Tính từ năm 2011 đến nay kinh tế thế giới, trong nước liên tục suy giảm đã tác động mạnh đến phát triển kinh tế - xã hội của hầu hết các địa phương trong cả nước. Quảng Ninh một trong những địa bàn trọng điểm về phát triển công nghiệp, dịch vụ của khu vực phía Bắc đã chịu tác động rất lớn từ làn sóng suy giảm này, nhất là các ngành sản xuất, kinh tế chủ đạo của tỉnh. Để vượt sóng thành công, trong năm qua rất nhiều giải pháp mang tính đột phá đã được tỉnh triển khai thực hiện thành công.
Sáng tạo, linh hoạt, đột phá
Trước khi bước vào thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2013, các chuyên gia kinh tế đều đã nhận định tình hình kinh tế - xã hội của Quảng Ninh vẫn tiếp tục gặp nhiều khó khăn do kinh tế thế giới và trong nước phục hồi chậm đã ảnh hưởng đến một số ngành kinh tế chủ lực của tỉnh, nhất là than. Cộng với đó là sự thay đổi về cơ chế, chính sách biên mậu của nước bạn từ năm 2012 sang năm 2013 chưa được tháo gỡ kịp thời. Hoạt động kinh doanh tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, kho ngoại quan đối với một số mặt hàng được quản lý chặt chẽ theo Chỉ thị số 23/CT-TTg ngày 17-9-2012 của Thủ tướng Chính phủ. Các khoản ứng trước cho Trung ương để triển khai các dự án động lực của tỉnh thuộc nhiệm vụ chi của ngân sách Trung ương chưa được hoàn ứng cho tỉnh trong năm 2013…
Khó khăn là vậy nhưng với sự đồng thuận, quyết tâm của cả hệ thống chính trị, bám sát chỉ đạo của Trung ương, Nghị quyết của Tỉnh uỷ, HĐND tỉnh về phát triển kinh tế - xã hội năm 2013, ngay từ đầu năm, UBND tỉnh đã khẩn trương triển khai, chỉ đạo quyết liệt thực hiện các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, trọng điểm để đạt mức cao nhất các chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội của năm. Cộng với đó là những ảnh hưởng tích cực từ kết quả thực hiện những nhiệm vụ trọng tâm của năm trước là cải cách hành chính, làm tốt quy hoạch, cụ thể hoá được 2/7 nhóm cơ chế chính sách theo Thông báo 108 của Bộ Chính trị đã tạo thêm hiệu ứng cho thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh năm 2013. Trước tình hình khả năng hụt thu ngân sách lớn, tỉnh đã chủ động làm việc với Bộ Tài chính, Bộ Công Thương nhiều lần để tháo gỡ nút thắt, khai thông thêm nguồn thu trên địa bàn, như: Mức thu phí, giá bán than cho điện, xoá bỏ cơ chế bù chéo, điều chỉnh giảm thuế suất thuế xuất khẩu, tính thuế tài nguyên than theo giá thị trường, thu lệ phí trước bạ đối với xe ô tô hoạt động trong các mỏ... Vì vậy, mặc dù tổng thu NSNN trên địa bàn dự kiến không đạt dự toán giao nhưng vẫn tăng 4% so với cùng kỳ.
Điều đặc biệt các cơ chế, chính sách thuộc thẩm quyền của tỉnh ban hành đã tác động trực tiếp đến một số ngành, lĩnh vực kinh tế để có bước tăng trưởng vượt bậc như: Giá trị sản xuất của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tăng 29% so với năm 2012, điện sản xuất tăng 40,9%... đã đẩy giá trị tăng thêm của ngành công nghiệp năm 2013 vượt 1,75 điểm % so với kế hoạch, việc triển khai đồng bộ các chính sách ưu tiên cho nông nghiệp, nông thôn và việc ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất đã đẩy giá trị tăng thêm toàn ngành vượt 2,32 điểm % so với kế hoạch… Những kết quả đạt được này đã góp phần không nhỏ để bù đắp cho tăng trưởng kinh tế toàn tỉnh lên mức 7,5%, mức tăng khá so với mặt bằng chung của cả nước.
