Trong những tháng gần đây, việc xuất khẩu hàng hoá của nhiều doanh nghiệp sang Trung Quốc đang có dấu hiệu gặp khó, đình trệ. Thống kê từ các Khu kinh tế cửa khẩu đều cho thấy có sự hạn chế, suy giảm rõ rệt về lượng hàng, kim ngạch xuất khẩu.
Theo thông tin từ Chi cục Hải quan cửa khẩu Móng Cái, tính đến nay tại khu vực cửa khẩu Móng Cái còn tồn hơn 3.800 container hàng hoá các loại, trên 1.300 container hàng để lâu ngày phải cắm điện bảo quản chờ xuất. Hoạt động xuất nhập khẩu tại các Khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh, Hoành Mô - Đồng Văn cũng trong tình trạng “đóng băng” đặc biệt trong tháng 7 và tháng 8 này. Điều này dấy lên mối lo, việc hạn chế hàng xuất khẩu của Việt Nam có thể không chỉ nhằm vào hàng tiểu ngạch mà cả ở hàng hoá xuất khẩu chính ngạch. Nguyên nhân chính hiện được cơ quan chức năng xác định là do phía Trung Quốc tăng cường giám sát, chống buôn lậu, tăng cường kiểm tra, kiểm dịch…
Thông thường những năm trước, mỗi năm phía Trung Quốc có 1-2 đợt tăng cường, mỗi đợt 1-2 tháng nhưng năm nay, đợt “tăng cường” này đã kéo dài bất thường từ tháng 4 đến nay và dự kiến sẽ còn kéo dài thêm vài tháng nữa. Trao đổi về vấn đề này, ông Kim Văn Chiến, Phó Chủ tịch UBND huyện Hải Hà cho biết: Từ đầu năm đến nay hoạt động xuất nhập khẩu qua Khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh gặp nhiều khó khăn. Trước đây, khi phía bạn tăng cường các biện pháp quản lý, kiểm soát chặt về nguồn gốc, xuất xứ và vệ sinh an toàn thực phẩm hàng hoá nhập khẩu thì các mặt hàng hải sản tươi sống của Việt Nam gần như không bị ảnh hưởng. Theo đó, cư dân trao đổi mua bán hàng hải sản không bị hạn chế nhiều về số lượng và không phải nộp thuế. Tuy nhiên, từ đầu năm 2012 đến nay, do chính sách biên mậu của bạn đã thay đổi, hàng hải sản xuất khẩu của Việt Nam mặc dù đã có xuất xứ nhưng các cơ quan chức năng của phía bạn vẫn yêu cầu phải nộp thuế cao nên đã ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu...
Nhận định về vấn đề này một số chuyên gia kinh tế cho rằng: Nhìn trên tổng thể quan hệ hợp tác kinh tế thương mại nhiều mặt hai nước, Việt Nam là nước nhập siêu lớn từ Trung Quốc. Thâm hụt cán cân thương mại trong xuất nhập khẩu của Việt Nam và Trung Quốc ngày càng tăng. Tình trạng nhập siêu từ Trung Quốc qua các Khu kinh tế cửa khẩu của tỉnh cũng trong tình trạng chung đó. Chỉ tính riêng tháng 7-2012, kim ngạch xuất khẩu qua Khu kinh kế cửa khẩu Bắc Phong Sinh chỉ đạt 0,687 triệu USD, trong khi kim ngạch nhập khẩu đạt 5,855 triệu USD. Về cơ cấu xuất nhập khẩu, chủ yếu nhập khẩu hàng công nghiệp từ Trung Quốc và chủ yếu xuất khẩu. Do vậy để kinh tế thương mại biên giới phát triển bền vững, bên cạnh việc doanh nghiệp tự nâng cao năng lực cạnh tranh của hàng hoá xuất khẩu thì rất cần sự hỗ trợ của Nhà nước về cơ chế, chính sách. Để không quá phụ thuộc vào chính sách biên mậu của phía bạn thì hàng hoá xuất khẩu phải đủ sức cạnh tranh để thâm nhập chính ngạch được vào thị trường rộng lớn này. Có như vậy, mới cải thiện được cán cân mậu dịch và tránh được những rủi ro của mối quan hệ kinh tế không đối xứng hiện nay.
| Theo các con số thống kê của Bộ Công thương, từ chỗ xuất siêu sang Trung Quốc 135 triệu USD năm 2000, Việt Nam đã bắt đầu chịu thâm hụt với Trung Quốc vào năm 2001, và mức thâm hụt này đã tăng liên tục, đặc biệt là từ năm 2006 đến nay. Năm 2007, nhập siêu từ Trung Quốc của Việt Nam là 9,145 tỷ USD. Năm 2008 tăng vọt lên con số 11,16 tỷ USD. Năm 2009, con số này đã tăng tiếp lên 11,532 tỷ USD. Năm 2010, nhập siêu từ Trung Quốc đã nâng lên mức báo động đỏ: ước 12,6 tỷ USD, bằng 105% mức nhập siêu cả năm (12 tỷ USD) của Việt Nam. Năm 2011, nhập siêu từ Trung Quốc đã lên đến 13,5 tỷ USD. |
Nguyên Lâm
