Thực hiện phân cấp đầu tư cho các địa phương trở thành vấn đề “nóng” tại kỳ họp thứ 5, HĐND tỉnh khoá XII. Sau khi nghe UBND tỉnh giải trình, các đại biểu đã thảo luận và HĐND tỉnh đi đến thống nhất quyết nghị: Các địa phương chủ động thực hiện hiệu quả nguồn vốn đầu tư sau phân cấp và tiếp tục rà soát các dự án đầu tư xây dựng cơ bản đã giao đầu năm, kiên quyết thu hồi vốn đối với những công trình bố trí vốn chưa đúng...
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Chỉ thị số 1792/CT-TTg về tăng cường quản lý đầu tư từ ngân sách nhà nước, HĐND tỉnh đã ban hành Nghị quyết, UBND tỉnh đã ra quyết định phân cấp (về quyết định đầu tư, phân bổ vốn, quản lý đầu tư) cho Chủ tịch UBND cấp huyện đối với các dự án, công trình nhóm B, nhóm C trong phạm vi nhiệm vụ chi và khả năng cân đối ngân sách cấp huyện. Tỉnh phân bổ vốn cho các dự án đầu tư phát triển do các sở, ban, ngành làm chủ đầu tư; phần còn lại giao cho các địa phương tự quyết định việc phân bổ cho các dự án do cấp huyện làm chủ đầu tư, bao gồm cả các dự án, công trình đã được UBND tỉnh phê duyệt trước đây nhưng nay thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách cấp huyện.
Theo báo cáo của UBND tỉnh, năm 2012, toàn tỉnh có 514 dự án được UBND tỉnh quyết định đầu tư với tổng nhu cầu vốn trên 23.290 tỷ đồng, trong đó nhu cầu vốn năm 2012 của các công trình này là trên 12.224 tỷ đồng. Thế nhưng tổng vốn được bố trí trong năm nay chỉ là 4.035,5 tỷ đồng, đáp ứng được 33% nhu cầu. Cụ thể, với các dự án do các sở, ngành làm chủ đầu tư thuộc nhiệm vụ chi của tỉnh được bố trí 1.987 tỷ đồng, thì đã phải dành 265 tỷ đồng trả nợ các khoản vay; còn lại 1.722 tỷ đồng được phân bổ cho 239 dự án, đáp ứng được 34,8% nhu cầu (nhu cầu là 4.947,5 tỷ đồng). Nếu tính cả phần (544 tỷ đồng) phải dành cho 73 dự án trước đây thuộc ngân sách trung ương, nay theo Chỉ thị số 1792/CT-TTg ngân sách tỉnh phải bố trí tiếp, thì ở phần này ngân sách tỉnh chỉ đáp ứng được 31,3% nhu cầu.
Đối với các dự án thuộc nhiệm vụ chi của cấp huyện, cấp huyện đã phân bổ 1.545,3 tỷ đồng, đáp ứng được 38,3% nhu cầu. Số dự án hoàn thành, chuyển tiếp và mới tỉnh chuyển về cho cấp huyện là 185 công trình, với nhu cầu vốn còn thiếu là 2.639,6 tỷ đồng. 6 tháng đầu năm, các địa phương đã dành trên 154 tỷ đồng trong số 1.545,3 tỷ đồng (=10%) cho các dự án tỉnh chuyển về cho các địa phương cân đối.
Như vậy có thể thấy nguồn vốn bố trí cho các dự án trong năm 2012 rất khó khăn. Số vốn còn thiếu so với nhu cầu trong năm là 8.189,3 tỷ đồng. Trong khi đó, dự báo các nguồn vốn bổ sung chi đầu tư XDCB năm 2012 là rất khó, đặc biệt là các khoản thu từ đất. 6 tháng đầu năm 2012, các dự án do sở, ngành đầu tư lại phát sinh nhu cầu GPMB của các dự án giao thông trên 2.000 tỷ đồng, hiện tỉnh mới cân đối được 400 tỷ đồng, còn thiếu trên 1.600 tỷ đồng chưa cân đối được.
