Tiếp sức cho doanh nghiệp dịch vụ xuất khẩu

Trong Hội nghị giao ban về hoạt động tạm nhập tái xuất (TNTX) 6 tháng đầu năm 2012 do Bộ Công thương tổ chức tại TP Hạ Long vừa qua đã khẳng định Quảng Ninh là tỉnh biên giới, có vị trí đặc biệt quan trọng về kinh tế, chính trị và an ninh quốc phòng của cả nước. Với hệ thống cửa khẩu quốc tế, cửa khẩu chính, điểm thông quan và Khu chuyển tải Vạn Gia đều nằm trong các Khu kinh tế cửa khẩu là một lợi thế lớn để tỉnh phát triển loại hình dịch vụ cửa khẩu như tạm nhập tái xuất, kho ngoại quan (KNQ)...

Trước bối cảnh khó khăn chung và ảnh hưởng của chính sách quản lý biên mậu từ phía Trung Quốc nên hoạt động dịch vụ xuất khẩu qua địa bàn tỉnh đã giảm sút nghiêm trọng. Theo thống kê từ Sở Công thương, kết quả hoạt động TNTX hàng 6 tháng đầu năm chỉ đạt 1,234 tỷ USD bằng 45,65% kế hoạch năm và hoạt động KNQ đạt 621 triệu USD bằng 93,76% so với cùng kỳ năm 2011. Do hoạt động khó khăn, lợi nhuận thấp nên số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này cũng giảm mạnh. Cụ thể như năm 2011, số doanh nghiệp tham gia hoạt động dịch vụ xuất khẩu là 429 doanh nghiệp nhưng trong 6 tháng đầu năm nay chỉ còn trên 300 doanh nghiệp. Ngay tại Hội nghị giao ban về hoạt động TNTX 6 tháng đầu năm 2012, nhiều đại biểu cũng đã thẳng thắn cho rằng bên cạnh nguyên nhân khách quan thì cũng có những nguyên nhân chủ quan ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của loại hình này. Đó là, thời gian gần đây, một số ít doanh nghiệp đã lợi dụng các quy định của Nhà nước để buôn lậu, vận chuyển hàng cấm gây ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp kinh doanh nghiêm túc. Bên cạnh đó, việc thu ngân sách Nhà nước từ các hoạt động này quá thấp, không bù đắp được các chi phí đầu tư hạ tầng, khắc phục môi trường, đảm bảo an ninh trật tự, nên đã có những lo ngại và không đồng tình. Chính điều này đã tạo nên sức ép về tâm lý cho các doanh nghiệp kinh doanh nghiêm túc. Các doanh nghiệp không dám đầu tư bài bản, chiều sâu vào hoạt động này do tâm lý sợ hoạt động này không được bền lâu, không thu hồi được vốn đầu tư.

Có thể nói hoạt động xuất khẩu của tỉnh nói chung và hoạt động dịch vụ cửa khẩu nói riêng đang trong giai đoạn hết sức khó khăn, việc mở rộng thị trường xuất khẩu sang các nước châu Âu, Mỹ... đang gặp nhiều khó khăn thách thức. Các thị trường truyền thống như Trung Quốc và các nước ASEAN vẫn là thị trường xuất khẩu chủ lực. Do đó, để tăng cường xuất khẩu vào thị trường truyền thống nhất là thị trường Trung Quốc thông qua các khu kinh tế cửa khẩu, hiện nay tỉnh đang chú trọng tới việc xây dựng quy hoạch và chiến lược phát triển các khu kinh tế cửa khẩu, tăng cường hợp tác thương mại và thu hút đầu tư. Xây dựng hoàn chỉnh Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái, nâng cấp các cửa khẩu Hoành Mô, Bắc Phong Sinh để mở rộng giao thương hàng hoá giữa các địa phương của hai nước trong vành đai kinh tế. Để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, tỉnh đã và đang song hành cùng các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh dịch vụ trên địa bàn tìm các giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu và những hoạt động dịch vụ cửa khẩu như kho ngoại quan, chuyển khẩu, TNTX... Và một trong những giải pháp quan trọng đó là thực hiện đồng bộ các cơ chế chính sách, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho doanh nghiệp.

Qua trao đổi với chúng tôi, nhiều doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực TNTX, KNQ cũng đều khẳng định rằng đây là hoạt động dịch vụ có hiệu quả về kinh tế - xã hội rất rõ. Do vậy, các doanh nghiệp đều mong Nhà nước có hành lang pháp lý ổn định để yên tâm đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng kho bãi để đáp ứng yêu cầu kinh doanh. Tuy nhiên, vì đây là lĩnh vực nhạy cảm và có đặc thù riêng nên cần sự quản lý tốt. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng bày tỏ mong muốn cần có ưu tiên đối với các doanh nghiệp có đủ năng lực và tuân thủ pháp luật tốt. Đối với các doanh nghiệp vi phạm, cần có chế tài xử lý nghiêm và bắt buộc dừng kinh doanh đối với lĩnh vực này tuỳ theo mức độ vi phạm để tránh tình trạng con sâu bỏ rầu nồi canh như hiện nay.

Thanh Phong