Mặc dù đã gần hết tháng 9 nhưng việc giải ngân các nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB) trên địa bàn tỉnh mới đạt khoảng 44,3%. Việc có nhiều nguồn vốn được bố trí chậm, một số dự án bị vướng mắc về thủ tục, chủ đầu tư thiếu tích cực trong việc đẩy nhanh tiến độ công trình, kinh tế khó khăn dẫn đến việc ứng vốn của các nhà thầu cũng gặp khó khăn... là những nguyên nhân được nhìn nhận, phân tích tại buổi giao ban công tác xây dựng cơ bản quý III mới đây. Vì vậy, để thực hiện tốt công tác đầu tư XDCB những tháng cuối năm, tỉnh đã chỉ đạo thực hiện nhiều giải pháp quyết liệt.
Giải ngân vốn XDCB đạt thấp
Theo kế hoạch giao đầu năm, tổng số vốn đầu tư XDCB năm 2012 là trên 5.271 tỷ đồng. Trong đó, các nguồn vốn do trung ương phân bổ hơn 1.025 tỷ đồng; tỉnh phân bổ 1.971 tỷ đồng và các huyện, thị xã, thành phố phân bổ trên 2.274 tỷ đồng. Đến thời điểm này, các nguồn vốn đầu tư XDCB năm 2012 về cơ bản đã phân bổ xong. Đối với các nguồn vốn do tỉnh phân bổ được thực hiện chi tiết đến chủ đầu tư; những nguồn vốn do Trung ương phân bổ thực hiện các chương trình phát triển kinh tế - xã hội các vùng, chương trình biển đông - hải đảo, hỗ trợ hạ tầng du lịch... cũng được triển khai tích cực. Đặc biệt, bắt đầu từ năm 2012 Trung ương giao chi tiết danh mục và mức vốn cho từng công trình thuộc nguồn vốn trung ương hỗ trợ có mục tiêu; tỉnh chỉ phân bổ cho các công trình do sở, ngành làm chủ đầu tư và thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách tỉnh; các địa phương phân bổ các nguồn vốn do tỉnh chuyển về theo phân cấp. Việc phân cấp triệt để trong phân bổ kế hoạch cũng như thẩm định, phê duyệt dự án tạo sự chủ động, linh hoạt cho địa phương trong việc thực hiện các mục tiêu đề ra. Ngay sau khi nhận kế hoạch tỉnh giao, các huyện, thị xã, thành phố đã nhanh chóng triển khai phân bổ các nguồn vốn, quy trình giao kế hoạch được các địa phương thực hiện đúng quy định, các nguồn vốn đều được thông qua HĐND cùng cấp trước khi ra quyết định.
Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại vẫn còn một số dự án chưa khởi công như: Cơ sở dịch vụ, xoa bóp tẩm quất, dạy nghề cho người khiếm thị của Hội Người mù tỉnh Quảng Ninh do Hội Người mù làm chủ đầu tư và Ban Quản lý các công trình văn hoá thể thao điều hành dự án; Trường Phổ thông dân tộc nội trú Tiên Yên do Sở Giáo dục và Đào tạo làm chủ đầu tư... Một số dự án hỗ trợ từ ngân sách Trung ương đến nay vẫn chưa triển khai như: Mua sắm một số trang thiết bị Bệnh viện Đa khoa tỉnh; Dự án Trung tâm dạy nghề huyện Vân Đồn. Bên cạnh đó, nguồn vốn ngân sách trung ương thay đổi trong cách phân bổ nên chậm hơn so với các năm trước, các công trình mới phải có ý kiến thẩm định của Bộ Kế hoạch và Đầu tư; Bộ Tài chính nên việc triển khai đấu thầu đối với các công trình thuộc nguồn vốn ngân sách trung ương chậm hơn so với các năm. Mặc dù đã được phân cấp mạnh cả về phân bổ vốn, thẩm định các dự án nhưng khối lượng thực hiện và giải ngân ở các nguồn vốn đều đạt thấp. Theo số liệu thống kê của Sở Kế hoạch và Đầu tư tính đến hết tháng 9-2012 ước khối lượng thực hiện vốn XDCB đạt trên 3.216 tỷ đồng, bằng 61% tổng kế hoạch; giải ngân đến hết tháng 8 đạt hơn 2.332 tỷ đồng, đạt 44,3% tổng kế hoạch (cùng kỳ 9 tháng năm 2011 là 70,5% và 50,8%).
