự án xử lý triệt để tình trạng ngập úng, đề xuất xử lý những bất cập theo thực tế. Sở Xây dựng phối hợp với các địa phương rà soát, lập, thẩm định, phê duyệt và triển khai thực hiện các dự án đầu tư, cải tạo hệ thống hạ tầng kỹ thuật thoát nước trên địa bàn các địa phương.
Chủ tịch UBND TP Hạ Long, ông Phạm Hồng Hà, cho biết: Thời gian qua, TP Hạ Long đã thực hiện đầu tư thi công hàng loạt dự án về cải tạo hạ tầng kỹ thuật thoát nước, nhằm giảm thiểu tối đa tình trạng ngập lụt mỗi khi có mưa lên trên địa bàn. Cụ thể, đã thi công các cống thoát nước ngang đường đấu nối với hệ thống thoát nước hai bên đường khu vực dọc QL18 từ ngã ba Cứu Hỏa đến Cột 8; tuyến cống thoát nước khu vực dọc đường Hạ Long phường Bãi Cháy đấu nối với hệ thống thoát nước Công viên Đại dương Hạ Long; thi công trạm bơm cưỡng bức tại hồ điều hòa Yết Kiêu, cầu 2 Cao Xanh và khơi thông các cống thoát từ hồ ra biển xử lý triệt để hiện tượng úng lụt. Cùng với đó, thành phố đã hoàn thành dự án chống ngập lụt QL18 đoạn vào cảng Cái Lân và KCN Cái Lân; xây dựng tuyến mương thoát nước khu 3, phường Hà Trung, hệ thống kè đá và kè bê tông mái taluy, điều chỉnh dòng chảy để hạn chế thấp nhất lượng nước từ trên đồi cao tràn xuống khu vực khu 7B, phường Hồng Hải (khu vực ảnh hưởng của sân golf Ngôi Sao Hạ Long); đang triển khai dự án thoát nước và vệ sinh môi trường TP Hạ Long. Với các dự án này, cơ bản khắc phục tình trạng ngập úng trong mùa mưa bão 2018.
Cũng như TP Hạ Long, các địa phương khác trong tỉnh cũng tích cực triển khai các dự án về hạ tầng nhằm khắc phục việc ngập úng, sạt lở mỗi khi xảy ra mưa bão. Đơn cử như TP Cẩm Phả đã hoàn thành xử lý thoát nước tại một số điểm ngập lụt và một số dự án thoát nước trọng điểm (khu vực Km15, phường Quang Hanh; mương thoát nước khu 6 ra Hang Luồn, phường Quang Hanh; mương thoát nước khu Nam Sơn II, phường Cẩm Sơn; mương thoát nước liên khu 3, 4, 5A, phường Cẩm Thịnh). Phối hợp với Công ty CP BOT Biên Cương xử lý các điểm thoát nước dọc QL18 thuộc dự án Đường cao tốc Hạ Long - Vân Đồn và cải tạo, nâng cấp QL18 đoạn Hạ Long - Mông Dương.
Hay như huyện Hoành Bồ đã hoàn thành 4 tuyến cống thoát nước đảm bảo khắc phục tình trạng ngập úng cục bộ do hình thành tuyến đường cao tốc; hoàn thành dự án chống ngập lụt tổng thể cho cánh đồng Ba Sào, đảm bảo việc canh tác cho bà con nhân dân.
Các địa phương khác phối hợp với các công ty than và các đơn vị liên quan trên địa bàn đẩy nhanh tiến độ cải tạo, nạo vét các cống thoát nước, xây dựng các hố lắng đất cát để đảm bảo thoát nước cho các khu dân cư.
Để hoàn thành Đề án, hiện các địa phương trong tỉnh đang tập trung rà soát, bổ sung và triển khai thực hiện các dự án thoát nước; bổ sung, hoàn chỉnh các chỉ tiêu phát triển đô thị; tăng cường tổ chức thực hiện việc tuyên truyền, vận động, phổ biến chính sách pháp luật của nhà nước trong việc thực hiện Đề án di dân một cách sâu rộng, cụ thể đến từng hộ dân, để các hộ dân nhận thức được tầm quan trọng của Đề án, hiểu việc di dân ra khỏi khu vực nguy hiểm là để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản cho chính các hộ dân.
Song song với đó là vận động để người dân sau khi di dời không tái lấn chiếm khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập lụt nguy hiểm, cũng như ngăn ngừa các hành vi trục lợi của người dân. Cương quyết không hỗ trợ, bồi thường đối với các công trình xây dựng nhằm lợi dụng chính sách bồi thường để trục lợi.
Đối với Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam, lãnh đạo Tập đoàn cho biết: TKV đang chủ động phối hợp với UBND các địa phương lập, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ di dời các hộ dân trong khu vực sạt lở, ngập lụt nguy hiểm do ảnh hưởng của hoạt động khai thác than; bố trí kinh phí để triển khai thực hiện theo kế hoạch đảm bảo hoàn thành việc di dời các hộ dân ra khỏi vùng nguy hiểm trong năm 2018.
Hồng Nhung