Những dấu mốc quan trọng
Theo báo cáo của Sở Công Thương, kết thúc năm 2013 giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh ước đạt 31.830,7 tỷ đồng, tăng 5,3% so với cùng kỳ. Dù vẫn ở mức thấp so với kế hoạch đề ra do sản lượng tồn kho năm trước lớn, các doanh nghiệp tập trung giải quyết lượng hàng tồn nhưng sản xuất công nghiệp đã từng bước ổn định, phục hồi tăng trưởng cao hơn năm 2012. Các ngành dịch vụ vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực, với các kết quả như tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ ước đạt 43.708,4 tỷ đồng, tăng 14,7% so với cùng kỳ, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá ước đạt 1.846,9 triệu USD, tăng 1,85% so với cùng kỳ...
Mặc dù tình hình kinh tế năm 2013 còn gặp nhiều khó khăn, thu ngân sách phần cân đối ngân sách địa phương, vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước giảm so với cùng kỳ. Song với sự chủ động, tích cực, quyết liệt điều hành công tác chi đầu tư xây dựng cơ bản… tập trung nguồn lực kết cấu hạ tầng tạo động lực, đặc biệt đầu tư cho các dự án công trình lớn, trọng tâm, trọng điểm tạo sức lan toả, thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư trên địa bàn. Nhờ đó tổng vốn đầu tư toàn xã hội ước thực hiện năm 2013 đạt 41.850 tỷ đồng, tăng 8,35% so với năm 2012, vượt 0,35% so với kế hoạch. Trong đó: Vốn doanh nghiệp nhà nước ước đạt 17.811 tỷ đồng, chiếm 42,56% tổng vốn và tăng 2,4% so với cùng kỳ; vốn FDI ước đạt 9.563,6 tỷ đồng chiếm 22,85% tổng vốn và tăng 59,39% cùng kỳ 2012.
Riêng với đầu tư từ ngân sách với sự chủ động, tích cực, quyết liệt, điều hành linh hoạt của cấp uỷ Đảng, chính quyền nên nhiều giải pháp về đầu tư phát triển đã được triển khai có hiệu quả, trong đó tập trung ưu tiên đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ. Trong năm 2013 tỉnh đã tiếp tục ưu tiên bố trí 400 tỷ đồng tương đương với 3,1% tổng chi từ ngân sách để đầu tư cho lĩnh vực khoa học công nghệ, công nghệ thông tin và xây dựng chính quyền điện tử. Đồng thời tiết kiệm trên 510 tỷ đồng chi thường xuyên để bổ sung cho nhóm công trình quan trọng. Cùng với việc ưu tiên nguồn vốn, công tác quản lý được tập trung chỉ đạo, theo đó, trong năm đã có nhiều công trình quan trọng được hoàn thành đưa vào sử dụng phát huy hiệu quả và tiết kiệm chi phí đầu tư do rút ngắn thời gian thi công, đặc biệt là các dự án lớn tạo sức lan toả, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng như: Đưa điện lưới ra huyện đảo Cô Tô, tỉnh lộ 340, đường bao biển Lán Bè - Cột Đồng Hồ nối với đường bao biển núi Bài Thơ và mặt bằng công viên văn hoá Hạ Long, tuyến đường vành đai phía bắc TP Hạ Long đoạn Vũ Oai - Quang Hanh, tuyến đường ô tô bao núi Bài Thơ phía biển TP Hạ Long... Tỉnh cũng đã chủ động chuyển đổi hình thức đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước sang các hình thức đầu tư BT, BOT đối với một số dự án động lực tạo sức lan toả như: Dự án nâng cấp cải tạo QL18A đoạn Uông Bí - Hạ Long; đường nối TP Hạ Long với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng (bao gồm đường và cầu Bạch Đằng).
Năm 2013 với rất nhiều khó khăn thách thức được dự báo là sẽ còn kéo dài sang 2014 nhưng với tư duy đột phá, tìm ra những điểm mới để làm bệ phóng phát triển, tin tưởng rằng nhiệm vụ kinh tế - xã hội năm 2014 sẽ được toàn tỉnh thực hiện tốt hơn nữa.
Ngọc Lan
