Theo thống kê của Sở LĐ-TB&XH, năm 2016, toàn tỉnh xảy ra 563 vụ TNLĐ, làm 587 người bị nạn. Trong đó có 40 vụ tai nạn nghiêm trọng, làm chết 44 người, tăng 1 vụ và 1 người chết so với năm 2015. Riêng nhóm ngành xây dựng xảy ra 6 vụ tai nạn nghiêm trọng, làm chết 6 người, chiếm 13,6% tổng số người chết.
Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do ở một số công trình, công tác an toàn lao động gần như bị bỏ ngỏ. Nhiều doanh nghiệp, nhà thầu thi công vi phạm khá nhiều lỗi, trung bình 12 lỗi/công trình. Một số đơn vị chưa trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động cho công nhân; không thường xuyên tổ chức tuyên truyền, huấn luyện kiến thức ATVSLĐ cho người lao động làm việc ở công trường; chưa áp dụng các biện pháp phòng ngừa tai nạn, nhiều khu vực, vị trí làm việc không đảm bảo an toàn... Đối với người lao động, do đặc thù hoạt động xây dựng diễn ra ở mọi nơi, từ những công trình trọng điểm đến những công trình xây dựng dân sinh, phần lớn đối tượng lao động tham gia trong xây dựng là lao động tự do, lao động thời vụ, chưa được đào tạo đầy đủ, nghiêm túc; do vậy ý thức về công tác ATVSLĐ chưa cao. Mặt khác do người lao động cần có việc làm nên đã chấp nhận làm việc trong điều kiện lao động không đảm bảo an toàn, không yêu cầu người sử dụng lao động ký kết hợp đồng lao động để đảm bảo quyền lợi của mình trong các tranh chấp lao động xảy ra nếu có.
Trước thực trạng đó, các cơ quan chức năng, đặc biệt là Sở LĐ-TB&XH đã tăng cường công tác thanh, kiểm tra các công trình xây dựng. Qua đó, hướng dẫn doanh nghiệp, nhà thầu thi công xây dựng chấp hành các quy định của pháp luật lao động, triển khai áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ATVSLĐ trong lĩnh vực xây dựng. Đồng thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các doanh nghiệp, nhà thầu thi công xây dựng công trình có hành vi vi phạm quy định pháp luật lao động, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về ATVSLĐ.
Mục sở thị một số công trình xây dựng, chúng tôi nhận thấy công tác ATVSLĐ đã có cải thiện đáng kể. Công trình xây dựng Trụ sở Liên cơ quan số 3 (phường Hồng Hà, TP Hạ Long), lối ra vào công trình đều được vây kín cao trên 2m để giảm thiểu lượng bụi ra môi trường bên ngoài; CNLĐ được trang bị đầy đủ trang thiết bị bảo hộ lao động; được phổ biến về nhiệm vụ, quy định, nội quy, về ATVSLĐ. Một cán bộ phụ trách thi công tại đây cho biết: Công nhân trong giờ làm việc thiếu trang thiết bị bảo hộ lao động, không chấp hành nội quy sẽ bị kỷ luật.
Tuy nhiên, qua thực tế cho thấy, công tác ATVSLĐ ở các công trình xây dựng có quy mô của các chủ đầu tư lớn thì ý thức chấp hành ATVSLĐ vẫn được chú trọng hơn, còn ở nhiều công trình xây dựng nhỏ vẫn chưa thực sự được quan tâm. Vì thế, ông Đỗ Ngọc Hải, Phó Ban Chính sách - Pháp luật (LĐLĐ tỉnh) đề nghị: Các cơ quan quản lý nhà nước cần tăng cường quản lý chặt chẽ việc chấp hành ATVSLĐ ở các công trình xây dựng. Tỉnh cần xây dựng chính sách về công tác quản lý lao động và ATVSLĐ với đơn vị không có trụ sở nhưng có hoạt động xây dựng trên địa bàn. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền về ATVSLĐ cho chủ sử dụng lao động, người lao động trước khi thi công công trình. Ban hành và áp dụng chế tài phù hợp, đủ mạnh để buộc các doanh nghiệp, chủ đầu tư thực hiện nghiêm pháp luật ATVSLĐ.
Dương Trường