Cùng với khó khăn về vốn, việc các địa phương chưa thực hiện nghiêm quy định của tỉnh khi phân cấp cũng gây nhiều khó khăn trong công tác này. Theo Giám đốc Sở KH-ĐT Trần Đức Lâm thì dù tỉnh đã có nhiều văn bản chỉ đạo việc rà soát, điều chỉnh kế hoạch phân bổ vốn và sở đã hướng dẫn cụ thể thứ tự ưu tiên bố trí vốn đối với các dự án, hạn chế tối đa khởi công các dự án mới, nhưng hầu hết các địa phương đều chưa chấp hành nghiêm. Số công trình mới khởi công trong toàn tỉnh 6 tháng đầu năm 2012 chiếm tới 38,52% kế hoạch vốn; trong đó nhiều dự án không đủ thủ tục đầu tư hoặc bố trí vốn cho các công trình nhóm B, nhóm C không đạt tỷ lệ quy định. Khó khăn nữa là đội ngũ làm công tác kế hoạch, quản lý đầu tư XDCB của nhiều địa phương còn thiếu và yếu; công tác dự báo, đánh giá nguồn lực trong xây dựng kế hoạch còn nhiều bất cập.
Để tháo gỡ khó khăn trên, UBND tỉnh đề xuất với HĐND tỉnh các giải pháp trong thời gian tới là: Tiếp tục đổi mới phương thức thực hiện các dự án đầu tư xây dựng thuộc chương trình xây dựng nông thôn mới, nâng cấp đô thị, giao thông nông thôn, theo hướng ngân sách chỉ hỗ trợ tiền mua vật tư, người dân cần tận dụng vật liệu sẵn có tại địa phương và tự tổ chức thực hiện, tiết kiệm chi phí trung gian. Cùng với đó là tiếp tục thực hiện các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, của tỉnh về đầu tư và phân cấp đầu tư; tăng cường thanh kiểm tra để phát hiện và chấn chỉnh kịp thời những bất cập trong công tác này.
Về nội dung, Nghị quyết về nhiệm vụ KT-XH 6 tháng cuối năm 2012 của HĐND tỉnh nêu rõ: Các địa phương chủ động triển khai thực hiện tốt và có hiệu quả nguồn vốn đầu tư sau phân cấp và tiếp tục rà soát các dự án đầu tư XDCB đã giao đầu năm, kiên quyết thu hồi vốn đối với những công trình bố trí vốn chưa đúng với Chỉ thị 1792/CT-TTg, điều chỉnh tăng vốn cho những dự án, công trình trọng điểm, cấp bách trên địa bàn, đảm bảo tập trung, tránh dàn trải. Tăng cường công tác quản lý đầu tư XDCB, đảm bảo chất lượng công trình, chống thất thoát, lãng phí.
Ngọc Hà
| Việc mất cân đối giữa khả năng và nhu cầu là căn bệnh phổ biến ở nhiều tỉnh (năm 2012, tỉnh chỉ đáp ứng được 31,3% nhu cầu, huyện chỉ đáp ứng được 38,3% nhu cầu). (Báo cáo giải trình của UBND tỉnh tại kỳ họp thứ 5 HĐND tỉnh khoá XII) Đối với các địa phương chi đầu tư từ nguồn thu tiền sử dụng đất phải căn cứ vào tiến độ, kết quả thu để giải ngân; trường hợp số thu không đạt dự toán phải có các biện pháp rà soát, điều chỉnh, đình, hoãn, giãn tiến độ một số dự án, công trình để đảm bảo cân đối ngân sách. Ngân sách tỉnh không bổ sung kinh phí cho các địa phương hụt thu nguồn chi đầu tư phát triển. (Nghị quyết của HĐND tỉnh về nhiệm vụ KT-XH 6 tháng cuối năm 2012) |
