Vừa qua, các cơ quan chuyên môn của tỉnh đã kiểm tra, rà soát lại việc sử dụng đất rừng đối với các dự án trồng rừng thay thế trên địa bàn tỉnh. Qua kiểm tra, rà soát, toàn tỉnh có 82 dự án chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác không phải lâm nghiệp, trong đó 64 dự án có trách nhiệm trồng rừng thay thế.
Tuy nhiên, đến nay mới có 12 dự án đã lập phương án và thực hiện trồng rừng thay thế với tổng diện tích trên 207ha, trong đó có 6 dự án đăng ký nộp tiền về quỹ bảo vệ phát triển rừng của tỉnh, còn lại 54 dự án đều chưa lập phương án trồng rừng thay thế trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt. Các dự án đã và đang thực hiện trồng rừng thay thế chủ yếu nằm trên địa bàn huyện Hoành Bồ và một số đơn vị ngành Than như Công ty Than Nam Mẫu - TKV, Công ty CP Than Vàng Danh.
Con số trên cho thấy kết quả việc thực hiện quy định trồng rừng thay thế đối với các dự án chuyển đổi mục đích sử dụng rừng sang mục đích khác còn rất nhỏ bé. Theo đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, việc này xuất phát từ nhiều nguyên nhân, bao gồm cả những khó khăn cả ở cơ quan quản lý lẫn chủ đầu tư dự án, trong đó có việc tại một số dự án vẫn chưa xác định được diện tích có rừng. Cụ thể, hiện trong tổng số gần 3.630ha đất được phê duyệt quy hoạch sử dụng cho 82 dự án nói trên mới chỉ xác định được diện tích đất có rừng phải thực hiện trồng rừng thay thế là 869,6ha; số diện tích còn lại lên đến gần 2.760ha là chưa xác định được diện tích có rừng. Như vậy, việc có phải trồng rừng thay thế hay không và nếu có thì trồng bao nhiêu trên các dự án đang sử dụng diện tích đất chưa xác định được diện tích rừng nói trên hiện chưa có câu trả lời chính xác.
Ngoài ra thì hiện tiến độ thực hiện trồng rừng thay thế chậm như hiện nay còn xuất phát từ việc chủ đầu tư vướng mắc trong việc bố trí kinh phí đầu tư trồng rừng thay thế do trước đó tổng kinh phí đầu tư của dự án đã được phê duyệt không có hạng mục kinh phí này. Anh Nguyễn Văn Nam, đại diện chủ đầu tư dự án Khu đô thị mới đảo Sato cho biết: Thực tế mà nói đúng là trong quy định có việc buộc chủ đầu tư dự án phải thực hiện trách nhiệm trồng rừng thay thế, tuy nhiên thời kỳ dự án này được phê duyệt triển khai cả chúng tôi và đơn vị quản lý nói thật là còn chủ quan, chưa chú trọng nên đã không đưa vào dự toán kinh phí đã được duyệt. Để thực hiện trách nhiệm này chúng tôi đương nhiên phải lập dự án bổ sung kinh phí, thế nhưng như thế thì chúng tôi cần thời gian và thủ tục làm thì cũng không phải đơn giản bởi còn phải rà soát, cân đối lại rất nhiều khâu, khoản trong dự án. Đối với các dự án có tổng diện tích sử dụng bao gồm cả diện tích rừng, nhưng trong quá trình triển khai chủ đầu tư lại giữ nguyên hiện trạng, chưa sử dụng đến phần diện tích đó, song vẫn phải thực hiện trồng rừng thay thế thì đây có thể nói là thiệt thòi cho các chủ dự án.
Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh tiến độ trồng rừng thay thế còn đang gặp khó ở các dự án là công trình công cộng không nhằm mục đích kinh doanh mà nguồn vốn đầu tư do ngân sách nhà nước cấp. Theo quy định, kinh phí đầu tư trồng rừng thay thế ở các dự án này lấy từ ngân sách nhà nước, tuy nhiên thực tế đến nay vẫn chưa có chủ đầu tư nào triển khai thực hiện. Một số dự án khác, mặc dù đang hoạt động, song hồ sơ dự án xin phê duyệt và giải phóng mặt bằng chưa xong nên chưa có số liệu cụ thể về diện tích của dự án phải trồng rừng thay thế. Đấy là chưa nói đối với một số dự án đã dừng hoạt động, giải thể không còn đủ tư cách pháp nhân và dự án hoàn thành đã bàn giao cho đơn vị khác sử dụng thì hầu như chủ đầu tư cũ không đủ năng lực để thực hiện trách nhiệm trồng rừng thay thế, còn đơn vị quản lý thì cũng chưa biết xử lý các trường hợp này như thế nào. Được biết, hiện toàn tỉnh đang có đến 9 dự án trong tình trạng không còn đủ tư cách pháp nhân thực hiện trồng rừng thay thế với tổng diện tích sử dụng là hơn 370ha.
Trước thực trạng này thì các đơn vị chức năng, doanh nghiệp cần thiết phải tăng cường hơn nữa các giải pháp phối hợp, tháo gỡ khó khăn, cũng như có những cơ chế, chính sách hợp lý để đẩy mạnh tiến độ trồng rừng thay thế theo quy định.
Việt Hoa
