Năm 2012 công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo tiếp tục được các cấp, các ngành trong tỉnh quan tâm, triển khai thực hiện. Các cơ quan hành chính nhà nước trên địa bàn tỉnh đã chủ động xây dựng chương trình kế hoạch tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, do đó tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân có giảm so với cùng kỳ năm 2011 về số lượt người và số vụ việc.
Tính từ đầu năm đến nay, cơ quan hành chính nhà nước các cấp đã tiếp 2.035 lượt công dân với 1.393 vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, giảm 19,1% so với cùng kỳ năm 2011, trong đó có 380 lượt công dân với 171 vụ việc do Hội đồng tiếp dân của tỉnh tiếp và giải quyết. Đã xử lý 11.982 đơn, với 1.491 vụ việc, tăng 1,03% so với cùng kỳ năm 2011. Trong đó có 56 vụ việc khiếu nại, 24 vụ việc tố cáo, 955 vụ việc kiến nghị, phản ảnh thuộc thẩm quyền giải quyết của các cơ quan hành chính nhà nước các cấp; có 456 vụ việc không thuộc thẩm quyền giải quyết đã được xử lý theo quy định.
Công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng đã có nhiều chuyển biến tích cực nhờ sự vào cuộc của các cơ quan thanh tra các cấp và phối hợp của các tổ chức xã hội và đoàn thể trong việc tham gia giải quyết các vụ việc liên quan đến khiếu nại, tố cáo của công dân. Kết quả, tính từ đầu năm đến nay đã giải quyết được 32/56 vụ việc khiếu nại, tố cáo mới phát sinh, đạt tỷ lệ 57,1%. Trong 6 tháng đầu năm 2012, tình hình khiếu nại, tố cáo của công dân đã giảm về số lượt, số đoàn đông người và số vụ việc so với cùng kỳ năm 2011.
Tuy nhiên, theo đánh giá của Thanh tra tỉnh, năm nay vẫn còn tình trạng khiếu kiện đông người, vượt cấp tăng và xuất hiện một số vụ việc có tính chất phức tạp (phần lớn là các vụ việc phát sinh từ trước, đã được các cấp chính quyền giải quyết nhiều lần, với nhiều biện pháp khác nhau nhưng không dứt điểm). Nổi lên là các vụ việc liên quan đến công tác bồi thường GPMB, tái định cư, quản lý đất đai, thu hồi đất nông nghiệp, vấn đề ô nhiễm môi trường, tranh chấp bãi triều nuôi trồng thuỷ sản... ở một số địa phương, như: Hạ Long, Đông Triều, Uông Bí, Móng Cái, Cẩm Phả, Quảng Yên, Đầm Hà, Hải Hà, đặc biệt vụ việc hơn 100 hộ dân tại xã Quảng Nghĩa, TP Móng Cái kiến nghị về việc Công ty CP Hoàng Thái xây dựng nhà máy sản xuất quặng Wonfram làm ảnh hưởng tới môi trường...
Nguyên nhân dẫn đến tình trạng khiếu kiện vượt cấp một phần là do nhận thức của người dân còn hạn chế, tuy nhiên có nhiều vụ việc là do chính quyền cơ sở giải quyết chưa đúng, vì thế công dân không chấp nhận tiếp khiếu nại lên cơ quan cấp trên. Đơn cử như vụ việc của ông Trương Đình Xê, khu Vĩnh Sinh, thị trấn Mạo Khê, huyện Đông Triều, khiếu nại Quyết định số 2387/QĐ-UBND của UBND huyện Đông Triều; vụ việc của ông Trần Văn Can, tổ 1, khu 5, thị trấn Cái Rồng, huyện Vân Đồn khiếu nại Quyết định số 2755/QĐ-UBND của UBND huyện Vân Đồn, hay vụ việc của ông Phùng Quốc Phong, thôn Đá Bạc, xã Dương Huy, TP Cẩm Phả, khiếu nại về việc đề nghị bồi thường, hỗ trợ về đất do ảnh hưởng của việc khai thác than của Xí nghiệp Than Khe Tam; vụ việc của bà Nguyễn Thị Vi - ông Trần Xuân Tỉnh, tổ 52B, khu 4, phường Cao Xanh, TP Hạ Long, khiếu nại Quyết định số 2553/QĐ-UBND của UBND TP Hạ Long. Cả bốn vụ việc trên công dân đều khiếu nại đúng, có cơ sở và sau đó được Thanh tra tỉnh kiểm tra rà soát, UBND tỉnh đã xem xét và giải quyết đúng quy định, chính sách, chấm dứt vụ việc...
Để hạn chế tình trạng công dân khiếu kiện vượt cấp, kéo dài, theo ông Dương Thái Sơn, Chánh Thanh tra tỉnh, các cơ quan Thanh tra phải chủ động nắm bắt tình hình, tích cực tham mưu giúp UBND các cấp làm tốt công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Các địa phương cần phải giải quyết dứt điểm các vụ việc mới phát sinh, các vụ việc phức tạp, bức xúc, kéo dài ngay tại cơ sở, xử lý tốt các khiếu kiện đông người, bức xúc tại nơi tiếp công dân của địa phương. Tại các địa phương dễ phát sinh các điểm nóng về khiếu kiện, các cấp các ngành và chính quyền địa phương tại các địa bàn nêu trên cần quan tâm hơn nữa đến công tác theo dõi nắm bắt địa bàn, kịp thời giải quyết khiếu kiện của công dân để không xảy ra các điểm nóng, xây dựng các phương án xử lý giải quyết khi có tình huống bất ngờ xảy ra, có như vậy mới hạn chế được tình trạng khiếu kiện vượt cấp, kéo dài phức tạp.
Cũng theo ông Sơn, công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, rất cần việc tuyên truyền, vận động vì đó là một trong những yếu tố quan trọng góp phần làm nên thành công của công tác giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo. Vì vậy các ngành, các cấp cần tăng cường, đổi mới công tác tuyên truyền phổ biến, giáo dục pháp luật sao cho thiết thực, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm; đối với đơn thư kiến nghị, hay khiếu nại, tố cáo của dân phải thực hiện triệt để theo chỉ đạo của tỉnh là phải giải quyết đến tận cùng vụ việc, không phải chỉ giải quyết hết thẩm quyền, đảm bảo công bằng, khách quan, dân chủ. Tổ chức nhiều hơn các cuộc đối thoại trực tiếp giữa những người đứng đầu cơ quan hành chính cấp huyện với công dân, phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị. Các cấp uỷ đảng, chính quyền quan tâm đúng mức tới công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, không để tồn đọng đơn, thư khiếu nại, hạn chế không để xảy ra khiếu kiện kéo dài, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.
Đặng Nhung