Nguyên nhân của việc chậm trễ một phần do cơ chế phân bổ vốn thay đổi cả ở cấp tỉnh và cấp trung ương nên việc thực hiện còn lúng túng; kinh tế khó khăn dẫn đến việc ứng vốn của các nhà thầu cũng gặp khó khăn; một số nguồn vốn bổ sung của trung ương giao chậm như chương trình mục tiêu quốc gia; bên cạnh đó còn có nguyên nhân do các chủ đầu tư chưa đôn đốc các nhà thầu thi công, thực hiện đúng hợp đồng kể cả với các công trình đã được tạm ứng vốn theo hợp đồng, có kế hoạch vốn nhưng khối lượng thực hiện, giải ngân vẫn đạt thấp. Theo đánh giá của ngành Tài chính thì năm nay thu nội địa giảm do khó khăn từ phía ngành Than; thị trường bất động sản bị đóng băng. Việc thu nội địa giảm ảnh hưởng đến cân đối ngân sách của địa phương. Đồng thời, năm 2012 sẽ không có nguồn tăng thu để bổ sung vốn cho XDCB.
Tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp
Trong tình hình khó khăn về thu ngân sách như vậy, tỉnh đã có nhiều giải pháp để tháo gỡ khó khăn như thành lập Ban chỉ đạo điều hành ngân sách tỉnh và tiến hành rà soát lại các khoản thu trên địa bàn và sắp xếp lại các nhiệm vụ chi theo đúng kế hoạch; làm việc với Bộ Tài chính về dự toán thu chi ngân sách năm 2012 và 2013. Bên cạnh đó, để thực hiện tốt công tác đầu tư XDCB các tháng cuối năm, tại cuộc họp giao ban xây dựng cơ bản quý III, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị các địa phương tập trung chỉ đạo giải quyết vướng mắc trong công tác đền bù GPMB nhằm bàn giao mặt bằng cho các dự án triển khai đúng tiến độ, tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình, đặc biệt là các dự án giao thông, thuỷ lợi, đê, kè; các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, các dự án quan trọng. Cùng với các giải pháp của tỉnh, yêu cầu điều chỉnh các danh mục các công trình từ tỉnh đến địa phương.
Đặc biệt, tỉnh sẽ ưu tiên cho các công trình trọng điểm, các công trình có tính chất động lực, tác động lớn đến quá trình phát triển kinh tế, an sinh xã hội. Trong đó có những công trình giao thông trọng điểm như QL18A, QL18C, tỉnh lộ 340, 329; dự án đưa điện lưới ra đảo Cô Tô; dự án xây dựng lưới điện nông thôn. Yêu cầu các cấp, ngành và địa phương nâng cao hơn nữa trách nhiệm trong công tác quản lý, điều hành, lãnh đạo, chỉ đạo theo đúng tinh thần của Chỉ thị số 1792/CT-TTg ngày 15-10-2011 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý vốn đầu tư từ vốn NSNN và vốn trái phiếu Chính phủ; tăng cường kiểm tra thực tế tại các dự án, công trình để có giải pháp điều hành dự án hợp lý; xác định khả năng cân đối nguồn lực để đảm bảo hoàn thành dứt điểm các dự án, công trình theo quy định. Đối với nguồn chi đầu tư từ nguồn thu tiền sử dụng đất phải căn cứ vào tiến độ, kết quả thu để giải ngân, trường hợp số thu không đạt dự toán phải tiếp tục có các biện pháp rà soát, điều chỉnh, đình hoãn, giãn tiến độ các dự án, công trình để đảm bảo cân đối ngân sách.
Với những giải pháp chỉ đạo điều hành linh hoạt của tỉnh hy vọng rằng từ nay đến cuối năm công tác giải ngân vốn đầu tư XDCB sẽ đảm bảo kế hoạch đề ra.
Hiểu Trân
